Pannakapaserra ti giant network iti tengnga ti COVID 19 crisis

NAGDAGSEN a panunoten a kabayatan ti panaglak-am ti pagilian iti nakaro a krisis gapu iti panagraira ti Corona Virus 2019, ket kasapulan unay ti mapagpiaran a damag ken impormasion ken liwliwa dagiti umili a napupok kadagiti pagtaenganda, ket napaserraan pay ti operasion ti kadakkelan a broadcast network nga ABS-CBN.

Napasardeng ti operasion ti television and radio network idi rabii Mayo 5, 2020 kalpasan a nangiparuar ti National Telecommunication Commission (NTC) iti Cease and Decease Order iti higante a broadcast company kalpasan a nagpaso ti prangkisana idi Mayo 4, 2020.

Nagapilan dagiti legal counsel ti network iti Supreme Court para ti pannakaiparuar ti Temporary Restraining Order ken petition for certoriari and prohibition. Inakusaranda ti NTC a nakaaramid ti grave abuse of authority iti pannakapaserra ti operasion ti broadcast company ta ti Kongreso ti addaan iti karbengan a mangipaay ti prangkisa ken makapasardeng ti operasion ti network.

Adu dagiti naklaat pakairamanan dagiti kongresista ken senador iti pannakapaserra ti network babaen ti bilin ti NTC ta ninamnamada a maikkan ti probational authority to operate kabayatan a matamtaming ti prangkisa iti House of Representatives. Nasdaawda ta naipakadawyanen iti naglabas a ti NTC ket pinalubosanda ti operasion ti broadcast company no nakaipilan iti aplikasion ti pannakapabaro ti prangkisana iti House of Representatives uray saan pay a naaprobaran.

Segun iti ABS–CBN management, nabayagdan a nagipila iti aplikasionda iti prangkisa iti House of Representatives ngem tinurogan ti Committe on Legislative Franchise agingga a naamitanda iti panawen ket nagpaso ti prangkisada.  

Tungpa iti House of Representatives iti liderato ni Speaker Alan Peter Cayetano iti pannakapaserra ti operasion ti network ta impasiguradona a saan a mapaserraan ti kompania ta inkari dagiti opisial ti NTC nga ikkanda ti network iti temporario a permiso.  

Nakellaat met ni Senate President Vicente Sotto III ken dagiti senador iti panagserra ti operasion ti network ta nangipatulodda idi iti resolusion iti NTC tapno mapalubosan ti operasion ti network kabayatan ti pannakatratar ti aplikasionda iti House of Representatives uray no agpason ti prangkisada. Nangipatuloddan iti NTC iti baro a resolusion a mangkidkiddaw iti pannakaibabawi ti CDO tapno makasublin ti operasion ti network.

Kinondenar dagiti nadumaduma a grupo iti broadcast, print and social media ti pannakapaserra ti operasion ti ABS-CBN nga ibilangda a panangpakapsut iti press freedom iti pagilian. Ipagpaganetgetda nga uray pay no adda nagbiddutan wenno nagkurangan ti kompania, ken saan a rumbeng a maserraan ti network iti agdama a panawen a kadagsen ti krisis iti Pilipinas ken iti sangalubongan gapu iti COVID 19 ket kasapulan unay ti serbisio ti broadcast company.

Mapapati a nagamak dagiti commissioner iti NTC iti pangta ni Solicitor General Jose Calida a kasuanna ida no saanda nga ipatungpal ti linteg wenno paserraan ti ABS-CBN kalpasan a nagpason ti prangkisana. Sumagmamano a bulan sakbay ti panagpaso ti prangkisa ti ABS-CBN ket nagipila ni Calida iti Supreme Court iti quo warranto petition para ti pannakawaswas ti legislative franchise ti network gapu kadagiti alegasionna iti panagabuso.  

Ad-adda a nagamak dagiti commissioners iti Solicitor General ngem ti sinurotda iti legal opinion ni Justice Secretary Menardo Guevarra a mabalinda nga ikkan ti temporary permit to operate ti network kabayatan a naisaangen ti franchise application iti House of Representatives.

Saan a mailibak kadagiti adu a Pilipino iti ramut ken gapu iti pannakapaserra ti network ta idi nabiit pay a nagakem ni Presidente Rodrigo Duterte ket nagpangtan a saan a mapabaro ti prangkisa ti broadcast company gapu kadagiti nagkamtudanda nangruna iti saanda a panangipatangatang kadagiti political advertisement-na idi 2016 Presidential Elections. Nagpalawag ken nagpadispensar metten dagiti top executives ti kompania ken ni Presidente Duterte, ket inawatna metten panagpadispensarda iti imatang ti media. Ngem apay a napaserrraan pay laeng ti network? Saan pay kadi a napunas ti gurana iti network ta uray ita a kangitingit ti krisis a kasapulan unay ti serbisio dagiti amin a media network ket naserraan latta ti kompania a nagbalinen a prioridad a ti NTC a saanen a maitantan?

No saan a maisubli iti kabiitan a panawen ti operasion ti network ket rumigat ti kasasaad dagiti nasurok nga 11,000 a mangmangged iti kompania ket mainayonda pay kadagiti minilion a trabahador a naawanan iti pagsapulan gapu iti enhanced community quarantine wenno lockdown. Maapektaran la ketdi dagiti humanitarian missions nga isaysayangkatda nangruna ti relief operations iti agdama a panawen ti krisis a ginasuten a ribu dagiti natulonganda babaen ti gannuatda a Pantawid ng Pag-ibig a sumarsaranay kadagiti agkasapulan.

Nakasaysayang no maipasardengto pay dagiti iwaywayatda para ti pannakaaywan dagiti maab-abusar ken mabaybay-an nga ubbing, ken para iti pannakasaluad ti aglawlaw ken nakaparsuaan. Napateg unay ti akem ti media iti pagilian nangruna iti pannakapatibker ti “check and balance” a mangirakurak ken mangtubngar kadagiti dakes a mapaspasamak agraman dagiti panagabuso ken kurapsion iti gobierno. Iti pannakapaserra ti operasion ti ABS-CBN ket nangparnuay iti buteng ken panagamak kadagiti dadduma pay a kompania ti media a mabalinda a mapaserraan no kayat ken iremedio dagiti agtuturay a parikpan ida. Dayta a pasamak ket kayariganna ti ballaag kadagiti kompania ti media a no dagiti irakrakurakda ken saan a nakaay-ayo kadagiti nangato nga opisial ti gobierno ket mabalinda a mapaserraan. Ngem saan koma nga agbuteng ti media nga agtakder iti kinalinteg ken mangtubngar iti kinadakes.

READ MORE: