PANNAKASELIO TI BARREL TI PALTOG DAGITI POLICE ITI PANAGPASINA

Komentario ni Eden A. Alviar

 

ITI umuna a gundaway iti las-ud dagiti adun a tawen, dagiti 160,000 nga opisial ken kameng ti Philippine National Police ket saandan a mamandar a seliuan ti barrel dagiti paltog a na-issue kadakuada kabayatan ti panagpasina ti tawen.

Impalgak ni PNP Director for Operations Chief Superintendent Camilo Cascolan ti mandar ni PNP Chief Director General Ronald de la Rosa a maisardengen ti nabayagen a tradision a pannakaselio ti paltog dagiti pulis tapno maipakita a dagiti kameng ti PNP ket disiplinado ken responsible, ken matalekda a saandan nga usaren dagiti paltogda iti indiscrimate firing kabayatan ti panangpasangbay ti Baro a Tawen.

Pinatalgedan ni Cascolan a ti liderato ti PNP ket pasingkedanda ti panagtungpal dagiti pulis iti saanda a panagaramat kadagiti government-issued firearms a naitalek kadakuada. Inrakurakna a dagiti aglabsing ket nainget a maipakat kadakuada ti linteg ken maipaay kadakuada ti tumutop a dusa.

Iti naglabas, tunggal agpasina ti tawen, maseliuan ti barrel dagiti paltog dagiti kameng ti PNP ken Armed Forces of the Philippines, gapu ti kaadda dagiti mabiktima ti stray bullets wenno nayaw-awan a bala ti paltog.

Kaaduanna idi a nakapaspasamakanna ket dagiti asideg kadagiti estasion wenno kampo dagiti pulis ken military. Mapapati a dagiti nangisayangkat kadagiti indiscriminate firing ket mabalin a kameng ti PNP wenno AFP. Ngem awan pay ti napaneknekan iti korte gapu ti kinakurang ti ebidensia.

Dakkel a peggad ken pangta iti biag dagiti inosente dagiti mayaw-awan a bala ti paltog iti tinawen a panagpasina a tawen. Ti kapardas ti bala nga ipugso ti paltog nga agpangato, ket kapadana met laeng ti kapartakna nga agpababa, ket kabaelanna a lussoken uray dagiti napuskol nga atep a galba dagiti balay.

Adun dagiti natay a biktima ken nasugatan iti nayaw-awan a bala kadagiti naglabas a tawen. Adu dagiti naisayangkat nga imbestigasion, ngem gapu ti kaawan dagiti agtestigo ken naan-anay nga ebidensia, awan pay ti nasentensiaan wenno nabalud gapu iti indiscriminate firing.

Kadagiti naglabas a tawen, nagbalinen a tradision ti pannakaimandar kadagiti unit commanders ti panangisayangkatda ti pannakaselio ti barrel dagiti officially-issued firearms dagiti pasurotda a pulis. Maputipotan iti masking tape dagiti barrel ti paltog santo pirmaan ti unit commander tapno mapatalgedan a saan a maaramat ti paltog iti awan-mamaayna a panagpaputok. Napalubosan met dagiti pulis a nangaramat kadagiti naseliuan a paltogda no kasapulan iti panangannongda iti opisial nga akemda kas ti panagrespondeda kadagiti krimen.

Uray no tinawen a naimanmandar ti pannakaselio dagiti government-issued firearms kadagiti pulis, soldado ken kameng dagiti nagduduma nga ahensia ti gobierno ket adu latta dagiti napaspasamak nga indiscriminate firing gapu iti kaadun dagiti paltog iti ima dagiti umili. Gapu iti kalukayen ti linteg a gumatang ken agtagikua ket nakaad-adun dagiti lisensiado a paltog a personal a kukua dagiti indibidual a tattao ken government forces. Ad-adu pay nga amang ti bilang dagiti kolorum wenno saan a lisensiado a paltog nga adda kadagiti ima dagiti umili.

Saan laeng a dagiti kadawyan a sibilian dagiti addaan kadagiti kolorum a paltog, ngem adu pay ti adda kadagiti pulis, soldado ken politiko. Sabali pay dagiti adda kadagiti private armed groups kas kadagiti rebelde a grupo dagiti komunista. Adu met a nabibileg nga armas ti adda iti ima dagiti kameng ti Moro National Liberation Front, Moro Islamic Liberation Front, ken dagiti terorista a grupo kas ti Abu Sayyaf Group, Bangsamoro Islamic Fighters Force ken Maute Group. Sabali pay dagiti armas nga adda kadagiti sindikato ken kriminal.

Inaklon dagiti opisial ti PNP Firearms and Explosives Office sakbay ti National and Local Elections idi Mayo 2016, nga addan nasurok a 500,000 nga accounted a licensed firearms, ken tinawen nga umad-adu ti bilang dagiti agtagikua kadagiti lisensiado a paltog. Umad-adu met ti bilang dagiti saanen a nai-renew a lisensia ken permit-to-carry-outside residence. Dagiti sigud a lisensiado a paltog a saanen a napabaro dagiti lisensiada ket maibilangdan nga illegal.

Maibasar iti record ti PNP, adu dagiti paltog a nagatang dagiti mapagduduaan ti karakterma a sibilian babaen ti lehitimo a wagas, ken nairehistro pay iti FEO, babaen ti panagkukomplot dagiti gun dealers ken dadduma nga agpapaay iti FEO, kas ti kaso ti pannakagatang dagiti AK 47 Assault Rifle nga inimport ti maysa a gun dealer company ken security agency ket nagtinnag iti ima dagiti rebelde.

Adda met dagiti kaso dagiti sigud a lisensiado a paltog a ginatang dagiti mapagduduaan ti karakterna a nagaramat kadagiti fictitious name ken address a saanen a mabirokan dagiti kameng ti PNP. Napasamak dagitoy gapu ti kinalukay dagiti pagannurotan ken kurapsion iti opisina a mang-regulate ti pannakagatang ken panagikut iti paltog.

Iti kaadun ti bilang dagiti kolorum a paltog iti ima dagiti Pilipino, mapapati nga ad-adu dagiti adda kadagiti sibilian ken pribado nga armado a grupo. Dagitoy ti ad-adda koma a masiputan ken mabantayan no kastoy a panawen a pagsinaen ti tawen ta adu kadakuada dagiti irresponsible ken awanan-buteng a mangpaputok kadagiti paltogda uray awan-mamaayna.

Nagbalinen a tradision kadagiti adu a Pilipino ti panagpalibang kadagiti paltog ken napigsa a paputok no pasangbayen ti Baro a Tawen tapno bugawen ti kinamalas ken dagiti dakes nga espiritu a nagapon wenno agdakdakiwas iti aglawlaw. Iti panangpasangbay ti 2017, liklikan koman dagiti Pilipino nga aramiden daytoy a palso a pammati a masansan a mangipapaay ti dakes a gasat kadagiti biktima ti indiscriminate firing.