PITIK: Angaw a makasugat iti rikna (Maudi iti dua a paset)

Iti daytoy naudi a pasamak a nakauyawan dagiti Filipina kas mail-order brides,  maawatantayo ti rimkuas a karirikna dagiti kailiantayo nangruna dagiti babbai ta agpayso a saan a nasayaat a denggen a dagiti babbai ditoy ket maibilang laeng a kas tagilako a mabalin lattan nga iyorder dagiti makasapul tapno agbalin a seksual nga ay-ayamda no kaderrepda.

Agpayso, iti kallabes, adda dagiti kaso ti mail-order brides a nakaisangkotan dagiti babbai ditoy pagiliantayo ngem biktimada dagiti ganggannaet a rekruter wenno rinuker a kailiantayo met laeng. Saanda a nagayatan ti pannakaikursongda iti seksual a pannakaabuso ken prostitusion gapu laeng iti pannakaballaiboda kas mail-order brides.

Iti panagkitami, daytoy rabak ni Baldwin ti pammaneknek a nababa ti panagkitkita dagiti adda iti sabali a pagilian kadagiti babbai ditoy pagiliantayo. Kayatna a sawen, dakes ti impressionda kadagiti babbai a kailiantayo gapu ta dagiti laeng negatibo a bambanag ti makitkita ken mabasbasada maipapan iti pagiliantayo.

Ket masaludsodtayo, apay a nagbanag a kasta? Ania ti ar-aramiden dagiti  embahada ti pagiliantayo kadagiti nadumaduma a pagilian tapno mapukaw daytoy dakes nga imahe dagiti babbaitayo? Ania ti ar-aramiden ti gobiernotayo tapno malapdan ti pannakaballaibo dagiti kailiantayo nangruna dagiti babbai kadagiti rekruter a mangiwaywayat kadagiti illegal a pamuspusan  a kas iti mail-order brides, ken dadduma pay ngem agtinnagda laeng a para liwliwa  kadagiti pasdek-pagraragsakan wenno paupaan iti lasag?

Iti paniriganmi, maysa daytoy a pagilasinan a maar-arus ti gobiernotayo iti rupak mainaig iti pannakaipuslit dagiti kailiantayo iti sabali a pagilian, nangruna dagiti babbai. Agpayso, addan ti Rep. Act 6955 wenno Anti-Mail Order Bride Law, ngem adu latta dagiti kailiantayo ti agbalin a biktima ti human trafficking agsipud iti tarigagayda a makatrabaho iti ballasiw-taaw. Ti rigatna, biktimada la ngaruden, dagitoy ti mangmangted iti sabali nga imahe ti pagilian kadagiti ganggannaet.

Iti sabali a bangir, kasano nga agballigi ti gobiernotayo a manglapped iti panagpanaw dagiti kailiantayo iti man legal wenno illegal a wagas, no dina kitaen ti ramut a mangiduron kadakuada a kumpet uray iti patadem tapno laeng makatrabahoda iti ballasiw-taaw.

No iwaras laeng dagiti agtuturaytayo ti matada, makitada ti natarumamis a kuko ti kinakurapay a mangidagdagel kadagiti kailiantayo. Pumanaw dagiti kailiantayo agsipud ta dakdakkel ti namnamada a magun-odda ti naranraniag a masakbayan iti ballasiw-taaw, arapaap a pagammoda a dida maragpat ditoy pagiliantayo.

Panagkitami, iti baet nga ar-aramiden ti turay ti kabaelanna tapno maitedna ti nasaysayaat a panagbiag kadagiti umili, agkamtud iti daytoy a tarigagayna. Adu dagiti lapped a naibalangan iti dalanna kas iti panagkunniber, kurapsion, political patronage, nepotismo, sobra a panagpolitika, tapno maitedna ti nasayaat a kalidad ti panagbiag dagiti umili.

No laeng koma mapugipog dagitoy a siit iti karabukob ti gobierno, masinunuomi a dumur-as ti pagiliantayo.

Ngem kayariganna dayta ti nabanglo a sabong ti atap a mula a nagtubo iti ngarab ti nauneg a derraas a narigat a gaw-aten….