Footer

Penitensia iti panawen ti Paskua

RAMBAKAN dagiti Kristiano nangruna dagiti Katoliko iti sangalubongan ti Paskua a panangilagip ti aldaw ti pannakaipasngay ni Apo Jesukristo.   Ngem marikna ngata dagiti Pilipino ita a tawen ti naan-anay a kaipapanan daytoy a tiempo gapu iti agtultuloy a kinarigat ti kasasaad ti panagbiag ken saan a panagkikinnaawatan dagiti Pilipino?

Mabigbig ti Pilipinas a kangrunaan a Kristiano a pagilian iti Asia, ken kabayagan a mangramrambak iti panawen ti Paskua. Maibasar iti estatistika, iti kadagupan a papulasion ti pagilian a dumanonen iti agarup 105 Million a Pilipino, 80% dagiti Kristiano. Iti bilang dagiti Kristiano, 80% met dagiti Katoliko.

No man pay dagiti Katoliko ti kangrunaan a mangrambak a naespirituan ti panawen ti Paskua, makikaykaysa met dagiti amin a pammati iti selebrasion. Mairaman a mabenepisiaran dagiti dandani amin a Pilipino kadagiti grasia ken parabur a mapataud iti daytoy a panawen. Umawat dagiti kaaduan nga agtatrabaho iti gobierno ken pribado a sektor iti Christmas bonus. Babaknang ken gagangay a tattao ket makaawat kadagiti nagduduma a regalo. Panawen met daytoy dagiti napanglaw ti agkiddaw iti paskuaen wenno paiburayan iti grasia manipud kadagiti nagasgasat ken naparaburan a tattao.

Awan ti relihion a pilpilienna ti panagselebar iti Paskua. Uray dagiti Muslim, maragsakanda nangruna dagiti komersiante ta adu dagiti malakuanda. Adu kadakuada dagiti agnegnegosio iti adu a tagilako pakairamanan dagiti arkos ti Paskua ken nagduduma a banag a mairegalo iti daytoy a panawen.

Iti Pilipinas, apagtapog pay laeng idi Setiembre, ngem addan dagiti agpatpatokar kadagiti kanta iti Paskua. Addan dagiti nangrugi a kumablaaw iti “Merry Christmas,” ken mangrugi nga agarkos kadagiti nagduduma a dekorasion iti Paskua. Ngem iti biang ti Simbaan Katolika, mangrugi ti panawen ti Paskua iti umuna a Domingo ti Adviento, ti Domingo kalpasan ti pannakarambak ti Solemnidad ni Kristo nga Ari.

Nagbalinen ti panagrambak iti Paskua a paset ti tradision ken kultura dagiti Pilipino manipud pay idi panawen dagiti Kastila a nangisangpet ti Katoliko a pammati babaen kadagiti misionero idi 1521. Iti yaasideg ti Tawen 2021 a marambakan kas maika-500 nga anibersario ti Katolisismo iti Pilipinas, mapaliiw dagiti adun a namalbaliwan ti panagselebrar iti panawen ti Paskua. Nagbalinen daytoy a tiempo ti materialismo ken komersialismo a kasla awanen ti nauneg a kaipapananna a panangilagip ti pannakaipasngay ti Mesias a mangisalakan, a nayanak a napakumbaba iti kulluong, ken nagtutuok ken natay iti krus iti umuna a Semana Santa.

Iti in-inuten a pannakapukaw ti espiritu ti Paskua a panagiinnayat, panagpipinnarabur ken panagpapakumbaba babaen ti iriringbaw iti kinaagum iti turay, dayaw ken kinabaknang dagiti adu a tattao, nagbalinen a biktima dagiti napanglaw ken awanan-gaway. Uray iti panawen ti Paskua, agtultuloy dagiti riribuk ken kinadamsak iti nagduduma a paset ti pagilian. Agtultuloy ti panangum-umsi ni Presidente Duterte kadagiti lider ti Simbaan Katolika ken panangbarengbarengna iti Dios dagiti Kristiano. Agtultuloy dagiti kurapsion, panagraira ti illegal a droga ken saan a panagkikinnaawatan dagiti nangato nga opisial ti gobierno, kabayatan nga adu a Pilipino dagiti agrigrigat gapu iti nadagsen nga epekto ti inflation rate ken basnot ti implementasion ti Tax Reform for Acceleration and Inclusion Law.

Ita panawen ti Paskua, umadu dagiti krimen ti pammapatay, panagholdap ken panagtakaw ken dadduma a dakes nga aramid gapu ta adda dagiti agtarigagay a nalaka a makakita iti kuarta tapno adda gastosenda a mangrambak iti daytoy a tiempo.  Nagballaagen ni Philippine National Police Chief Director General Oscar Albayalde iti panagannad dagiti umili kadagiti kriminal. Ngem malaksid kadagiti kadawyan a kriminal, adu latta dagiti unipormado a rinuker ti panunotna. Kanayon latta dagiti maipadamag nga ibbong a polis a mangdaddadael ti imahe ti PNP iti laksid ti agtultuloy nga internal cleansing ti institusion, pannakaingato dagiti sueldoda ken aglaplapusanan a suporta ti administrasion kadakuada.

Daytoy a Paskua ket masanguanan ti kampania ken eleksion, ket makita dagiti adu a politiko kadagiti nagduduma a pasken a mangipapaay iti sagut ken tulong kadagiti umili. Ngem naglemmeng dagitoy a politiko kadagiti naglabas a tawen. No napudnoda iti tarigagayda a tumulong kadagiti umili, apay a saanda a sapasapen, babaen ti napudno a panangannongda kadagiti sinapataanda nga akem? Agtultuloy met ti pinniltak ken dinnadael dagiti agkakaribal a politiko.

Nakalkaldaang nga iti panawen ti Paskua a kabayatan ti panagpapas iti taraon nga agkakaimas dagiti babaknang ken addaan-kabaelan ti panagbiag, minilion a Pilipino dagiti agbibiag iti bisin gapu ti kinakurang ti pagtrabahuan ken tulong ti gobierno. Iti laksid ti maipampanakkel a Build Build Build Program ti gobierno a mangipaay iti panagdur-as iti imprastraktura, ket saan a naan-anay a mabenepisiaran dagiti Pilipino a mangmangged uray ti sumagmamano a bulan laeng gapu ta nasurok a 300,000 Chinese ken foreign nationals dagiti trabahador kadagiti proyekto a ti pondoda ket pautang ti sabali a pagilian.

Nagkas-ang nga uray iti tiempo ti Paskua ket agtultuloy dagiti ranget ken riribuk iti nagbaetan ti Armed Forces of the Philippines, PNP ken dagiti rebelde a komunista nangruna sadiay Leyte, Samar, Negros ken Bicol Region a gapu ti nangimandaran ni Presidente Duterte iti pannakanayon ti tropa ti gobierno kadagitoy a lugar tapno malapdan dagiti mapaspasamak a riribuk.

Maidurduron met ti pannakaipapaut pay iti deklarasion ti Martial Law sadiay Mindanao manipud pay idi naiproklamar iti Mayo 23, 2017 a yaatake iti Marawi City dagiti terorista a Maute Group ken Abu Sayyaf Group. Nawayawayaanen ti Marawi City ken nasuroken a makatawen ti naglabas, ngem ania ti pudno a rason a kayat pay laeng ti administrasion a paatiddogen ti Martial Law iti Mindanao?

Umasidegen ti kaaldawan ti Paskua, iti laksid ti ladawan a dumurdur-as ti ekonomia ken tumaltalna ti pagilian, ket adu a Pilipino dagiti saan a makarikna iti dayta a progreso ken talinaay iti panagbiag. Iti kaaduan, ti Paskua ket panawen ti ragsak ken kappia, ngem adu latta dagiti Pilipino nga agsagsagaba iti biag a kasla penitensia iti panawen ti Kuaresma.  (Eden A. Alviar)