Footer

Panawen manen dagiti periaan

   Salaysay ni Errol L. Abrew

  (Maikadua a paset)

 

Ketdi, dagiti political parties, kaslada kulibangbang nga agalla-alla nga agdisso iti tunggal sabong a kunnotanda iti nasam-it a diro nga itden ti bileg, pribilehio, kuarta ken prestihio.

Manmanon no adda pay dagiti kas iti daydi Dios-ti-aluadna a Cong. Manuel “Mr. Liberal” Cases iti segunda distrito ti La Union a nagari manipud 1946 agingga idi 1965 a pangibalat kenkuana ti Goliath-David a balubalda iti daydi Dios-ti-aluadna met a Cong. Epifanio “Panieng” Castillejos.  Manipud simbrek iti politika, agingga a nagpakada, pulos di nagbalbaliw ti partidona ni Cong. Maning Cases, ti Ama ti Industria ti Tabako iti Ilokandia.

Dagiti partido pulitikaltayo ket awan dumana kadagiti patakder a sapaw, a sa la maaramid wenno maibangon no dumteng ti kellaat a pakaisangratanna.  Agsapawtayo no adda minatay, no adda kasar wenno adda pabuniag a maaramid.  Isu a no eleksion, agruar dagiti partido politika kas sapaw, a pagraranaan dagiti addaan umarngi  nga interes wenno pagesman.

Isu a ditayon masdaaw a botante ken dida metten agbain a politiko a kasla panagsukat ti kawes ti panagsukatda iti partidoda.  Laban ita, inton bigat Liberalen.  Sumaruno a bigat NPC manen.

Isu a kasla DVD a pirata ti pamay-andan, atanud.  Pirataenda ti maysa a kandidato a kumadua iti partidoda.

 

Dinastia a napuskol ti rupana

 

Maysa kadagiti saanen a mapunas a rupa ti pinnulitikatayo ti awan patingga a panagturay ti dinastia.  Dagiti agkakadaraan a naggapu iti maymaysa a pamilia wenno puon nga isuda met lattan ti nakatugaw iti poder.

Ania pay ngay, atanud, ni tatang ti gobernador, ti asawana ti mayor.  Ti kabsat ti gobernador ti diputado, kakabsatna, kakabagianna ket bokal, konsehal ken dadduma pay a pagsaadan iti inda panangnapnap iti aminen a pagsaadan iti probinsiada.  A kasla ketdin isuda laengen ti makabael ken makabalin a mangituray wenno agserbi kadagiti kakailianda.

Dagiti Marcos iti Ilocos Norte; Singson iti Ilocos Sur; Ortega iti La Union, Dy iti Isabela; Angara idiay Aurora; Duterte idiay Davao; Ecleo idiay Dinagat Island; Durano idiay Cebu, Dimaporo idiay Lanao ken ti aganay a 144 a pamilia iti pagilian a sumangkautro a mangkonkontrol ti pinnolitika iti pagilian.

Ultimo a ni Manny Pacquiao mangrugi met nga agmulan iti dinastiana iti panangpatarayna ken ni baketna a Jinkee a bise-gobernador ken congressman met ti maysa a kabagisna a padana a boksingero.  Kayatna a sawen, basta adda kuartam, uray awanen ti kabaelam?

Kunada man nga irason dagidiay a kamkameng ti dinastia a ti pagultimuan ti pagrukodan ket dagiti umili.  Ta no nasayaat ti serbisioda, aglayon-layon ti panagtugawda.

No nasayaat, apay ngarud a mismo a ti Konstitusion, ti kangatuan a linteg ti pagilian ket pawilanna ti pannakaipasdek dagiti dinastia?  Pagdaksanna met daydiay a Konstitusion ta di met nalawag dagiti probision a nailanad no kasano a tipden wenno saan koma nga agramaram ti dinastia.

Idiay pay laeng a langa, sukog ken kababalin ti pinnulitikatayo, ammomon, atanud, no anianto met ti kasasaadtayo iti masanguanan.  A kalpasan a nailakotayo dagiti botostayo, didatayto metten pagan-ano, agingga iti sumaruno nga eleksion.

 

Mayoridad dagiti napapanglaw a botante

 

No sumariaen, ad-adu nga amang ti kadagupan dagiti botante iti napapanglaw ngem dagiti nababaknang.  No napanglaw no kunatayo, tumartaraigid metten dagiti sintomas ken ibungana kas iti kaawan wenno kinakurang ti adal ken sursuro, akikid a pagwidawidan ti panunot a kasapulan ti nainsiriban a panagikeddeng tapno agbalin koma a manakem ken intelehente a botante.

Ngem nakas-ang a kitaen iti di mabilang a botante a di man la nakapanunoten a mangilako iti botosna iti singkuenta pisos, wenno kaibatogan la iti kinilo a bagas ken sumagmamano a latat’ sardinas tapno isuratdan ni artista ken dagiti agpolpolitika a dida met maawatan no apay a sinerrekda ti politika.

(Adda tuloyna)