Party list system: maab-abuso pudpudno nga intension ti linteg (Maudi a paset)

Iti panagtaray ni nag-Pres. Arroyo a mangibagi iti maikadua a distrito ti Pampanga, sinurot dagiti suspetsa a saan a napunas ti tarigagayna nga agtuloy a mangituray iti pagilian kas iti senario ti pannakaipagna ti panagbaliw ti porma ti gobierno manipud iti presidential iti parliamentaria. Iti daytoy a porma, mapukaw ti Senado, agbalin a maymaysa ti Kongreso ket agbalin laengen ti presidente a titular head. Ti prime minister ti yan ti pudpudno a bileg ti turay.

Idi presidente pay ni Arroyo, impagna dagiti kaaliadona ti pannakayalud-od ti termino dagiti amin nga elected officials manipud senador, diputado, gobernador, bise gobernador, bobokal, mayor, bise mayor agingga kadagiti konsehal agingga iti 2010 bayat ti transision (koma) manipud presidential iti parliamentaria.

Iti daytoy a senario, sakbay ti panagturpos ti takem ni Arroyo iti 2010, maamendaran ti Konstitusion a panagbaliw ti presidensial a porma ti gobiernotayo iti parliamentaria, agkandidato ni Arroyo a kas miembro ti parliament, ket agsipud ta mapukaw ti Senado a lappedna ta iggemna dagiti kameng ti parliament (a manamnama a kaaduanna a kaaliadona met laeng a diputado dagiti mabutosan), nawayanton a mapili a prime minister. Tuloy ang ligaya!

Ngem daksanggasat ta saan a nagmata dagitoy a plano ni Arroyo gapu ta nupay magemgemanna ti Kamara iti babaen ti liderato idi ni House Speaker Jose de Venecia ken ti simmukat kenkuana a ni Prospero Nograles, natibker ti Senado a nanglapped kadagitoy a maniobra ti gobierno ni Arroyo.

Ngem narigat a mapukaw ti beggang ti tarigagay ni Arroyo nga agtuloy iti puesto ken kas kuna dagiti kritikona, tapno masalaknibanna ti bagina kadagiti maisaklang a kaso maikontra kenkuana mainaig kadagiti mapapati nga anomalia a nakaisawsawanna ken ti pamiliana. Iti panagkandidato ni Arroyo iti nababbaba a posision ti pammatalged iti nasged a tarigagay daytoy a mangituray manen iti pagilian.

Adda laeng bassit a panagbaliw ti senario. Apaman a makatugaw a kas congresswoman, mangipila iti gakat a mangamienda iti Konstitusion iti babaen ti constitutional convention. Itinto Concon ti pakaipastrekan ti pannakabalbaliw ti porma ti gobierno manipud iti presidensial iti parliamentaria. Karaman ti plano ti panangsibbol  ni Arroyo iti kina-House Speaker tapno nabilbileg a mangallukoy kadagiti kaaliadona ken kabaddungalanna a mangsuporta kenkuana tapno makalusot iti Kamara. Ngem pammaliiw a saanna a magun-od ti umdas a numero tapno lumsot a kas Speaker isu a mangipatakderda laengen iti sabali a para iti dayta a posision. (Ni Dip. Sonny Belmonte ti Quezon City ti napili a House Speaker. – Ed.)

Iti sabali a bangir, adu a senador ti mamati a panawenen a mabalbaliwan ti Konstitusion. Panawento ti mangibagi no kayatda a karaman a mabalbaliwan ti porma ti gobierno.

Iti Kamara ti sentro ti rupak iti panagballigi wenno pannakapaay ti plano ni nag-Presidente Arroyo. Idi isu pay ti Presidente, adda iti lukong ti dakulapna dagiti diputado babaen dagiti pondo ken insentibo a nalukay nga imparaburna. Ti problema ita, awanen dagitoy a pondo ken insentibo ta saanen a presidente ti pagilian nga addaan dagiti madadaan a pagkaudanna tapno makaukkon iti suporta ken loyalidad.

Iti aniaman a rupak tapno matun-oyan ti panggep a gun-oden, importante ti numero — ti bilang dagiti mangsuporta iti dayta a panggep.

Daytoy ti mapaliiw a gapu iti nalimed a panangsuporta ti gobierno ni Arroyo kadagiti party list representatives. Dagitoy ti namnamaenna a tumulong tapno mailusotna ti pannakabalbaliw ti Konstitusion iti Kamara. Kas nadakamatmin, iti Kamara ti sentro ti rupak no agballigi wenno mapaay ni nag-presidente Arroyo iti tarigagayna a mangiggem manen iti rienda ti turay.

Naipilan ti umuna nga addang iti dayta a tarigagay. Sumaruno a rupak no umdas ti bilang dagiti mangsuporta ti manokenna para House Speaker .

Ditoy ti dakkel a pakasapulan ni Arroyo kadagiti party list representatives a sinuportaran ken nalimed a pinonduan ti administrasionna kas alegasion dagiti kritikona.

Ti saludsod: taliawento pay ngata dagitoy nga agilinlinteg ti naglablabanda a dakulap iti sanguanan ti posible a pannakarinebnebda no saanda nga agkurno iti baro a liderato?#