Komentario: Panangtulong kadagiti baro a bannuar iti tiempo ti pandemia — Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News đź“°

Panangtulong kadagiti baro a bannuar iti tiempo ti pandemia

PADPADAYAWAN ti gobierno ken dagiti umili ti Pilipinas dagiti Overseas Filipino Workers a naiwaras kadagiti nagduduma a pagilian iti sangalubongan gapu ti panangpatibkerda iti ekonomia ti pagilian kabayatan ti financial crisis babaen kadagiti adu nga ipatpatulodda a doliar kadagiti pamiliada, ngem kasano ti panangtulong kadagiti marigatan a “modern heroes” kabayatan ti health crisis?

Itay 2019, ti dollar remittance dagiti OFW ket nagalimpatok iti $33.9 billion, katukad daytoy ti 10 a porsiento ti gross domestic product ti Pilipinas. Nasurok met a 12 a porsiento iti kadagupan dagiti pamilia dagiti Pilipino iti agdepdepender kadagiti kapamiliada nga OFW.

Iti panagbalin a pandemia ti Coronavirus disease 2019 iti sangalubongan a nangapektar kadagiti adu nga OFW ken dagiti pamiliada, kasano ti panangtrato ti gobierno ti Pilipinas iti agbalin nga epektona iti ekonomia?

Maysa ti Pilipinas kadagiti pagilian a kaaduan ti migrante nga agtatrabaho kadagiti nagduduma a pagilian iti lubong. Maibasar iti record, dumanon iti 10 million dagiti OFW wenno dandani apagkasapulo ti nasurok a 100 milion a papulasion ti Pilipinas. Mairaman ditoy a bilang dagiti dokumentado wenno legal nga agtatatrabaho ken dagiti illegal a mangmangged iti nadumaduma a nasion iti lubong.  

Maibasar iti kaudian a National Survey, agarup 37 a porsiento iti kadagupan ti bilang dagiti OFW iti intero a lubong ket agpapaay kadagiti nababa a posision kas kadagiti domestic – household services. Ngem dakkel a bilang dagiti OFW ket agserserbi kadagiti professional sectors nangruna iti healthcare industry wenno medical services.

Mabigbig ti Pilipinas kas pagilian a paggappuan dagiti adu a medical professional, nangruna kadagiti registered nurses a timmayok ti bilangda iti iseserrek ti Milenio. Nangrugi idi 2000 dagiti adu a kolehio ken unibersidad iti Pilipinas ti nangidiaya kadagiti nagduduma a kurso iti nursing program a mayanatup iti global standard ken panagkasapulan dagiti nagduduma a pagilian.

Iti agdama a COVID19 pandemic, adu a Pilipino a nurse iti nagduduma a pagilian dagiti agpapaay a frontliner a mangaywan kadagiti pasiente kadagiti pagserserbianda nga ospital dagiti sumangsango iti peggad ti pannakaakar iti virus ken sakit.

No man pay adu dagiti nagballigi iti propesionda nga OFW kadagiti naglabas a tawen, maibilang a malas ti 2020 kadakuada gapu iti COVID19 pandemic ta naapektaran ti salun-at ken pagsapulanda gapu ti pannakaipakat ti lockdown kadagiti pagtatrabahuanda a pagilian.

Agarupen a 2,000 nga OFW dagiti naireport a naakaran iti COVID19 ken nasuroken a 200 dagiti natay, agraman ti ambasador ti Pilipinas sadiay Lebanon a ni Amb. Bernardita Catalla, a pimmusay iti tawenna a 62 gapu iti komplikasion a pinataud ti COVID19 infection.

Naireport a 300,000 – 400,000 nga OFW dagiti naawanan ti pagsapulan gapu ti lockdown kadagiti nagduduma a pagilian agraman sadiay United States, Canada, Italy, France, Spain ken dadduma pay a pagilian nga ayan dagiti adu nga OFW. Adu nga OFW a naawanan iti trabaho dagiti kayatdan ti agawid iti Pilipinas. Itay mangrugi ti Mayo, impakaammo ti Inter-Agency Task Force for the Emerging Infectious Disease a dumanon iti 25,000 nga OFW dagiti na-repatriate wenno inyawid ti gobierno iti Pilipinas kangrunaan manipud iti Asia ken Middle East. Manamnama a dumanon iti 45,000 pay nga OFW dagiti mapagawid iti Pilipinas agingga iti Hunio.  

Iti pannaka-repatriate dagiti OFW iti Pilipinas, nadagsen a problema ti gobierno ti panagawidda kadagiti bukodda a pagtaengan kadagiti nagduduma a lugar iti Pilipinas gapu ti maipakpakat lockdown kadagiti paggapuanda a pagilian, ken ti implementasion ti community quarantine iti Metro Manila ken kadagiti dadduma pay a probinsia.

Rinibu nga OFW dagiti na-stranded ken na-quarantine kadagiti hotel iti Metro Manila ken kabangibangna a probinsia. Sabali pay dagiti OFW a na-quarantine kadagiti nakadaong a cruise ship iti Manila Bay. Ma-quarantine iti 14 nga aldaw dagiti OFW apaman a makasangpetda iti Metro Manila, ken agdalanda iti COVID 19 test, sadanto manen agdalan iti kasta met a proseso no makaawidda kadagiti bukodda nga ili wenno siudad.

Nadagsen a problema dagiti OFW a naka-quarantine ti kapaut ti pannakaalada iti resulta dagiti COVID 19 test uray no nalpasen ti quarantine period-da. Adda naipadamag nga OFW a nagpositibo iti COVID 19 ti naglibas iti paka-quarantinanna gapu iti pannakadukotna, ken madaman a birbiroken ti IATF ken Philippine National Police tapno makaiwayatda iti contact tracing kadagiti nakapulapolna.

Problema pay dagiti nagawid nga OFW ti kaawan ti pagtrabahuanda ken awanen ti pangsustentoda kadagiti pamiliada. Adda met dagiti ayuda nga ipapaay ti Overseas Workers’ Welfare Administration ngem limitado met laeng nga OFW dagiti mabenepisiaran. Agpaspasugnod met dagiti kapamiliada a saan a nairaman a benepisario ti Social Amelioration Program ti Department of Social Welfare and Development ta saanda a kualipikado maibasar ti naipaulog a guidelines gapu ta adda kapamiliada nga OFW.

Iti panagrigat ti pagilian iti panawen ti COVID 19 crisis, kas kadagiti adu a Pilipino, ket napakaruan met a naapektaran dagiti OFW a naawanan iti pagtrabahuan.

Kas panangbigbig iti sakripisioda kas baro a bannuar, nasken nga ikagumaan koma ti gobierno a tulongan ida ken dagiti pamiliada kabayatan daytoy a krisis iti sangalubongan tapno inton makabangonda ket makasublidanto manen kadagiti trabahoda ket makatulondanto manen a mangparegta ti natumba nga ekonomia ti Pilipinas.