Rinibribu ti Matay nga Ubbing gapu iti Kinakurang ti Vitamin A

Salaysay ni Christine Marie R. Versoza

(Umuna iti dua a paset)

 

Piman dagiti rinibribu a matmatay nga ubbing iti tinawen gapu iti malnutrition, ken rinibu met ti agbalin a bulsek gapu met laeng itoy. Iti data a nagtaud manipud iti Helen Keller International, 670,000 ti matmatay iti tinawen gapu itoy a parikut, idinto ta 350,000 met dagiti agbalin a bulsek.

Ti Hellen Keller International ti maysa nga organisasion a mangkitkita iti pakaseknan ti salun-at ken no kasano a maprebentaran ti panagkurang ti Vitamin A, malnutrition, child survival ken primary eye care. Addan ti sangana iti pagilian sipud pay idi 1975.

Iti  2013 State of Food and Agriculture report ti United Nations Food and Agriculture Organization (FAO), addan  dua a billion dagiti addaan iti micronutrients deficiency.  Duapulo ket innem a porsiento itoy dagiti ubbing nga agedad iti lima agpababa, ket tallopulo ket lima a porsiento kadagitoy ti agkurkurang iti Vitamin A.

Kas kuna ti report, “In social terms, child and maternal malnutrition continue to reduce the quality of life and life expectancy of millions of people.” Pudno la unay dayta.

Ti panagkurkurang ti vitamin A ti kangrunaan a mapaspasamak kadagiti ubbing, kadagiti masikog ken kadagiti agpaspasuso nga inna. Kasapulan unay a maikaadu pay ti kasapulan ti bagida nga importante a nutrients.

Iti nasao a panagadal, rimmuar a ti pannakapataud ti naan-anay a vitamin A ket ibabana iti duapulo ket tallo agingga iti tallopulo ket uppat a porsiento ti bilang dagiti matmatay nga ubbing gapu kadagiti gagangay a sakit a kas iti kamuras, pneumonia ken diarrhea wenno panagibleng.

Iti pagilian, ti kaudian a data manipud iti Food and Nutrition Research Institute’s (FNRI) 7th National Nutrition Survey idi 2008, ti panagkurkurang ti vitamin A ket maysa kadagiti kangrunaan a parikut iti salun-at a nangapektar kadagiti 1.7 million nga ubbing nga agtawen iti lima agpababa ken agarup a 500,000 a masikog ken agpaspasuso nga inna. Kaaduan kadagitoy nga agsagsagaba iti kinakurang ti vitamin A ket agnanaedda kadagiti lugar nga awanan iti programa wenno di mawidawidan kadagiti programa a panangprebentar iti vitamin A deficiency a kas iti vitamin A supplementation, dietary diversification, food fortification, and promotion of optimal breastfeeding.

Kinakurang ti vitamin A. Daytoy ti parikut a sagsagabaen ti sangalubongan a nasken la unay nga isapulan iti sungbat tapno maliklikan iti nakana a sagabaen ti sangkatoan.

Idi 1993, nangipaay ti Rockefeller Foundation iti pundo kadagiti German researchers tapno agsukisokda iti pamuspusan tapno maikabassit no di man ket naan-anay a maprebentaran ti panagkurkurang iti vitamin A. Kinuna dagiti researchers a ti bagas, ti kangrunaan a taraon dagiti ubbing, dagiti masikog ken agpaspasuso nga inna, ti sungbat iti panagkurang iti vitamin A.

(Adda tuloyna)