Pudno a kasasaad ti pagilian

IPAAY ita a malem ti maikapat nga State of the Nation Address (SONA) ni Presidente Rodrigo Duterte kabayatan ti panaglukat ti maika-18 a Kongreso sadiay Batasan Pambansa. Ipakaammo ti Presidente ti kasasaad ti pagilian, dagiti nagapuanan ti administrasionna iti makatawen, ken dagiti planona iti sumaruno a tawen ken dagiti naudi pay a paset ti terminona.

Namnamaen dagiti Pilipino a kas kadagiti naglabas a tawen, ipanakkel manen ti Presidente ti naaramidan ti administrasionna ti paboritona a programa – ti kampania kontra illegal a droga ken panangpaksiat dagiti krimen. Ipasindayagna manen dagiti nagapuananna iti panangpaksiat iti kurapsion ken panagkunniber, kaadu dagiti nabangon a kalsada, rangtay ken dadduma pay nga imprastraktura kas resulta ti Build Build Program. Ipanakkelna la ketdi manen ti pannakaaprobar ti linteg para ti Universal Health Care ken libre a tertiary wenno college education. Ipanakkelna pay ti pannakaaprobar ti Bangsamoro Organic Law para ti pannakabukel iti Bangsamoro Autonomous Region kadagiti probinsia ken siudad iti Muslim Mindanao.

Ibidana la ketdi ti Presidente ti pannakaingato ti kalidad ti panagbiag dagiti Pilipino gapu kadagiti programana a mangpadur-as ti ekonomia nangruna iti benneg ti agrikultura ken komersio.

Manamnama met ti panangidariragna iti Kongreso ti pannakaituloy ti gannuat a mangbaliw ti 1986 Constitution para ti pannakasukat ti agdama a sistema ti gobierno iti Federalismo tapno maikkan ti naan-anay nga autonomia dagiti rehion wenno estado para ti panagdur-as ti pagilian. Manamnama pay ti panangiduronna ti pannakaaprobar ti maikadua a Tax Reform for Acceleration and Inclusion Law tapno manayonan ti makolekta a buis ti gobierno.

Mabalin nga ita a malem, idarirag ti Presidente ti panangipasa ti Kongreso iti linteg a manggibus iti labor contractualization para kadagiti mangmangged, ken ti pannakabukel ti Department for Overseas Filipino Workers. Manamnama pay ti panangnayonna iti suporta kadagiti polis, soldado ken unipormado nga agpapaay iti gobierno kalaksidan ti pannakaingaton dagiti sueldo ken pannakanayon dagiti benepisioda. Mabalin nga ikarianna met dagiti mangisursuro ken nurses ti pannakaingato dagiti sueldoda ta nabayagen nga umap-apal ken gumawgawawada.

Manamnama pay ti panangkastigona iti Iceland ken United Nations Committee on Human Rights iti pannakibibiangda iti kampania ti gobierno iti Pilipinas kontra illegal a droga.

Mabalin nga idariragna pay ti pannakaipasa ti linteg para ti pannakaisubli ti Death Penalty wenno Dusa a Patay, ken pannakaipababa iti tawen para kadagiti menor de edad wenno ubbing a maidarum a makaaramid iti krimen.

Mabalin nga irasonan manen ti Presidente ti takderna iti isyu iti panangsakup ti China iti paset ti teritorio ti Pilipinas iti West Philippine Sea. Mabalin a dependeranna manen a ti China ket gayyem ti Pilipinas ken saanna a kayat ti makigubat iti dayta a nabileg a pagilian ta awanan-gaway dagiti Pilipino. Mabalin pay a karitenna manen ti Estados Unidos ti Amerika a “fire the first shot” wenno irugida ti gubat kontra China iti West Philippine Sea kas sagudayen ti 1951 Mutual Defense Treaty, ken ipasingkedna nga adda isuna ken dagiti Pilipino iti likudan dagiti Amerikano a makiranget kadagiti Tsino.

Kabayatan ti napigsa a sipsipat ken panagdir-i dagiti kaaliado ken mangid-idolo ti Presidente kabayatan ti SONA, baliktad met dagiti gannuat dagiti adda iti oposision ken nagduduma a grupo a kontra iti pannakapataray ti administrasion. Babaen ti panagmartsa, rally ken protesta, iparangarangda la ketdi iti sabali a langa ken kasasaad ti Pilipinas ken panagbiag dagiti kaaduan a Pilipino.

Nakalkaldaang a pagteng a nakaguduan ti Presidente iti terminona, ken nasuroken a 5,500 dagiti natay iti kampania kontra illegal a droga, ken ginasuten a ribu dagiti simmuko a maatap a drug personalities, ket saan a masolsolbar ti problema. Idi panawen ti kampania, inkari ni Duterte a parmekenna ti illegal a droga iti las-ud ti innem a bulan, ngem tallo a tawenen nagsaknap latta daytoy a parikut. Nagkas-ang ta binilion ti balor dagiti illegal a droga a naiserrek kadagiti puerto nga imatonan ti Bureau of Customs, ngem saan a nadusa dagiti suspek iti pannakaiserrek dagiti kontrabando; nayakar ken naital-o pay ti ranko dagiti sigud a BOC Commisioner.

Iti laksid dagiti adu a proyekto ti Department of Public Works and Highways, kumarkaro latta ti problema ti trapiko gapu ti kaadu dagiti mainayon a lugan ken kaawan ti disiplina dagiti drayber ken motorista. Uray adu dagiti proyekto ti Department of Transportation, marigatan latta dagiti agluglugan kadagiti light rail transits iti Metro Manila. Nakaro ti pannakataktak dagiti biahe kadagiti nagduduma nga airport. Nangina latta ti singir dagiti kompania ti telepono, ken nabuntog latta ti internet iti laksid ti pannakabukel ti Department of Communications.

Nangina latta ti bagas kalpasan a naaprobaran ken naimplementaren ti Rice Tariffication Act a mangpalukay ti importasion iti bagas ta kontrolen met dagiti komersiante ti presio. Mapagam-amkan a maapektaran pay daytoy ti presio dagiti lokal a produkto a bagas a mangupay kadagiti mannalon.

Naisangsangayan ti SONA ita a tawen ta iti umuna a gundaway, agtokar ti Philippine Philharmonic Orchestra a mangipaay iti liwliwa kadagiti agbuya iti panag-report ti Presidente kadagiti Pilipino. Kas kadagiti naglabas a SONA, nasam-it la ketdi dagiti balikas ti Presidente maipapan kadagiti nagapuanan ken pagturongan ti administrasionna. Mamati la ketdi dagiti adu nga umili iti Presidente kas ipakita ti positibo nga approval rating ti publiko kenkuana. Ngem rebbengna a saan laeng nga agpatingga koma iti pabuya ken nasam-it a balikas a denggen dagiti umili ngem masapul a marikna ken mapadasanda ti bagas ti SONA ti Presidente.