PITIK: Nasken kadi nga agangkat ti gobierno iti bagas? (Tuloyna)

Iti kallabes, nababalaw ti gobiernotayo gapu iti mapaliiw a saan a napinget a suportana iti agrikultura iti baet a daytoy ti kangrunaan a pagbibiagan dagiti umilina. Sumangkautro, di malapdan ti in-inut nga ibabassit dagiti mamulmulaan a dagdaga iti pagilian gapu iti pannakaipasdek dagiti paktoria ken kompania ti negosio, ti pannakaipatakder dagiti housing projects, economic zones, golf courses ken dadduma pay a proyekto ken programa a maibilang a prioridad ti gobierno a mapadur-as ngem maisakripisio ti benneg ti agrikultura.

Iti daytoy nga ibabassit dagiti daga a maraepan iti pagay, saan a nakakasdaaw a bumassit ti produksion ti irik nga agtungpal iti panagkurang ti suplay a bagas para kadagiti umili.

Kadagiti kritiko ti turay, kunada a band-aid solution ti panagangkat ti gobierno iti bagas iti sabali a pagilian.

Sumagmamano a senador a pakaibilangan ni Sen. Edgardo Angara, ti nangibatad a saan a solusion iti seguridad ti taraon, nangruna iti bagas, ti panagangkat iti daytoy a commodity iti sabali a pagilian.

Agpayso, makatulong daytoy iti pannakapatalinaed iti umdas a suplay ti bagas iti pagilian nangruna kadagiti bulan a kagawatna ngem di maited daytoy ti napaut a seguridad iti taraon iti pagilian.

Iti panagpannuray ti pagilian iti panagangkat iti bagas manipud iti sabali a pagilian agtungpal latta iti nangina a presio daytoy a taraon iti merkado. Uray saan a nakangato ti adalna nga umili, ammona a no kurang ti suplay, sumuyop ti presio. No nangina ti tagilako, kapilitan nga et-etan ni umili ti sinturonna agsipud ta bumassit ti kilo ti bagas a magatang ti kuartana a pagraranudanda a sangapamilia.

Ti ketdi koma pangituonan ti gobierno iti naan-anay nga imatangna ti pannakapapigsa iti produksion ti bagas iti pagilian. Magun-od laeng daytoy babaen ti naan-anay a panagpuonan iti sektor ti agrikultura nangnangruna iti pannakarehabilitar dagiti pasilidad ti irigasion ken iti pannakaipasdek dagiti post-harvest facilities a makatulong iti dakkel iti pannakaibaba ti magastos dagiti mannalon iti panagtalonda.

No apay a saan a naan-anay ti implementasion ti Republic Act 8435 wenno pannakamoderno dagiti sektor ti agrikultura ken fisheries ti narigat a maawatan iti baet ti panangibambando dagiti agtuturay a saan nga apektado iti pinansial a krisis a mangbekbekkel iti sangalubongan. Nagbalin a linteg daytoy idi 1997 ken inamendaran ti RA 9281, maibilang a maysa a landmark a linteg a manamnama a mangsolbar iti problema ti di umdas a produksion ti bagas tapno masigurado ti seguridad iti taraon iti pagilian.

Sagudayen ti nasao a linteg ti pannakaited iti 30 porsiento iti bingay iti nasional a budget para kadagiti proyekto iti irigasion.

Ibilbilin ti nasao a linteg ti pannakaited ti P20 bilion para iti umuna a tawen nga implementasionna ken tinawen a mailatang ti P17 bilion iti apropriasion agingga iti 2015 a pannakaingatngato iti tinawen ti mailatang a budget ti Department of Agriculture. Treinta porsiento manipud iti nadakamat a pondo ti mailatang para kadagiti proyekto mainaig iti irigasion.

Ti yan ti paitna, saan a naan-anay a mayimplementar daytoy a pannakapadur-as ken pannakareporma koma iti industria ti agrikultura gapu iti problema ti pondo.

(Adda tuloyna)