sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Plastik a Bagas? Peke a Bagas?

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)

Iti panagruar dagiti report iti social media a nakadanonen ti peke a bagas iti Pilipinas, impetteng latta ti Departamento ti Agrikultura ken ti National Food Authority nga awan ti kastoy iti pagilian. Naiget kano ti panagbantayda kadagiti sumsumrek a taraon iti pagilian.

Ngem idi rimmuaren ti report iti siudad ti Davao, dagus a naalarma dagiti maseknan nga ahensia. Maysamaysa ti panagkutida.

“Awan ti naiwaras, mailaklako a peke a bagas,” agingga a kinuna ni Sen. Francisco “Kiko” Pangilinan, presidential assistant iti food security ken agricultural modernization, iti napasamak a Senate hearing kadayta nga aldaw ti Lunes. Kunana nga iti 60 a dagup dagiti report/ reklamo iti posible a kaadda ti mapagduaduaan a taraon, maymaysa laeng ti positibo a kontaminado kadagitoy.

Ngem kalpasan ti dua a lawas nga inaldaw a panaginspeksion, nagnegatibon dagitoy, malaksid iti kabarbaro a report idiay Davao, kuna met laeng ni Pangilinan iti Senate committee on agriculture and food nga idadauluan ni Sen. Cynthia Villar.

Daytoy report iti Davao ti sigurado a kontaminado, kuna ni Pangilinan. Ngem dina kayat a sawen a peke metten daytoy. Ngarud, ita ta awan pay ti konklusion ken pinal a resulta ti naisayangkat a panagadal, saan a rumbeng nga agkampantetayo. Rumbeng ti naan-anay a panagbantay tapno saan a makastrek dagitoy peke a taraon iti pagiliantayo.

Ngem no kas pangarigan ta pudno a peke a bagas ti naireport idiay Davao, apay a saan a nakita dagiti maseknan nga ahensia idinto nga arisitenda met amin a mayimport a taraon iti pagiliantayo? Adda manen panagbaybay-a?

Ti laeng pagyamyamanan dagiti adda negosiona a panganan sadiay Davao, saanda a naapektaran iti report. Isu kan’ latta nga isu ti taray ti negosioda. Kasta metten dagiti aglaklako iti bagas a pakairamanan ti maitudtudo a naggapuan ti naireport a peke.

Ket ita a masursurat dayoy a kolum, rimmuar ti nagkaysa a report dagiti eksperto iti gobierno.

“Awan ti peke a bagas iti pagilian. Kontaminado laeng,” kinuna ni Pangilinan.

“Kontaminado iti dibutyl phthalate (DBP) ti naireport a peke a bagas,” segun kada Asst. Director Alberto Cariso, Jr. ti Food Development Center ken Undersecretary Kenneth Hartigan-Go ti Food and Drug Administration. Ti phthalate, maysa a kemikal iti panagaramid iti plastik.

Kuna pay dagiti eksperto, mabalin nga addan iti bagas ti nasao a DBP idi maisako daytoy. No kasano, dayta ti dida masinunuo.

Ken addaan kano pay daytoy iti tallo a kemikal a maar-aramat a kas coating ken flavoring agent kadagiti pharmaceutical products.

“Apay nga addaan iti coating agent?” sinaludsod ni Sen. Villar iti maysa a hearing— a di nasungbatan dagiti eksperto.

“Ditay mabalin nga isebba ti biag ditoy,” innayon ni Villar. “Biag ken patay ti pagsasaritaan. No agsakittay’ pay nga awan ti ar-aramidentayo, daytanto la ketdin panagkaan iti kontaminado? Ania ti isungbattayo kadagiti umili?”

Ngem di naala ti senador ti maitutop a sungbat.

Ti yanna nga adat, sabali ti report dagiti dadduma. Kunada nga iti kano pannakaidulin pay laeng ti bagas iti plastic wenno supot, mabalin a naaddaanan iti reaksion gapu ta naullom daytoy. Kalpasanna, nailuto ket ti nasobra nga innapuy, naiplastik met laeng sa naidulin iti freezer ti ref. Di kad ad-adda manen a reaksion ti napasamak. Isu a nakontamina kano.

Ala, ania man ketdi ti kinapudno ditoy, nasayaat latta no agbantaytayo. No adda makita a karkarna kadagiti ania man a magatangtayo a produkto, aglalo no taraon, saan a sayangen daytoy ket ipilit nga ipauneg. Agbalintay’ latta a naridam; ireport kadagiti maseknan nga ahensia tapno makaaramidda kadagiti maitutop nga addang.

Kamaudiananna, maymaysa ti biagtayo. Maitutop laeng ti panagridam ti tunggal maysa. Im-imasentayo nga ipauneg ti taraon, antagayam, im-imasennanto met ti mangdadael kadatayo. Ay, narigaten!#