Pannakatay iti Covid-19 dagiti drug convict

KAANONTO ngata a magibusan dagiti agsasaruno a kontrobersia sadiay New Bilibid Prisons ta adda manen baro a nabara nga isyu a posible a mangdayyeg iti dayta nga ahensia?

Nangparnuay iti panagdudua iti panunot dagiti Pilipino ti nailimed a pannakatay iti uneg ti NBP dagiti siam a person deprived of liberty wenno balud a nakombiktaran iti kaso mainaig iti illegal a droga. Dagiti natay a balud ket gapu iti Coronavirus 2019 a rason ti sigud a pannaka-cremate dagiti bangkayda. 

Mairaman kadagiti natay ket ni Jaybee Sebastian, ti balud a kombiktado iti carnapping ken kidnap-for-ransom, ken nagtestigo kontra ken ni Senador Leila de Lima iti pannakainaigna kas protector iti operasion ti illegal a droga sadiay NBP idi isuna pay laeng ti Justice Secretary.

Mairaman ti testimonia ni Sebastian iti hearing sadiay House of Representatives kadagiti ebidensia kontra ken ni De Lima a puon ti pannakaidarum, pannakaaresto ken pannakaipupokna iti custodial center sadiay Camp Crame agingga ita. Nagtestimonia idi ni Sebastian a personal a nagsaritada ken ni De Lima iti uneg ti kubol sadiay NBP para ti operasion ti illegal a droga.

Pinaglikudan ni De Lima dagiti alegasion ni Sebastian ket impettengna a kinaulbod dagiti testimonia dagiti kombiktado a balbalsen laeng dagiti nadungparna iti naglabas. Adu idi a kaaliado ni De Lima ti nangbabalaw kadagiti dadduma a kongresista a nagimbestigar ken dagiti adda iti Department of Justice iti ad-adda a panangpatida iti testimonia dagiti kombiktado a drug lord ngem ti testimonia ti Senador ken sigud a Justice Secretary a nangibilin ti pannakapasardeng ti illegal drugs operations sadiay NBP.

Mairaman pay kadagiti naipadamag a natay ket ni Amir Boratong a kombiktado gapu iti kontrobersial nga operasion ti illegal drugs tiangge sadiay Pasig City. Nagbalin a kontrobersial ti drug lord gapu ti kalawa ti operasion ti illegal a negosiona nga uray idi nakabaluden iti NBP ket nagtultuloy latta.  

Nagpalawagen ni Bureau of Corrections Director General Gerald Bantag nga awan ti ilimlimedda nga anomalia iti pannakatay ken iti saan a dagus a pannakaipakaammo iti publiko ti pannakatay ken pannaka-cremate ti bangkay dagiti pimmusay a kombiktado. Impalgakna nga inaramidda dayta kas mayataday iti Data Privacy Act a mangsaluad ti kinasiasino dagiti nagsagaba iti makaakar ken makapatay a sakit.

Naiparang metten iti media dagiti death certificate ken ladawan dagiti natay a kombiktado. Ngem saan latta a mapunas ti panagdudua iti nakem dagiti adu nga umili gapu kadagiti napaspasamaken nga anomalia ken kontrobersia iti NBP iti naglabas a panawen. 

Imbilinen ni Justice Secretary Menardo Guevarra iti National Bureau of Investigation ti panagimbestigarda iti kontrobersia maipapan ti mapagduduaan a pannakatay dagiti drug convicts gapu iti Covid-19. Nagipila metten ni Senador Rizza Hontiveros iti resolusion sadiay Senado a magkidkiddaw iti Senate inquiry iti kontrobersia.

Umad-adun dagiti senador nga agkalikagum nga imbestigaranda ti kontrobersia tapno malawlawagan ti panagatap dagiti umili nga adda saan a maiparbeng iti pannakatay ken dagus a pannaka-cremate dagiti bangkay dagiti balud.

Mapagduduaan nga iti kadagupan dagiti natay a balud ti NBP gapu iti Covid-19 ket kaaduanna a dagiti baknang a drug convicts, ken iti kadagupanda ket awan ti uray maysa a senior citizen a kadawyan a nalaka a kapten iti dayta a sakit. 

 Para kadagiti nasarirawet ti panagpampanunotna, a ipapanda a posible a saan a pudno a natay dagiti naipadamag a pimmusay gapu iti Covid-19 ket posible a nakaruardan iti pagbaludan ken addaandan iti natalged a lugar ken nabaliwanen ti kinasiasinoda wenno addaandan iti sabalin nga “identity.”

Uray no kasano ti panagpalawag dagiti opisial iti NBP ken BuCor ket narigat a patien dagiti umili ta namantiaanen ti kredibilidad ti ahensia gapu ta saan pay a nagkupas iti lagipda ti napasamak itay 2019 a panagimbestigar ti Senado iti kontrobersia ti maanomalia a pannakaipakat ti “Good Conduct Time Allowance” nga agarup 1,000 a balud dagiti nawayawayaan gapu iti pannakaipakat dayta a linteg. Nairaman koma a nawayawayaan babaen ti GCTA ti nakombiktaran iti panagrames a ni sigud a Calauan Mayor Antonio Sanchez no saan a naammuan ti media a nangibutaktak iti publiko ken nangpataud ti kontrobersia.

Iti panagimbestigar ti Senado iti GCTA controversy kadagiti opisial ti BuCor ken NBP pakairaman ti agdama idi a Director General a ni Nicanor Faeldon, ket nalukaisan dagiti adu a palimed ken kontrobersia ti panguartaan dagiti agpapaay iti dayta a pagbaludan. Naibutaktak ti maanomalia a pannakuenta ti GCTA para kadagiti agpasuksok a balud wenno kapamiliada, ken ti amin a maipaay a benepisio ken pribelehio kadagiti balud ket adda katukadna a kuarta. Dayta a kontrobersial ti nakaikkatan ni Faeldon kas Bucor Director General, ken sinukatan isuna ni Bantag a naggapu iti Bureau of Jail Management and Penology.

Saan a mababalaw dagiti agatap nga umili a panunotenda a posible manen nga adda dagiti napasamak a saan a naammuan dagiti umili ta nailimed ti pannakatay dagiti drug convicts ken pannaka-cremate dagiti bangkayda. Mabalin a ti panagimbestigar ti NBI ken Senado ket posible nga agpataud iti nasayaat ken dakes nga epekto kadagiti napudno ti serbisiona iti NBP ken BuCor aglalo ta naipadamag nga umad-adun dagiti balud a naapektaran iti Covid-19 ket posible nga adu pay dagiti maakaran gapu ti kaadu dagiti balud ken limitado a health facility ken bilang dagiti doktor iti National Penitentiary.

Ngem nasayaat no maituloy ti imbestigasion tapno malawlawagan ti panunot iti publiko, ken mapunas ti panagatapda nga adda latta dagiti illegal a mapaspasamak iti uneg dayta a pagbaludan. Nasayaat a no tumpuar iti resulta ti imbestigasion ket no matakuatan nga adda dagiti napasamak nga anomalia ket rumbeng a maidarum ken madusa dagiti nagbasol a saan nga agpatingga laeng iti pannakaikkatda iti serbisio wenno pannakayakarda iti sabali nga ahensia ti gobierno.