Payapay iti Sirok ti Asul a Bulan

Sarita ni Ma. Theresa B. Santos

(Maikatlo a paset)

 

Nakarikna iti lammin ket bimmangon, napanna inserra ti tawa. Nagsubli a nagidda riniknana ti bagina: kasla adda karkarna a mariknana ngem dina maawatan no ania dayta. Ita laeng, ken idi kalman a nariknana ti kastoy.

Nagsennaay. Saanna a maawatan no ania daytoy. No maminsan ngamin, dumteng dagiti karkarna a rikna a narigat a maibuksilan ti kaipapananna, ta kaiyariganna iti naulimek a danum. Ngem ti danum a naulimek isu met ti naadalem, saan aya?

Kas iti marikrikna ni Patricia, naulimek, saanna a maibuksilan no ania dayta.

Insubli ti panunotna ti mapaspasamak iti trabahona, ti naited kenkuana a kabarbaro a responsibilidad, ti panangkitana no naannayas met laeng ti pannakaipagna ti rekrutment para iti expansion—dua a kanayonan nga outlet—maysa iti siudad ken iti San Fernando, La Union.

Ngem iti pananglagana dagiti paspasamak iti trabahona, sumapit ket sumapit latta met iti panunotna ni Bernard, a kasla adda  kayatna nga ibaga wenno ipalawag. Ngem iti maysa a suli ti panunotna, agkedked a mangawat dayta a banag no di ket ipettengna a bunga laeng ti pannakaitagtagainepna.

Ngem apay a natagtagainepna ti kaayan-ayatna?

Ngem saan a mabatok ti panunotna ti bukodna a saludsod, naadalem unay, a kas iti kaadalem ti kaipapanan ti nasapa a parbangon a kinumotan ti ayamuom-saleng ken dagiti mangrugin a marsaak a marapait.

Nagam-ammoda ken ni Bernard idi estudianteda pay laeng, ken agduan a tawen ti relasionda. Saan pay a naam-ammo ni Patricia dagiti dadakkel ni Bernard wenno asinoman a partes daytoy. Nupay kasta, naibagan ti baro a nagtaud iti pamilia dagiti mannalon iti Brgy. Naguituban, San Juan, La Union. Ngem addaan ni Bernard iti ambision iti biag, ket ti pannakaturposna iti kursona ti namnamaenna a mamagbalbaliw iti panagbiag a nariinganna. Iti pammaliiw ni Patricia, napasnek iti panagadalna ni Bernard. Nasingpet ken naragsak a kasarsarita. Iti sumagmamanon a beses nga immay pimmasiar iti balayda, nadayaw kadagiti dadakkelna ken dua a kabsatna. Iti personal nga irig ken tignay, ammo a riendaan ni Bernard  ti aramid ken ti bugso ti rikna—nga adda ti panawen ti amin, ket dumtengto ti panawen a panagsabat ti nasam-it a kidem ken nabannayad nga anges…

Adda panawen ti amin, wen, pudno la unay dayta. Napaisem ni Patricia iti dayta a dialogo ni Bernard. Adda panawen ti amin: ti panaginit ken panagtutudo, katawa ken liday, ti pannakaiyanak ken ipapatay.

Ipapatay?  Ipapatay… kellaat a kasla manen nagsardeng a nagtayyek ti lubong ni Patricia. Pinaliiwna ti bagina. Adtoy manen ti rikna a saanna a maibuksilan!

Madamdama pay, inkeddengna laengen ti maturog. Nagkumot. Nagkidem ket pinilitna ti bagina a makaturog. Inton agsapa laengen nga awaganna iti selpon ni Bernard tapno kasaritana ken komustaen daytoy iti panagadalna.

NAKAPAMINLIMAN a nangidayal ti selponna ngem napaay manen, kas kadagiti immuna, the number you dial cannot be reach latta. Nagrupanget ni Patricia. Saanna a maawatan no apay a nakaserra ti selpon ni Bernard. Saan nga ugali ‘toy boyprenna nga iserra ti selponna, nakalukat latta. Ngem apayen a nakaserra?

Nalabit a makumikom ni Bernard, dayta ti immapon iti mugingna. Ngem uray pay, Martes ita, ket simrek la ketdi sadiay BGH PT Recovery Section nga inna pag-internaan, isu a sigurado a nakalukat latta ti selponna ta us-usarenna daytoy a kas timer kadagiti block box nga us-usarenna kadagiti pasientena—ti block box ket maysa a modified instrument a pagtaudan ti kontrolado a kuriente nga ikabitda—pagkurienteda— kadagiti pasiente a gapuanan iti stroke, fractured, arthritis, osteoporosis, frozen shoulder ken dadduma pay tapno mariing dagiti ur-urat, ken kas timer iti tunggal pasiente a madama nga agerhersisio ta adda ngamin nakaprograma nge ehersisio a sursuroten ti tunggal pasiente. Isu a kasapulanna ti timer a kas attending therapist. Saan a mabalin ti wrist watch ta no lima wenno ad-adu pay ti bantayanna a pasiente, isu met dayta ti ikkanna iti oras iti panagersisio tunggal maysa, saanda met ngarud nga agpapada iti oras—mangrugi daytoy iti tallo a minutos kadagiti agdadamo a pasiente agingga iti dies minutos; uray dinan orasan dagiti nabayagen nga agter-therapy isudan ti makaammo a mangoras iti bagbagida manipud iti sangpulo agingga iti sangapulo ket lima a minutos tunggal tipo ti ehersisio nga ibaga ti attending physician nga inna aramiden.

Ngem apay itan a nakarikep ti selponna? Maymaysa laeng ti pattapatta ni Patricia, saan a simrek iti ospital. Nagsennaay.

Ni Patricia ti inaunaan kadagiti tallo nga agkakabsat. Dua a lallaki dagiti adienna, agpada nga estudiante iti kolehio, iti UB met laeng.

Alas dies agingga iti alas siete ti serrekna, adda maysa  nga oras a break iti nagbaetan dayta. Nupay alas nuebe pay laeng, addan a nakasakay iti dyip manipud iti barangayda a Bakakeng Central. Pampanurnorendan nga agpababa ti Marcos Highway. Idi aglikos ti dyip iti BGH loop, simmardeng daytoy ta adda bimmaba a dua a babbaket. Saan nga ammo ni Patricia no apay a kasla maguyguyod dagiti dapanna ket bimmaba met. Nagabanten ti dyip ngem adda pay laeng a nakatakder.

Saanna a maawatan ti mapaspasamak kenkuana. Karkarna a mapaspasamak, ngem saanna met a maawatan no ania dayta, basta lattan ammona nga adda karkarna a mapaspasamak kenkuana!

(Adda tuloyna)