PITAK

Ababa a Sarita ni Arnold Reyes

MINATMATAK ni Amelia. Situturong dagiti matana iti labes ti tawa, iti kasipngetan. Nalamiis ti pul-oy, pakpakauna ti agtinnag a bayakabak.

“N-nadamagko a mapanka idiay Manila,” inrugik. “Ngem kasanotan?”

“Ladingitek, Oscar, ngem naikari ngata a saanta nga agpaay iti tunggal maysa.”

“Agang-angawka, Mely. Ay-ayatenka, ammom dayta. Ken ay-ayatennak met.”

“Pudno. Kasta ti nariknak idi. Ngem saan itan, Oscar. Masapul a biroken ti pakalung-awan iti rigat. Masapul nga adaywan ti rigat a manglenglengnges kaniak, kenka, kadatayo amin ditoy.”

“Maawatanka, Mely. Ngem agbiagta met ditoy, Mely. Agbiagta babaen dagiti takiagko.”

“Diak kayaten nga ilumlom dagiti sakak iti pitak.”

Nagdumogak. Naaprosak dagiti dakulapko: narusanger, nakabutbutuan.

“Kaano ti iluluasmo?”

“Inton bigat.”

Pinilitko ti immisem. “Ikarkaragko ti panagballigim,” kinunak nupay kasla mabriat ti barukongko.

KALPASAN ti dua a lawas, nakaawatak iti surat ni Amelia. Siiiliwak a nangbasa.

Napintas ti siudad, Oscar. Nadaeg dagiti dadakkel a pasdek. Iti rabii, agpipinnasindayag dagiti nadumaduma ti marisna a silaw a mangraniag iti aglawlaw.

Babaen ti kaasi ni Apo Dios, nakastrekak a despatsadora iti maysa a pagtagilakuan nga imatonan ni Mr. Chua. Nasayaat ni Mr. Chua. Saan a kas kadagiti dadduma a babaknang a naunget.
Sapay koma ta daytoyen ti pamunganayan ti pannakatungpalko iti arapaapko iti biag. Maragsakanak, Oscar.

Nagsubalitak ket imburayko ti amin nga iliw ti pusok. Nupay agkedked ti riknak, impeksak met iti surat ti ragsakko maipuon iti naimbag a gasatna iti siudad. Inragpinko pay ti maysa a kararag a sapay koma ta matungpal ti arapaapna a lumung-aw iti kapitakan.

Iti panagruros dagiti aldaw, ad-adda a nailumlom dagiti sakak iti kapitakan. Ngem natiltildan iti rigat tapno mariknak pay ti lam-ek ken pudot iti kataltalonan.

Nagsurat manen ni Amelia. Ngem sungani ti ninamnamak a linaonna.

Napintas ti siudad ngem iti parupa laeng. Napno ti unegna iti rugit, iti rituer. Agbabbabawiakon iti pannakaisagmakko iti nadaeg a silaw ti siudad. Ngem nagabayen, Oscar. Ita la a maamirisko ti kinapudno dagiti saom. Wen, napanglaw ti away ngem naulimek ken saan a managinkukuna a kas iti siudad.

Nagduaduaak. Apay nga agbabawin? Iti panagriknak, adda sabali a napasamak ni Amelia. Adda nainaig a liday iti surat. Adda naibulon a saning-i.

Kalpasanna, awanen ti nadamagko maipapan ken ni Amelia. Saanen a nagsurat. Idi diakon maibturan ti iliwko kenkuana, nagpa-Manilaak.

Sinarungkarak iti pagdagusanna, kas nailanad iti naudi a suratna. Ngem anian a pannakaupayko. Awanen ni Amelia sadiay.

Sililidayak a nagawid.

Ngem maysa a bigat a panagbasak iti pagiwarnak a binulodko iti kaarruba, dimmakkel pay ti mulagatko a nakakita ti maysa a ladawan. Ni Amelia. Linidlidko dagiti matak: isu.

Binasak ti damag: Binagkong ni Amelia Arce, 22, addaan iti anak, ni Rodolfo Santos, 35, naasawaan. Babaen ti palawag ti bimmagkong, pinatayna ni Santos gapu iti panangallilaw ni Santos kenkuana.

No saanko a nabasa, diak koma patien. Ni Amelia, bimmagkong? Ken adda anakna?

Dagita a saludsod ti nangiduron kaniak tapno sarungkarak ni Amelia iti nakaipupokanna. Nagsangit idi makitanak. Adu ti kimmuttonganna.

“Nabasak ti napasamak, Mely,” kinunak. “Apay ngamin?”

Maysa kano ni Rodolfo Santos kadagiti masansan nga aggatang iti pagpapaayanna a pagtagilakuan. Nagpammarang kano a kas baro. Gapu ta kasla natan-ok ti panggepna, in-inut a natinnag ti rikna ni Amelia kenkuana.

Maysa a Domingo, inawis ni Rodolfo Santos a mapanda agpalpaliwa iti igid ti baybay ti ruar ti siudad.

Awan kano met ti kinadursok nga impakita ni Rodolfo. Ngem naginumda iti pagpalamiis nga inkuyog daytoy ket nariknana kano laengen ti pannakaulawna. Idi makariing…

Inkari kano ni Rodolfo ti panangikallaysana kenkuana ngem kalpasan ti sumagmamano a bulan, nagpukawen iti imatangna.

Impasngayna ti bunga ti pannakaallilawna.

Iti aldaw ti pammapatay, nairana kano a nakitana ni Rodolfo. Kinasaritana daytoy. Ngem kasla awan ania man ken ni Rodolfo ti kasasaadna.

“Ulitek, saanak nga agbabawi iti panangpapatayko kenkuana,” kinuna ni Amelia nga agan-anug-og. “Ladingitek laeng ta maymaysa ti biagna a pinagbayadna kaniak. Agawidka, Oscar, ket ibagam kada Nanang maipapan iti anakko. Kayatko nga idiay ti dakkelanna… saan a ditoy siudad.”

Malemen idi agawidak iti away. Nalamiis a pul-oy ti simmabat kaniak. Naulimek ti away, kasungani ti nariribuk a siudad.

Nagsennaaayak. Nalagipko manen ni Amelia. Kinalikagumanna ti lumung-aw iti pitak ngem iti sabali met la a pitak ti nakailumlomanna, iti pitak a saannanton a maiwaksi iti agnanayon. #