PITIK: Deregulasion ti lana, dina matiped panagngina ti produkto petroleo (Umuna a paset)

Ngumatngato manen ti presio ti gasolina ket imparipirip dagiti drayber dagiti bus ken dyip iti Metro Manila iti posible a panangingatoda iti plete. No mapasamak daytoy, sabali manen a pakadagsenan dagiti umili aglalo iti daytoy a tiempo a bumasbassit ti magatang ti matgedanda gapu iti kangina dagiti tagilako.

Itay nabiit, impangato manen dagiti kompania ti lana ti presio ti gasolina, diesel ken kerosene tapno kano agbatay iti umisu a presioda iti world market. Iti baet ti panagprotesta dagiti adda iti transport sector, saan latta a malapdan dagiti kompania ti lana a mangipangato iti presio ti produkto a petroleo.

Gapu iti daytoy, idagdagadag dagiti kritiko ti gobierno nangruna dagiti adda iti oposision ti pannakarebio manen ti Oil Deregulation Law wenno Republic Act No. 8479 tapno malapdan ti agpangpangato a presio dagiti produkto ti petroleo.

Iti maysa nga interbio ni vice presidential candidate Jejomar Binay iti broadcast media idi immay nagkampania iti Kailokuan, kinunana a rumbeng a saan a pangato a pangato dagiti oil companies iti presio ti gasolina, diesel ken kerosene agsipud ta dakkel unayen ti mapaspastrekda. Ti makadakes kadagitoy a kompania ket saanda a mapnek iti dakkel a mapaspastrekda isu nga ipangatoda latta ti presio ti produkto ti petroleo, segun ken ni Binay.

Inggunamgunam ni Binay ti pannakarebio ti Oil Deregulation Law ken pannakaipakat kadagiti dadduma pay a measures tapno malapdan ti panagpangato unay ti presio ti lana nga agtungpal iti nangina a bayadan iti koriente ken nangatngato a presio dagiti kangrunaan a commodity ditoy pagilian.

Iti pannakaipasa ti RA 8479 idi 1996, nangnamnama dagiti umili iti panagpababa ti presio ti petroleum products. Ngem kasungani iti ninamnama ti kaadduan, saan latta a malapdan  ti panagsuyop ti presio dagitoy a produkto.

Kas imbanbando dagiti proponente iti daytoy a linteg,  maparnuay ti patas ken nasayaat a kumpetision iti daytoy nga industria agsipud ta saanton a mamanipular dagiti tallo a dadakkel a kompania ti lana a pakairamanan ti Caltex (Philippines), Inc. (Chevron Philippines, Inc. itan), Pilipinas Shell ken Petron ti presio ti gasolina gapu iti manamnama nga iseserrek dagiti kabarbaro a players a mangited iti kumpetision.

Iti biang dagiti nangputar iti nasao a linteg, no ad-adu dagiti players, napigpigsa ti kumpetision nga agtungpal iti nababbaba a presio dagitoy a produkto kadagiti paggasolinaan.

Ngem saan a napasamak daytoy a ninamnama dagiti umili. Apay? Kapaliiwan a madiktaran latta dagiti dadakkel a kompania ti lana ti presio dagiti produkto ti petroleo. Babassit unay a negosio dagiti simrek a players ket basssit laeng ti magudilanda iti pannakikumpetisionda kadagiti dadakkel a kompania.

Ti makadakes, i-adjust dagiti dadakkel a kompania ti lana ti presio ti produkto ti petroleo a dida man la taliawen ti panagrigrigat dagiti tattao a maapektaran iti sumurot met a panagpangato ti presio dagiti tagilako.

“Tandaanantayo a no ngumato ti presio ti lana, ngumato met ti presio dagiti kangrunaan a tagilako,” nakuna ni Binay.

Ngem apay nga agparparang nga awanen ti bael ti gobierno a bumallaet tapno malapdan ti panagpangato ti presio ti gasolina, diesel ken kerosene?

Ngamin, arig, napungon ti gobierno iti pannakaikkat ti kontrolna iti oil industry ket awanen iti makalapped kadagiti nabileg unayen a kompania ti lana ditoy pagilian a mangidiktar iti presio dagiti produkto ti petroleo tapno magarantiaan iti pannakapasubli dagiti puonan nga imbautda iti industria.

(Adda tuloyna)