Komentario: Pannakatengngel sadiay Hong Kong airport ni sigud nga Ombudsman Morales | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Pannakatengngel sadiay Hong Kong airport ni sigud nga Ombudsman Morales

NAPUDNO kadi wenno pammarang laeng ti nasinged a pannakilangen dagiti opisial ti Chinese government kadagiti Pilipino?

Dayta ti nagkaykaysa a saludsod dagiti Pilipino kalpasan ti saan a panangpastrek dagiti Chinese authorities sadiay Hong Kong airport iti sigud a nangato nga opisial ti Pilipinas a maysa kadagiti dua a nangidarum iti International Criminal Court ken ni Chinese President Xi Jinping ken dadduma pay a nangato nga opisial ti China iti kaso a Crime Against Humanity gapu ti agtultuloy a panagsakup dagiti Chinese iti West Philippine Sea wenno South China Sea. 

Maibilang a panangbales ken pannakamaltrato ti linak-am ni sigud nga Ombudsman Conchita Morales Carpio iti ima dagiti Chinese authorities sadiay Hong Kong airport idi Mayo 21, 2019 gapu ti pannakatengngelna iti uppat nga oras ken pannakamandarna nga agawiden iti Pilipinas kabayatan ti ipapanda koma nga agbakasion iti dayta nga Special Administrative Region ti China. Kadua ti sigud nga Ombudsman ti asawa, annak ken appokona a nagturong sadiay Hong Kong para iti lima nga aldaw a bakasion, ngem saandan a nagtuloy gapu iti napasamak.

Segun ken ni Morales, iti uneg ti eropuerto, sinabat ida dagiti immigration authorities ket namandar isuna a mapan iti maysa a siled. Natengnngel iti uppat nga oras gapu ta maibilang isuna a “security risk” iti dayta pagilian, ket nagdalan iti interogasion ken naimandar ti deportasion wenno pannakapagawidna iti Pilipinas. Idi kamaudiananna, pinalubosan met laeng dagiti immigration authorities a makastrek iti Hong Kong kalpasan ti ibaballaet dagiti opisial ti Department of Foreign Affairs. Ngem nagbabawin ni Morales ket nagsublida a dagus a sangapamilia iti Pilipinas. Nagkari ni Morales a saanton a pulos a mapan iti dayta a pagilian.  

Makaparurod ti napasamak sadiay Hong Kong airport ken ni Morales ta iti laksid ti kinabaketna nga agtawenen iti 78, ken kinataknengna a makipagili kas sigud nga Associate Justice ti Korte Suprema ken nagretiro nga Ombudsman, a ti panggepna ken ti pamiliana a mapan iti dayta a pagilian ket agpasiar kas turista, ket inakusaran dagiti Chinese immigration authorities a “security risk,” ken tinengngelda iti eropuerto iti uppat nga oras ken pinai-deport-da pay koma.  

No naglak-am ni Morales nga addaan iti sigud a nangato nga estado iti kasta a pannakatrato sadiay Hong Kong, anianto la ket ngatan dagiti kadawyan a Pilipino a mapan iti dayta a pagilian a paborito a destinasion dagiti adu a turista ken Overseas Filipino Workers.

Kidkiddawen dagiti senador iti oposision iti Malacañang a palawlawaganda iti Chinese government iti napasamak ken ni Morales sadiay Hong Kong. Impalgak met dagiti opisial ti DFA a saanda a mabalin a biangan wenno kuestionaran dagiti linteg wenno pagannurotan ti imigrasion iti maysa a pagilian.  

Kabayatan ti pannakatengngel ni Morales sadiay Hong Kong airport, impalgak ni Justice Secretary Menardo Guevarra nga awan ti sabali a mapanunotna a gapu ti insidente no saan a ti panagipila ti sigud nga Ombudsman kaduana ni sigud a Foreign Affairs Secretary Albert del Rosario iti kaso a Crime Against Humanity sadiay International Criminal Court ken ni Chinese President Xi Jinping ken dadduma pay a senior Chinese government officials.

Iti impilada a darum iti ICC itay Marso 2019, inakusaran da Morales ken Del Rosario ti China a dagiti dakes nga ar-aramidenda kadagiti paset ti teritorio ti Pilipinas agraman ti panagaramidda kadagiti artipisial nga isla ket nagparnuay iti nainsaknapan ken permanente a pannakadadael ti nakaparsuaan iti pagilian.

Nagdarum da Morales ken Del Rosario iti ICC ta awan metten ti maurayda a nainget a panangirupir ti gobierno ti Pilipinas iti karbengan ti soberenidad kadagiti teritorio ti pagilian a sinakupen dagiti Chinese. Agamak ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte a mangirupir ti pangngeddeng ti International Tribunal a paset ti teritorio wenno Exclusive Economic Zone ti Pilipinas dagiti lugar a sinakupen ti China. Pinasingkedan pay ti International Tribunal nga illegal ken awanan-pagbasaran ti 9 Dash Line nga ipetpetteng ti China a pagbatbatayan iti panagtagikuana iti kalawaan a paset ti South China Sea.

Agamak ti administrasion a mangtubngar iti China iti agtultuloy a panagbangonda kadagiti military facilities ken panangpatibkerda ti defense capabilities gapu ta awanan-kabaelan ti Pilipinas a makigerra iti dayta a higante a pagilian. Ilunglungalong ketdi ni Presidente Duterte a pasingeden ti relasion ti Pilipinas ken China babaen ti iseserrekna kadagiti adu a bilateral agreements ken panagutang ti panangpondona kadagiti adu a proyekto ti gobierno kangrunaanna ti Build Build Build Program.

Sakbay pay a dimteng dagiti Kastila iti Pilipinas idi 1521 ket nasayaaten ti relasion dagiti Pilipino ken dagiti Chinese nangruna iti benneg ti negosio. Iti panaglabas dagiti siglo, nagtalinaed a nasayaat ti relasion dagiti dua a puli kas agkarruba a pagilian kas ipaneknek dagiti adu a Chinese a nagballigi iti benneg ti negosio, politika ken dadduma pay a sektor iti Pilipinas.

Nangrugi a naparnuay ti dakes a relasion dagiti dua a pagilian gapu ti panangkamkam ti China iti South China Sea agraman dagiti babassit nga isla a sakup ti Spratly group of islands a paset ti teritorio ti Pilipinas.

Nagkas-ang ken insulto kadagiti Pilipino ti napagteng ken ni Morales sadiay Hong Kong ta kabaliktad dayta ti nasayaat a panangtrato dagiti opisial ti gobierno ti Pilipinas ken dagiti umil kadagiti adu a bisita a Chinese nationals iti pagilian. Ti napasamak a pannakatengngel ni Morales sadiay Hong Kong airport ket iladawanna ti pudno a rikna ken kananakem dagiti nangato nga opisial ti Chinese government a saanda a sinsero ti pannakipagayamda kadagiti Pilipinos. Ngem agamak met ti gobierno a mangdillaw kadagiti Chinese authorities iti dakes a panangtratoda iti sigud nga Ombudsman. No agamakda pay a mangirupir ti karbengan ni Morales, nakarkaron nga agamakda a mangirupir ti karbengan dagiti kadawyan nga umili a mamaltrato sadiay China, ken ad-addan nga agbutengda a mangilaban ti panagtagikua iti teritorio ti Pilipinas iti West Philippine Sea.