Footer

PITIK: Taldiap-Napalabas -3

Iti
mismo a sanguanan ti pagadalan ti nagkaseraak. Dua kadsaaran a balay
a nagdiding iti tabla ken nagatep iti yero. Ni Nana Gamay ti
kakaisuna a kabbalayko ta adda met iti Legleg (Poblasion) dagiti
annakna. Masapa a mapan iti talon ket malemton no sumangpet.

Naanus ti baket kaniak. Masansan
nga adda isangpetna a paglanglanganmi. Ngem naminsan, adda
insangpetna a naadobo a buntiek (bayyek).

Lamanam,
Mislo, naimas,” kinunana idi madlawna ti panagaripapak. “Nadalus
ta naala iti kataltalonan.”

Ngem talaga a diak a mairusok nga
isubo ti bayyek aglalo ket naburarayanda ken makitam latta ti
bagisda. Kadarato gandatek ti pumidut, malagipko dagiti bayyek
kadagiti narugit a kanal iti Vigan ket dagus a mapukaw ti ganasko a
mangan.

Nasursurok pay ngem anak ti
nangibilangan ni Nana Gamay kaniak. No marabianak a sumangpet,
nangruno no adda “konsiertomi” ken ni Manong Baring, madamdama,
addaytan ti pukkaw ti baket a mangpagpagawid kaniak.

Mislo,
umalika na ket malabin,” kasla tangguyob ti kapigsa ti timekna
manipud iti ballasiw ti kalsada.

Ne,
aggawidkan ket mailiwen ni Baket Gamay kenka,” kunanto met ni
Manong Baring sa aggarigik.

No maladawak a sumangpet iti rabii
ta maisalatak iti balay ti balasang, madamdama, addaytan ni Nana
Gamay, nakaiggem iti sangaputed a saleng a silawna a mangtunton
kaniak. Kapilitan nga agpakadaak metten ket agkuyogkamin iti baket
nga aggawid.

Ngem awan ti simro kaniak a
konsumision iti kasla sobra a panangigagana kaniak idinto a saannak
metten nga ubing a kasapulan a maaywanan. Imbilangko ketdi a
panangipateg iti maysa nga ina iti anakna ti ar-aramiden ti baket.

Adu dagiti naadalko iti
panaggianko ken ni Nana Gamay. Kas iti kinasalukag. Ti kinapakumbaba.
Ti kinamanagdayaw iti pada a tao uray nababbaba ti tukad ti
panagbiagna.

Ditoy met Quirino ti nakaadalak
kadagiti balikas a kasla ordinario laeng iti lapayag ngem dumket iti
pakaiturongan ti balikas.

Kas iti naminsan a panagpasiar ti
maysa a lumakay a nagbalin met a nasinged kaniak ken dua a kakaduana.
Kas nakairuamak, nagpaalak iti sammigel ken nangipritoak iti daing a
pulotanmi.

Maibusen ti inumenmi idi immasideg
ni Nana Gamay. Kagapgapuna iti talon.

Nagdakkel ti
balay ni Ina Gamay ngem nakaliktad ti agdanna,” kinuna ti maysa a
kainommi.

Nagmalangaak iti nangegko idinto a
kinitak ti agdan iti likudak. Saan met a nakaliktad!

Saan a nagun-uni ni Nana Gamay.
Ngem madamdama, addaytan a nakaawit iti sangaputik a naglaon iti
tapuy sa indisso iti tengnga ti dulang. Napanna gayam kinali ti arak
iti sirok ti balay. Nasuroken a tallo a tawen ti tapuy a naikali!

Idi agangay, nailawlawag kaniak a
no nakaliktad ti agdan ti maysa a balay, saan a managsangaili ti
akimbalay.

Ditoy pay ti nakapidutak kadagiti
nadumaduma a pangngarig a balikas. Nasalsalaponko idin dagitoy bayat
ti panagbasak ngem saanko nga inikkan iti naan-anay nga atension ti
kaipapananda. Ngem iti kaaddak iti daytoy naseksek a lugar a bineltak
dagiti kabanbantayan, nasursurok a timbangen, anagen ken amirisen
dagiti maisawang a balikas a mangtignay, mangkulding iti puso iti
maseknan a pakaisangratanna. Nasursurok ditoy a saanmo a tagibassiten
ti maysa a tao uray no nababa laeng ti nagaw-atna nga adal agsipud ta
iti pagadalan ti biag, posible nga ad-adu ti ammona a pagsakduam iti
adal a saan a maisuro iti uneg ti pagadalan. Dagitoy a nasursurok ti
nangpalawa iti panangimutektekko iti biag, iti nangted iti naun-uneg
a kapampanunotan ken kaipapanan a dakkel ti pasetda iti pannakamuli
iti kinataok.

Iti nabiit a panaggianko iti
Quirino, nasursurok nga inarakup ti kinapudno nga uray iti
kabambantayan, adda kaibatoganna a langit. Nanumo laeng ti lugar a
nakaidestinuak, ngem saan a magatadan ti aniaman a kinabaknang ti
kinadaeg ti sumangbay nga agsapa a panaglukag dagiti billit-bakir ket
nagpintas a musika dagiti kantada bayat ti panagalis-alisda kadagiti
sanga, wenno ti makasalibukag nga aplaw ti pul-oy a mangikuyog iti
saan a mailadawan nga ayamuom manipud kadagiti di-ammo ti naganna nga
atap a sabong, ti itutumpuar ti ubing nga init iti muging ti bantay
iti daya a mangdayas kadagiti angep ken linnaaw a kasla perlas a
nagtutukel kadagiti bulong dagiti ruot ken kamuyongan. Ti danapidip
dagiti agindeg iti panagturongda iti bangkag, ti bang-i ti kape iti
tagaang wenno dalikan, ti ayamuom ti dinengdeng a nalabit nasagpawan
iti tinuno a dalag, burikaw, gurami a nakalapan wenno napanaan iti
rabii. Ah, kinabaknang met dagitoy a panagpitik ti biag a mangital-o
iti kinatao!

(Adda
tuloyna)