Pannakaarisit dagiti Partylist representatives

SAAN pay a nanglukat ti maika-18 a Kongreso, ngem maysa nga agdadamo a kongresista ti nagbalin a sentro ti kontrobersia gapu iti panangdanogna iti maysa a waiter sadiay Legazpi City, Albay idi parbangon ti Hulio 7, 2019.

Maibasar iti report, inakusaran ni Christian Kent Alejo, agtawen iti 20, waiter, ni Ang Probinsyano Partylist Rep. Alfred de los Santos a nangdanog iti rupana iti uneg ti pagserserbianna a Biggs Diner. Kabayatan ti panangisimsimpa ni Alejo iti placemat iti sango ti lamisaan ni De los Santos ken dagiti tallo a kaduana, sinitar ti Kongresista ti Waiter ken imbagana a saanna a kayat ti garawna. Kalpasan ti panangkompronta ti Kongresista iti waiter, dinanogna ti rupa ti biktima.

Segun ken ni Alejo, nabartek ni De los Santos idi napasamak ti insidente, ken addan dagiti emisario nga immasideg kenkuana a nangallukoy a saanen nga agipila iti kaso. Idi damo pursigido ti biktima a mangituloy iti kaso ta naala ti Closed-Circuit Television ti pakabuklan ti insidente. Ngem personalen a nagpadispensar ni De los Santos ken ni Alejo ken pinakawan metten ti biktima.

No saan a naareglo ti kaso, mabalin koma a mapilaan iti kaso nga slight physical injury iti piskalia, ken kalpasanto ti panaglukat ti Kongreso, ket mabalin pay a maireklamonto iti House Committee on Ethics gapu iti inaramidna a panagabuso iti saadna babaen ti panangdisnogna iti awanan-gaway a waiter. 

Nagdakes ti implikasion ti insidente ta maysa nga opisial ti gobierno a nakawesan iti turay babaen iti panangbotos dagiti adu nga umili. Nagkas-ang a pagteng ta maysa a kongresista a pinili dagiti umili a mangirepresentar iti marginalized sector ti nangabusar iti saadna tapno irurumenna ti maysa a nanumo ken awanan-gaway a mangmangged.

Dayta ket iladawanna ti galad dagiti dadduma nga opisial iti gobierno nga uray pay no dagiti turay ken sueldoda ket nagtaud kadagiti umili ket nalakada a mabartek iti bileg a naikawes kadakuada.

Nakababain ta ti kongresista ket pannakabagi ti Ang Probinsyano Partylist a no man pay damona ti makipaset iti eleksion idi Mayo 13, 2019 ket naikkan iti dua a tugaw iti House of Representatives ket ni De los Santos ti umuna a nominado. Nangabak ti Ang Probinsyano Partylist iti eleksion gapu ta kanaganna ti sikat a television series, ken mismo a dagiti dua a nalatak nga artista a kangrunaan nga agbibiag iti TV series a da Coco Martin ken Yassi Pressman ti nangiyendorso ti partylist. No kasano ti panangisakit ni Ricardo Dalisay, ti polis a bida iti pabuya nga Ang Probinsyano kadagiti mairurumen, baliktad met ti inaramid ti Kongresista iti Ang Probinsyano Partylist ta isuna a mismo ti nangirurumen ti waiter a nanumo nga awanan-gaway.

Idi Oktobre, 2018, kabayatan ti 17th Congress maysa a Partylist Representative ti nagbalin a sentro ti kontrobersia gapu ti panagabusona iti saadna kalpasan a nag-viral iti social media iti inaramidna a harassment iti maysa a security officer sadiay Ninoy Aquino International Airport, ni ACTS-OFW party-list Rep. Aniceto Bertiz III. Narurod a nangipakita ni Bertiz ti NAIA access card-na ken nagsasawanna ni Hamilton Abdul, Office of Transportation Security Officer iti airport ken saanna nga inikkat ti sapatosna kabayatan ti final screening iti eropuerto sakbay ti ipapanawna iti Pilipinas a dayta ket panaglabsing iti security protocol iti NAIA.

Naamuan a ni Bertiz ket saan a sigud wenno agdama nga Overseas Filipino Worker, ngem maysa isuna nga agtagikua iti recruiting agency nga agipatpatulod kadagiti OFW iti ballasiw-taaw.

Dagita a pasamak ket ipakitana ti saan a nasayaat nga ugali ti maysa a Partylist Representative a saan nga am-ammo dagiti nangibotos kadakuada ta ti partylist nga Ang Probinsyano met ti imbotosda. Panawenen a marepaso ken maamendaran ti Partylist system ta nagbalinen daytoy a sistema a pagserkan dagiti kongresista a kaadunna ket kaaliado ken kabagian dagiti tradisional a politiko.

Dakkel a pondo ti gasgastosen ti gobierno kadagiti partylist representatives ta dandani awan met laeng ti nagdumaanda kadagiti kongresista nga addaan iti ibagian a distrito ta dagiti met sektor ti irepresentarda ngem kaaduanna a saanda a naan-anay a naikappeng ti irepresentarda ngem nainominarda laeng babaen kadagiti nangbukel ti partylist.

Rumbeng a masagat a nasayaat ti pannakabigbig dagiti Partylist groups babaen ti Commission on Elections ta adu kadakuada nga iti papel laeng dagiti sektor nga irepresentarda. Masapul met a dagiti mainominar ket agparangda iti balota no eleksion tapno maamuan dagiti botante no sino ti partylist representative nominee nga ibotosda. 

Agdagup iti 61 a partylist representatives dagiti agtugaw iti maika-18 a Kongreso, ken nagtaudda kadagiti 51 a grupo dagiti nagduduma a sektor.

Naikkan iti saggatlo a tugaw iti House Representatives ti ACT-CIS ken Bayan Muna. Sagdudua met a puesto dagiti grupo nga Ako Bicol, CIBAC, Ang Probinsyano, 1Pacman, Marino, ken Probinsyano Ako.

Saggaysa met a puesto dagiti grupo a Senior Citizens, Magsasaka, APEC, Gabriela, An Waray, COOP-NATCCO, ACT Teachers, Philreca, Ako Bisaya, Tingog Sinirangan, Abono, Buhay, Duterte Youth, Kalinga, PBA, Alona, Recoboda, Bagong Henerasyon, Bahay, CWS, Abang Lingkod, A Teacher, BHW, Sagip, TUCP, Magdalo, GP, Manila Teachers, RAM, Anakalusugan, Ako Padayon, Aambis-owa, Kusug Tausug, Dumper PTDA, TGP, Patrol, Amin, Agap, LPGMA, OFW Family, Kabayan, Diwa and Kabataan.

Adu kadagiti pannakabagi dagitoy a partylist groups ket naggapu wenno konektado kadagiti political dynasties, ken mangirepresentar kadagiti interes iti negosio ken politika. Rebbengna a maarisit a nasayaat dagiti partylist group ken nominadoda tapno saan a maisaad a kongresista dagiti abusado a tattao, ken saan a masayang dagiti pondo ti gobierno a nagtaud iti buis dagiti Pilipino. (Eden Alviar)