Payapay iti Sirok ti Asul a Bulan

Sarita ni Ma. Theresa B. Santos

Umuna a paset)

 

ALDAW ti Domingo.

PRAAAKK!! Naklaat ni balasang Patricia San Juan. Nariknana la unay ti nakaro a kebbakebba nga ita laeng a mariknana, saanna a maawatan a kasta la unay ti panagbanugbog ti barukongna isu a saanna a napasimadan ti pasamak. Dina ammo no apay a kellaat lattan a naibbatanna ti baso nga addaan linaon a nalamiis a danum ken in-inumenna ket naburak iti puraw a tiles a suelo. Pinaliiwna ti karkarna a marikriknana ngem lalo a pimmardas ken kimmaro ti panagbanugbog ti barukongna; nakarikna iti naisalsalumina, saan a gagangay. Ania daytoy a marikriknana a naisalsalumina?

Napataliaw iti nakanganga a tawa iti kanigidna ket naimatanganna ti nangisit, napuskol ken nagaraw unay nga ulep a madama a mangsalsallukob iti tangatang ti Baguio City. Ikaykayab ti nalam-ek a puyupoy nga ayamuom-saleng ti naingpis, pangatiddogen a buokna. Kumarkaro ti naidumduma a kebbakebba nga ita la a marikriknana, nga ita laeng a mariknana.

Apayen? dinamagna iti bagina. Dina maawatan.

Iti sabali a punto wenno saritaan dagiti nawada a muging, ad-adda a sawen a saan a maawatan dagiti partaan nga adda iti uneg ti nakarikep a siled—a dumtengto nga aglawag ti amin inton malukatan ti ridaw ken dagiti tawa ket sumrek ti sinamar ti init wenno ti apros ti naalumamay a puyupoy iti nakuyem a tangatang.

Nagrukob tapno saggaysaenna a piduten ti naiwaris a garrapang ti baso. Agpidut, a kas iti panagpidut kadagiti linabag ti biag a naisualit gapu iti saan a napakpakadaan a pasamak a gapuanan dagiti managikulbo a tattao. Ti biag ket kas met laeng kadagiti maburak a banag, maburak met ti biag—adda pasamak a saan a mapakpakadaan wenno saan a namnamaen a mapasamak ngem gapu iti gagem ti sabali, agtupa ti dua a puersa ket maburak ti maysa. Kas ti napasamak iti baso a natnag iti basar.

Gapu ta malaglagawan iti karkarna a marikriknana, nalipatanna ti maitutop nga aramid nga isu dayta ti panangaramatna koma iti sagad ken ti dustpan nga adda laeng a naidalimanek iti linged ti ridaw ti kusina ti bunggalo a balayda. Iti ngata marikriknana a pannakataranta ken ti madama pay laeng a banugbog ti barukongna sa iraman payen ti kasla maikulkuleng-kawaw a panunotna, saanna manen a naaluadan ti panangpidutna kadagiti linabag ti sarming ket naipas ti kanawan a tammudona; ket iti kellaat a panangingatona ti imana, nagsasaruno ti panagtedted dagiti tinukel ti dara manipud iti nasugat a kanawan a tammudona. Naglagaw ni Patricia ket nakarikna iti nakaro unay a nerbios. Dina ammo ti aramidenna, naluyaan ket lalo pay a kasla inaponan iti buteng ken lagaw idi saan nga agsardeng nga agtedted ti dara.

Iti ngatuen ti ulona, saanna a nadlaw ti pangisiten a krisalis nga itay pay la nga aglikuslikos ta malagawan iti mabuybuyana a panagtedted ti dara iti kanawan a tammudona. Basta lattan maburiboran, makasangiten a mangmatmatmat iti kanawan a tammudona nga agdardara. Dina maawatan ti riknana no apay a makasangit, dina maawatan no apay a matmatmatanna lattan ti agdardara a ramayna; dina maawatan no apay a kasla pinanawan ti nalimbong a panunot ti mugingna. Ania ti mapaspasamak kenkuana?

“Patricia, ania ti mapaspasamakmo…?” Naklaat ken nataranta ni Nana Susing nga inana iti naimatanganna: maikulkuleng ti anakna, agdardara ti ramay daytoy, agkaiwara dagiti garrapang ti naburak a baso. Kassangpet ti ina a naggapu sadiay marketan, dinarasna nga indisso ti immaratiddog a monoblock a puraw a lamisaan dagiti minarketna a nagduduma a natnateng, saggaysa kilo a bangus ken karne ti baboy, hotdog ken tocino, deldelata ken aglalaok a pangrekado; maar-arakattot nga immasideg iti balasang “Agdardara ‘ta ramaymo!” kinunana ket dinagusna nga inruar ti tissue paper nga adda iti likud a kanawan a bulsa ti pantalonna a maong, siniggawatna ti kanawan nga ima ni Patricia ken inyapputna ti tissue paper iti agdardara a tammudo, intalmegna, pinetpetanna a nalaing iti batog ti sugat tapno sumardeng nga agdara.

“Ania ti napasamakmo?” serioso ti rupa ti ina a nangperreng iti balasang, lalon ti panaglagaw ti ina idi nadlawna a maikulkuleng nga aglulua ti anakna. Yinugyogna iti napigsa ti abaga ti balasang.

Naalimpungatan ni Patricia. Kasla naggapu iti mangliwengliweng a limdo. Winagwagna ti ulona ket pimmerreng iti inana, idi nabigbigna ti kinaasino ti kasangsangona, kellaat a nagsaibbek nga immarakup iti nairut. Nayugyog dagiti abaga.

“Ania ti mapaspasamakmo, kunak?”

Saan a simmungbat ti balasang. Inyad-addana ketdi ti naganug-og ken nangidumudom iti rupana iti abaga ti inana.

Inulit ni Nana Susing ti saludsodna.

“Kellaat a naibbatak ti baso ‘Ma…” Ngem dina imbaga ti marikriknana, wenno ti agparparikna kenkuana a karkarna a banag.

(Adda tuloyna)