Komentario: PCSO, sumaranay kadagiti napanglaw wenno paggatasan dagiti opisial? | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

PCSO, sumaranay kadagiti napanglaw wenno paggatasan dagiti opisial?

MAPUNAS ngatan dagiti alegasion ti kurapsion ken nagduduma a kontrobersia ken eskandalo ti Philippine Charity Sweepstake Office (PCSO) iti panagakem ti kabarbaro a General Manager ti maysa kadagiti kabaknangan a Government Controlled Corporation (GOCC) a ti misionna ket agpataud iti pondo a pangsaranay kadagiti napanglaw?

Nagakemen kas PCSO General Manager ni retired Police Colonel Royina Garma, sigud a Chief of Police ti Cebu City. Nasapa a nagretiro ni Garma iti serbisio iti Philippine National Police iti tawenna a 45 tapno idauluanna ti PCSO. 

Sinukatan ni Garma a PCSO General Manager ni retired Marine General Alexander Balutan, miembro ti Philippine Military Academy Class 1983, kalpasan ti agtallo a tawen a panagakemna idi Setiembre 2016 kalpasan ti panangabak ni Presidente Rodrigo Duterte. Naisapsapa a nagretiro ni Balutan iti Armed Forces of the Philippines tapno idauluanna ti PCSO.

Nagbalin a kontrobersial ti ipapanaw ni Balutan iti PCSO ta immuna nga inyanunsio ni Presidential Spokesman Salvador Panelo nga inikkat isuna ti Presidente, ngem impetteng ti retirado a Heneral a naglusulos isuna ta saanna a mairusok ti kayat dagiti saanna nga innaganan nga opisial. Iti kamaudiananna, inrakurak met laeng ni Panelo a naglusulos ni Balutan.

Sakbay ti panaglusulos ni Balutan iti PCSO, adu nga alegasion dagiti imbato kenkuana ni sigud a jueteng whistleblower Sandra Cam, maysa kadagiti kameng ti Board. Inakusaran ni Cam ni Balutan iti nabarayuboy a Christmas Party idi 2017 iti maysa a five-star hotel a nakagastosan iti P10 Million, ken irregularidad iti mapastrek ti Small Town Lottery (STL), sugal a kapada ti jueteng, ken ti saan a tumutop a pannakayalokar ti P2.2 billion a charity fund manipud iti kita ti PCSO nga P18 Billion iti naglabas a tawen.

Pinaglibakan ni Balutan dagiti alegasion ni Cam. Inlawlawagna a P6 million laeng ti nagastos iti Christmas party para kadagiti 1,580 personnel ta rebbengna laeng kas insentibo kadakuada a napasnek a nagtrabaho tapno dumakkel ti masapulan ti PCSO.

Impabasol pay ni Cam a dagiti STL operators ket agirem-remit-da laeng iti 20 a porsiento iti kitada, ket ti 80 a porsiento ket mapan kadagiti gambling lords.     

Depensa met ni Balutan a padpadaksen laeng ni Cam ta kayatna ti sumukat iti puestona tapno maakomodarna ni Charlie “Atong” Ang, a mangtengngel ti operasion ti STL iti intero a pagilian.

Naipadamang a ni Ang ket maysa kadagiti agay-ayuyang iti PCSO, nagbalin isuna kadagiti gayyem ni sigud a Presidente ken Manila Mayor Joseph Estrada, a gapu ti operasion ti jueteng ket nagririda ken ni sigud nga Ilocos Sur Governor Luis “Chavit” Singson, a puon ti pannaka-impeached ni Estrada ken nakapatakiasanna kas presidente idi 2001.

Nakaskasdaaw ta nakakapet manen ni Ang iti agdama nga administrasion iti operasion ti PCSO kangrunaanna iti pannakapataray ti STL babaen ti panangiyasideg kenkuana ni Cam.

Itay nabiit, imbulgar manen ni Cam ti agtultuloy nga irregularidad iti PCSO, ken impalgakna ti tarigagayna nga aglusulos kas kameng ti Board of Directors. Tinagilag-an ti Malacañang ti inrakurakna ken imbaga ti Presidente a nawaya nga aglusulos ni Cam.

Adda dagiti opisial iti PCSO a mamati iti tarigagay ni Cam a mangidaulo iti Charity Office, ngem saan a pinili ti Presidente, ket dinutokanna ketdi ti sigud a Police Colonel a ni Garma kas General Manager iti multi-billion a GOCC iti babaen ti Office of the President.

Iti panagakem ni Garma nga ub-ubing ken nabibiit pay nga amang iti government service ngem iti sinarunona a ni Balutan, ken kas agdadamo iti corporate world, maitakderna ngata ti kampania ti gobierno kontra kurapsion, ken pressure dagiti maimpluensia a tattao nga adda interesna iti PCSO wenno in-inuttto met a rumukma wenno alun-onen ti dakes a sistema ti bureaukrasia?

Maibilang ti PCSO kadagiti GOCC a kadakkelan ti matgedan iti tinawen gapu ta sakupenna dagiti adu a klase ti legal a sugal iti Pilipinas: sweepstake, horse racing, lotto, ken STL. Binilion a pondo dagiti mapaspastrek ti PCSO iti tinawen, ngem mano a porsiento ti pudno a maipapaay a pondo a pangsaranay kadagiti napanglaw ken agkasapulan iti tulong.

Rinibu a patiente wenno dagiti kapamiliada dagiti inaldaw a makipila kadagiti PCSO offices iti nagduduma a paset ti Pilipinas tapno arigna makilimosda iti saranay ti gobierno a pangnayonda kadagiti gastosenda. Dagiti maipaay a tulong ket nagtaud met laeng kadagiti tattao nangruna kadagiti ordinario ken napanglaw a Pilipino a kaaduanna kadakuada ket agtaytaya iti lotto ken STL.

Maibasar iti mandato ti PCSO, iti kadagupan dagiti mapastrekda ket 55 a porsiento ti mayalokar a pondo para premio; 30 a porsiento met ti maipaay a kontribusion para iti charity/social fund ti Office of the President; 15 a porsiento ti mayalokar nga operating expenses ken capital expenditures ti PCSO. Dagiti mabati iti amin a pondo ket mainayon iti charity fund.

Adun dagiti nagakem a mangidaulo iti PCSO manipud pay idi nabukel iti namunganayanna a Philippine Charity Office idi 1935 idi panawen ni Presidente Manuel L. Quezon. Dimmakkel a namimpinsan ti pondo ti PCSO manipud idi addan ti lotto idi 1995 ken STL idi 2006.

Adun dagiti kontrobersial iti operasion iti PCSO kadagiti naglabas nga administrasion, pakairamanan ti pannakausar ti alokasion a Social Fund ti Office of the President a napapati a naaramarda para iti bukodda nga interes dagiti opisial ti gobierno tapno bumakang wenno agtalinaedda iti turay. Ngem awan met ti nasentensiaan iti korte a mabalud iti kadagupan dagiti adu a napabasol a nainaig kadagiti anomalia iti PCSO.

Uray itan a panawen ni Presidente Duterte ket mapagduduaan latta ti pannakayalokar dagiti mapaspastrekda a mapapati a pagraranudan laeng dagiti sumagmamano nga opisial ken gambling operators imbes a maipaay a tulong kadagiti napanglaw. ●