Politika ti dinastia ken artista

Ni Danny B. Antalan

 

Kasanom nga ikabisa ti nagan ti 81 a probinsia iti Pilipinas?  Manguretret met a ti mugingmo no saggaysaem nga ibaga.  Saan met a kasla agbilang iti numero ta nalaklaka koma nga ikabisa.  Wenno kas ditoy rehion uno a mabalin nga ikabisatayo ngata dagiti probinsia ti Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ken Pangasinan.

Ngem adda nalaklaka a wagas tapno dimo malipatan ti naganda.  Daytoy ti formulana:  politiko = probinsia, wenno mabalin met a baliktaden, probinsia = politiko.

Iti panagipila ti certificate of candidacy idi Oktubre 1-5, dandani awan nagbaliwan ti heograpia ti politika ti Pilipinas.  No mabalin a sukatan ti maris koma ti mapa no kitaem ti Pilipinas, apeliedo laengen ti ikabil ta nalaklaka sa metten a malagip no kasdiay.

Wen, dinastia ti kayatko a sawen.  Dinastia kunada, no ni Tatang ket isu ti puon ti maysa a kayo, bagi met ni Nanang ti sanga ken ni met Anak dagiti bulong.  Iti nalaklaka a pannao, ni Tatang ti Gobernador, Bise-Gobernador ni Nanang ken Mayor met ni Anak.  Ken wen, no kayat ni Apo ket mabalinna ti Sangguniang Bayan.  Kapitan to metten ni Apo-ti-tumeng.

Imasna, no nagturposen iti serbisiona ti maysa kadakuada, mabalinda laeng nga agsisinnukat iti puesto.  Nagado a puesto a mabalin a tugawan.

Isu a no Ilocos Sur, ay ket Singson Country daytan.  No met Ilocos Norte ket Marcos Country a kunada.  Ortega met no La Union, Magsaysay iti Zambales etcetera… etcetera.  Mangibagaka iti probinsia ket naglaka a pugtuan no kua no sino ti pulitiko.  Ala, no Isabela kunam, Dy ti umuna a sumrek iti panunottayo.  Villafuerte iti Camarines Sur, ken dadduma pay.  Sakbay ti pannakaibalud dagiti Ampatuan, bagida ti probinsia ti Maguindanao.  Ala, uray sa payen ni boxing icon Manny Pacquiao ket mangar-aramiden iti liniana iti politika iti Saranggani.

Ti tugot nga imbati ti maysa ket isunto ti sarunuen ti sumaruno a kaputotanna.

Tugot kunak, ta no ar-arigen, nagramutdan iti mano a tawen a panagtakemda.  Ti Ortega iti La Union ket addan nasurok 100 a tawen ti naganda iti kapitolio.  Ti Villafuerte ket dekadan iti Camarines Sur kasta met ti Singson ditoy Ilocos Sur.

Ken wen, masapul pay laeng kadi a dakamatentayo ti apeliedo ti mangidadaulo iti maysa nga ili wenno munisipalidad?  No ar-arigen ket kasinginen ti ili ti nagan ti maysa a mangiturturay.  Hernaez iti Santa Lucia, Purisima iti San Ildefonso, Valle iti Santa Cruz, Parilla iti Bantay, Elaydo iti San Esteban.

Ta ngamin, uray iti nasional ket kastan ti taray ti politika ti Pilipinas.  Manipud iti takem a presidente ket nagsisinnublatan met laengen dagiti pamilia.  Ni Pres. Gloria Macapagal Arroyo ket anak ni Pres. Diosdado Macapagal.  Ni Pres. Benigno Aquino III ket anak ni Pres. Corazon Aquino.  Iti Senado ket naruayen: ni Pres. Joseph Estrada ket anakna ni Jinggoy Estrada, ken posible pay a sumrek ni JV Ejercito a kabsatna.  Ay wen, nagsenador idi ti asawana a ni Loi Estrada.  Ni Senador Bongbong Marcos a putot ni Pres. Ferdinand Marcos.

No saan nga anak ti presidente ti adda iti Senado, anak ti sigud a senador ti masarakan.  Ti agkabsat a Pia ken Peter Cayetano, ni Teofisto Guingona III, Sergio Osmena III, Koko Pimentel, Bong Revilla, ken dadduma pay.

Ita dagiti aggraduar, dagiti manen asawa wenno anakda ti ipasangoda, a kas kada Cynthia Villar nga asawa ni Sen. Manny Villar.  Ipasango met ni Sen. Juan Ponce Enrile ti anakna a ni Cong. Jack Enrile, ken siempre uray dagiti dadduma pay.

Naggapu met iti mabigbigbig a puli ti politika ti maysa a probinsia dagiti dadduma kadakuada.  Senador Edgardo Angara iti Quezon province, Sen. Franklin Drilon iti Iloilo City, Sen. Chiz Escudero iti Sorsogon,  Sen. Lito Lapid iti Pampanga ken dadduma pay kadakuada.

Wen, ti politikatayo ket addan naganna.  No naitataken ti apeliedom iti maysa a lugar, narigaten a masukatan pay dayta.  No met addan naganmo iti dayta a lugar, aramidem metten ti amin tapno maaywanan ken mataginayon dayta.  Amin a wagas tapno dida maagaw.  Masublat man maminsan, agplanoka iti pannakaisublim.

Ta  no agbotos ni botante a Pinoy, dagiti nagan a nalaka a matandaanan ti agmandar kaniana.  Daytay nangnangegna idin, makitkitana ita.

Iti kuntar, no naggapuka iti pamilia ti politika… napanen ti dakdakkel a porsiento ti panangabak.

Ita, iti artista met.

Adudada idin nga artista iti Senado, aduda latta ita.  Ken kasla umad-aduda latta iti masungsungad nga aldaw.

Wen, adda da Senador Jinggoy Estrada, Senador Tito Sotto, Lito Lapid ken Bong Revilla.

Daytoy pay ti maysa a kartadana, no saanda man nga artista a timmapog iti pulitika, artistadan ita a senadordan.  Ti dadduma, pilpilitendan san ti ag-acting tapno laeng maaddaan iti panakapadalan ti camera iti rupada.

Ket no saanka met nga artista, mangasawaka iti artista.

Ketdin, inawaganda idi ni Sen Kiko Pangilinan a Mr. Sharon Cuneta, kasta met ni Sen. Ralph Rector iti Mr. Vilma Santos.  Ket ita, umad-adu latta met ti kasta ti tarayna, ta nee, kalpasan a nakisina ni Sen. Chiz Escudero ken ni baketna, ni met gayam Heart Evangelista ti GFna.

Ken wen, adu pay dagiti politiko a nangasawa iti artista nga isu ti nagpuonanda tapno agtultuloy ti karismada kas gobernador, bise-gobernador, congressman, wenno mayor iti lugar a pagnanaedanda.

No politika ngaminen, daytoy san ti kuntarna, nagan plus artista, nangabakkan.

Mayat latta ketdin ah, ta dayta ngarud ti langa iti politika ti Pilipinas.  Daytoyen ti kultura ken taraynan.

Isu met ti kayattayo.  Nalakatayo met a maguyugoy kadagiti nagan a mangay-ayo kadatayo.  Pagtinnawidan laengen ti puesto.  Pagbuyaan kadagiti eksena ti turay.

Ngem ngata ah, ta napintas met ti naaramidanda.  Ta no madi koma, ditayo metten kaykayat ida.#