Pulso ti eBook iti Literatura

Ni  Jaime M. Agpalo, Jr.

 

Ita a panawen, nagrairan dagiti babasaen manipud iti electronics wenno dagiti libro nga electronics wenno dagiti maawagan iti digital book, e-book, ebook wenno eBook.

Nangruna la unay dagiti ebook maipapan kadagiti komersio ken negosio ken dadduma pay ta naruaydan ken nalakada payen a masarakan ken basaen iti internet.

Adda dagiti e-book a libre ken nawaya a basaen. Adda met dagiti addaan bayadna no kayat ti agbasa. Adda pay  agkiddaw iti donasion laeng, ket mangitedka no kayatmo; no saan met, mabalin latta ta didaka pilpiliten a mangted.

Ngem madlawan pay laeng ti panaggudeng itoy nga addang ti literatura iti pagilian, nupay addan dagiti sumagmamano a timmapog. Saan a marikna ti kalasawan, no danum koma. Ania ngata aya ti makagapu wenno rason ti panaggudeng?

Lalo ket adun dagiti ebook publishing a mangal-allukoy kadagiti writers a mangisubmitar kadagiti gapuananda. No napintas ken magustuan dagiti editors ti gapuanan, adda espasio a lugarna para iti pannakailakona. Siempre, kas iti dati a sistema iti hard copy (printed copy, libro ken dadduma pay), ti publisher ti mangilako, mangaramid iti stratehia tapno daras a malako wenno mangaramid iti publisidad.

Makaammon ti publisher nga aglako ken mangiyam-ammo iti publiko. Makaammo pay iti editing no kasapulan.

Aguray laengen ni writer iti royaltyna kabayatan ti inna panagsurat manen iti sabali a piesana. No ad-adu ti masuratna, ad-adu met ti makuartana. Ad-adu met ti basaen, siempre.

Kas met la iti sigud a panagisubmitar kadagiti sinurat a mailibro. Iti ebook, ti soft copy ti basaen babaen ti ebook readers, personal computers (desktop, loptop), dagiti palmtop a kas iti iPad, tablets, Kindle, nook, kobo ken dadduma pay. Mabalin payen a basaen ti ebook babaen ti netphones, mobile phones wenno selpon a makabael a sumrek iti internet. Uray sadino ti ayanmo, ania man a panawen, mabalin latta no kayatmo, nakaakseska la ketdi iti internet. Isu nga adun dagiti mabasbasa nga ebook, nangruna iti maipapan iti komersio ken negosio ken dadduma pay a benneg a makasapul unay iti                 promotions ken exposures.

No amin ket sinakop dagiti nainaganan ken agreggetda la unay a mangiruar kadagiti nagduduma nga ebooks, nalidem pay laeng ti lubong ti maipapan iti literatura. Adda  panaggudeng ti panagaddangna. No kadagiti  libronto pay a babasaen ket dumalan nga umuna iti abut ti dagum ti manuskrito, di kasta met mapasamak iti ebook publishing?

Ta ania ti rason daytoy a panaggudeng?

Simple laeng. Kasano nga ilako ken mabasa? Kasano ti panaglako wenno presio iti agdama?

Kadagiti enewspaper ken emags wenno dagiti addaan iti digital version, isu met laeng ti presiona kadagiti hard copy (printed materials). Ti pagdumaanda kadagiti mabasbasa ket saan amin a mairuar wenno mabasa iti digital version ket mabasa iti website wenno kadagiti social networking sites uray pay no daytoy ket updated iti tunggal dua wenno innem nga oras wenno inaldaw ken dadduma pay. Kadagiti dadduma, addaanda kadagiti pdf file, a kas iti Tawid ket nasken nga agrehistroka wenno usaren ti log on tapno makastrek ken mabasa amin a linaonna ken mabuya dagiti graphics, videos, audio ken dadduma pay.

(Adda tuloyna)