Resulta ti 2019 Midterm Elections

NALPASEN ti 2019 midterm elections, inyetnagen dagiti botante ti pangngeddengda no sino dagiti kayatda a mangiturong ti rienda ti gobierno iti sumaruno a tallo wenno innem a tawen.

Naiproklamar payen dagiti kaaduan a nangabak. Ngem adda pay laeng dagiti naabak a saan a makaawat ti pannakapaayda iti politika nangruna dagiti nabayagen a nagturturay.

Adu dagiti nakaskasdaaw ken narigat a patien a resulta ti eleksion kas ti panagballigi dagiti agdadamo a politico ken pannakapaay dagiti maibilang a political kingpin a saan nga impagarup ti publiko. Kas ninamnama dagiti adu a Pilipino, naitandudo dagiti kandidato nga addaan iti nabileg a partido ken makinaria iti politika.

Nakaskasdaaw pay ti resulta dagiti rumrummuar a kandidato a para senador ta saan a ninamnama a binukodan dagiti kandidato a kaaliado ti administrasion. Naitandudo dagiti kandidato nga inyendorso dagiti nabileg a tattao uray awan ti kabaelan ken karbenganda nga agtugaw sadiay Senado. Naatiw met dagiti kandidato nga addaan iti kabaelan ken nangato nga integridad nga agserbi koma iti gobierno.

Impakaammo ni Philippine National Police Chief, General Oscar Albayalde a “generally peaceful” wenno natalna ken nakappia ti pakabuklan ti napalabas nga eleksion kalaksidan kadagiti sumagmamano a kaso ti kinadamsak kadagiti lugar a nainget ken nabara ti salisal iti politika. Awan dagiti lugar a naideklarar a saan a natuloy ti panagpipili wenno maibilang a failure of election.

Ngem iti naglabas nga eleksion, nasaksian ken napaliiw dagiti adu nga umili ti nakaro a pannakalabsing ti Omnibus Election Code nangruna ti nainsaknapan apanaglako-panaggatangan iti botos ken panagiplastar kadagiti campaign materials kadagiti saan a naituding a common-poster area dagiti kandidato.

Nakalkaldaang dayta a nainsaknapan a panaglabsing ta awan ti naan-anay a naaramidan ti Commission on Elections ken PNP iti pannakaipakat dagiti paglintegan iti eleksion.

Aklonen man wenno saan ni Comelec Chairman Sheriff Abas, ngem ibilang dagiti political observers a daytoy nga eleksion ti kakaruanen a nakaaramatan iti kuarta iti panaggatang iti botos wenno panagpasuksok kadagiti botante. Nakarkaro nga amang ti vote buying-selling ngem idi 2016 National and Local Elections, ken nangatngato nga amang ti balor ti botos.

Iti laksid nga adda dagiti natiliw ken nakasuan iti panaggatangan iti botos pakairamanan ti maysa a nalatak a kongresista, bassit laeng a porsiento dagitoy no maidilig iti panagraira ti panaglabsing iti linteg iti naglabas nga eleksion.

Urayen ken paliiwen no dagitoy a natiliw ken nakasuan gapu iti panaggatang iti botos ket masentensiaan ken madusadanto. Nasayaat pay laeng ita ta kabara ti isyu, ngem amangan no maibasuranto wenno maareglonto dagiti nayuli a kaso kabayatan ti panaglabas dagiti bulan ken tawen.

Makapaupay ti nagraira a pannakausar ti kuarta iti napalabas nga eleksion ta kasla agparangen a karuprupa ti kuarta dagiti adu a botante a nagatang dagiti botosda.

Adda ngata wenno mano ngata ti bilang kadagiti nangabak a kandidato ti saan a naggatang iti botos wenno nagpsuksok tapno agballigida iti eleksion? No adda man, bassit laeng a porsiento dagiti nagtalinaed a natakneng iti prinsipio ken pagtaktakderanda kas kandidato a mangidiaydiaya iti napudno a serbisio kadagiti tattao.

Nakalkaldaang a paset ti pakasaritaan ti politika iti Pilipinas ti kalepleppas nga eleksion ta uray no maus-usaren ti poll automation a naparpartak ti pannakabilang dagiti botos ken masaluadan ti kinasagrado dagiti balota. Ngem saan met a naan-anay a mapagpiaran dagiti vote counting machines ta adu dagiti nagdadael iti kaaldawan ti eleksion. Mapagat-atapan pay ti kinatalged dagiti Security Disk Card a mabalin a nakurap wenno namaneobra tapno mangabak dagiti napili a kandidato.

Nasirib pay dagiti politiko ken dagiti pasurotda ta nakaadaptardan ti baro nga estratehia ken taktika a dagiti botante ti namaneobra wenno napasuksokan sakbay a bomotosda kadagiti presinto.

Nagbalinen ti eleksion a kasla popularity contest a mapili dagiti mabalangatan a sinan-ari ken sinan-reyna maibasar iti kadakkel ti maitupakda a kuarta iti urna, ket makoronaan ken maidaydayawda. Nagbalinen ti wagas ti eleksion iti pagilian a paset ti dadael a kultura ta saanen a mapagdasig dagiti kaaduana botante no ania ti nasayaat ken dakes. No agtultuloy ti kaytoy a nalaad a sistema iti politika, anianto ti pagturongan wenno masakbayan ti pagilian?

“Vox pupoli, vox dei” wenno “ti timek dagiti umili ket timek ti Dios.” Maduddudogen daytoya balikas no malpasen ti eleksion a kasla ti pangngeddeng dagiti kaaduan a botante ket nagtaud iti panangiturong ni Apo Dios. Ngem nawaya kadi dagiti adu nga umili iti panagtimekda ta napamelmelanda met iti kuarta?

Adda pay dagiti maibilang a palso a propeta a lider dagiti pammati a nangiyendorso kadagiti kandidato a nalatak nga adu dagiti naaramidda a maikontra iti bilin ken pagayatam ti Dios. Imbaga dagitoy a lider ti pammati kadagiti pasurotda nga inturong ida ti Dios iti panangpilida kadagiti inyendorsoda a kandidato. Ngem nagtaud kadi dayta iti bileg ti Dios wenno bileg ti kuarta wenno demonio?

Nalpasen ti eleksion, awanen ti maaramidan dagiti naabak a kandidato ken dagiti nangbotos kadakuada no saan nga awaten ti pangngeddeng ti kaaduan a botante.

Agakemton dagiti nangabak iti napalabas nga eleksion inton agmatuon ti Hunio 30. Ania man ti wagas ti panagballigi dagiti nangabak a kandidato, sapay koma ta uray no makawesanda iti turay babaen iti dakes wenno illegal a wagas, saan koma a naan-anay a mailaksid iti panunotda a binutosan ida dagiti kaaduan a botante ket supapakanda latta koma ida babaen ti nasayaat a panagserbida kadagiti umili. (Eden A. Alviar)