PITIK: Kultura ti Kinadamsak (Tuloyna)

Makaipas dagiti balikas dagiti obispo iti daytoy naudi a pastoral letterda. Kinunada nga “uray ti linteg ket manipular tapno ma-harass dagiti tattao babaen ti pannakaipila dagiti awanan pagbatayan a kaso iti korte nangnangruna kadagiti napanglaw ken mapalusposan a siwawaya dagiti nakabasol.”

Kinuna dagiti obispo a rumbeng nga awan dagiti armado a grupo, kannigid, kannawan wenno iti sentro, a maabsuelto kadagiti krimen ti kinadamsak sana imbatad a kangrunaan a responsibilidad ti gobierno ti pannakapasardeng ti kultura ti kinadamsak ken patay iti pagilian.

Kinunana pay a rumbeng a serioso a tungpalen ti gobierno dagiti rekomendasion dagiti nabuangay a task force wenno investigative bodies para iti pannakaisardeng daytoy a kultura ti kinadamsak ken patay a saan ketdi a dismisenna dagitoy a kas propaganda laeng wenno saan nga umno nga impormasion.

Adda pamkuatan ti CBCP a mangiyunay-unay a kangrunaan a responsibilidad ti gobierno a pasardengen ti kultura ti kinadamsak ken patay agsipud iti mapapati a saan a panangtungpal ti gobierno iti rekomendasion dagiti task force wenno investigative body a binuangayna nga agpalutpot kadagiti kaso ti pammapatay, panagkidnap ken panagabuso iti kalintegan a pantao.

Madakamattayo ditoy ti report ni UN rapporteur Philip Alston a nakaipalaonan ti pannakaitudo ti pammabasol iti militar gapu kadagiti mapapati a pannakapapatay dagiti militante a dadaulo dagiti kumankannigid a grupo.

Immay ditoy ni Alston idi 2007 ket nangisayangkat iti panagpalutpot mainaig kadagiti pammapatay, pannakaitalaw ken panagpukaw dagiti dadaulo dagiti militante a grupo a ti militar ti maitudtudo nga adda iti likudan dagitoy a pasamak.

Umadawtayo iti report ni Alston:

Iti napalabas nga innem a tawen, adu dagiti naisayangkat nga extrajudicial executions kadagiti kumankannigid nga aktibista iti Pilipinas… Agpannuray no asino ti agbilang ken kasano, manipud iti 100 agingga iti nasurok a 800 ti kadagupan a bilang dagitoy a pammapatay…

Konklusion dagiti adu (agtuturay) iti gobierno a parupa ti Communist Party of the Philippines (CPP) ken ti armado a grupo, ti News People’s Army (NPA) dagiti nadumaduma a gunglo ti civil society. Maysa a responde dagiti operasion kontra insurhensia a nagtungpal iti pannakapapatay dagiti kumankannigid nga aktibista. Iti dadduma a lugar, sistematiko a naanup dagiti lider dagiti kumankannigid a gunglo babaen ti interogasion ken pannakadusa dagiti tattao a makaammo iti ayuyangda, ket masansan a mapapatayda kalpasan ti kampania a panangpadakes nga indibidual a nairanta a mangimula iti buteng iti komunidad….

Adda ti militar iti estado ti panaglibak mainaig kadagiti adu nga extrajudicial executions a nakaimplikaran dagiti soldadona. Ikalintegan dagiti opisial ti militar nga adu wenno amin dagiti extrajudicial executions ket aktual nga insayangkat dagiti komunista nga insurgents kas paset iti panagdalusda iti ikubda.

Nupay kasta, nailanad iti report a naipakita ti gobierno a kabaelanna ti agresponde iti nalawag ken desidido kadagiti problema iti kalintegan pantao kas idi pukawenna ti pannusa a patay a nangsalbar kadagiti nasurok a 1,000 a balud iti death row.

Kinuna ni Alston a “makaited-talged” dagiti addang nga impakat ti gobierno tapno masolbar ti problema kas iti pannakabuangay dagiti espesial a korte a mangtaming kadagiti kaso mainaig iti extrajudicial killings, ti pannakabuangay ti Melo Commission ken ti Task Force Usig ti Philippine National Police a mangiwayat iti ispesipiko a panagimbestiga ngem iti baet dagitoy, saanda pay a nagballigi ket agtultuloy latta dagiti extrajudicial nga eksekusion.

(Adda tuloyna)