Saaylen nait, Oli nait… Paskuayo Apo!

Sarita ni JOBERT MA. PACNIS

(Umuna a paset)

 

NARIINGAK ti agkakamakam a taraok dagiti manokmi a nagapon kadagiti sanga ti mangga iti likud ti balay. Linidlidko dagiti matak. Makaturturogak pay laeng. Ngem kapilitan nga indalimanekko dagiti nagiddaak idi madlawko da nanang ken tatang iti kosina.

Nagdiretsoak iti pagsarban tapno agmulumogak. Naipasabat kaniak ti Ang Pasko’y Sumapit iti transistor a pagdengdenggan ni tatang. Naglamuyot man ti serrekna iti kaunggan. Bisperasen ti Paskua.

“Naiturogmo met laeng a nasayaat?” sinaludsod ni tatang idi mapasungadannak. Agkapkape iti kinirog a bagas. Aglutluto met ni nanang.

“Saan unay, ‘Tang,” insungbatko. “Makapuyat dagiti paputok.”

Nasapaak a nagidda tapno maiturogko a nalaing tapno adda pagipanko nga agkaroling ‘ton sardam. Ngem ditoy bariomi nga Ammubuan, ania ketdin a  nagsapa dagiti paputok. Kasla di maaw-awanan dagiti kalugaranmi iti kuarta nga igatangda iti palpalibang. Rinabii a nakaringringgor ti aglawlaw sipud pay simrek ti maikatlo a lawas ti Disiembre.

Agpagpagatangak met ken ni nanang iti palpalibangko. Ngem permi a pordios por santona. Isarsarakko la kano ti karadkadko. Igatangna kano laengen iti badok wenno alikamek iti pagadalan ti maigatang iti paputok. Saanakon a nagun-uni ta didakto met laeng pagbigyan. No ammoda la koma no kasano ti apalko kadagit kapatadak nga ubbing a kinarton ti lusis, rebentador ken kuitisda.

Nangtemplaak iti gatasko. Napakatayak pay idi malang-abko ti dengdengdengen ni nanang a bulong-paria ken bagas ti kamotit a sinagpawanna iti tinuno a dalag.

“Ania ti aramidentayo, ‘Tang?” sinaludsodko idi maitugawko iti sanguanan ni tatang. Ti pang-Noche Buena ti kayatko a sawen.

“Agpansittayo, Balong… ken tinubong,” kinunana.

Ad-addan a timbog ti katayko. Ita pay laeng, kasla maang-angotkon ti bang-i ti matuntuno a tinubong. Imasnan!

Ngem no mabalin la koma, kayatko met ti sabali a makan itoy a Paskua. Uray hamburger, donut, wenno letson manok la koma yantangay adu metten dagiti aglako idiay ili. Wenno agluto koma met ni nanang iti ispageti. No saan, makaroni.

Ngem amin dagitoy, agpatinggada laengen iti arapaap. Sangkarason ni nanang a naim-imas kano met laeng dagiti natibo a makan. Sa maysa, awan ti adu a kuartami. Yur-urnonganda kano ti panaghaiskul ken panagkolehiok.

Agmulamula iti bangkag ti trabaho ni tatang. Dagiti maapitna ti ilaklako ni nanang idiay ili. Agpadada a treinta y singko.

“’Panak agpukan iti pasingan no madamdama,” intuloy ni tatang. “’Da pay ngamin nakaikumitan…”

“’Dino, ‘Tang?”

“’Diay ‘yan da Pari Sabas.”

Malagipkon. Ita nga aldaw ti panangyalisda iti balay da Angkel Sabas. Manipud iti lipit a nagbedngan ti barangaymi ken ti Sta. Cruz iti laud, umalisda ditoy tengnga ti purokmi nga Amianan. Pappapanawenen ida dagiti kabagian daydi Lilang Isang iti solar a nagbalayanda.

Daydi Lilang Isang ti nangpalubos kada Angkel Pistong nga agbalayda iti nasao a solar. Ngem itan ta awanen, agbibinninggawen dagiti kakabagianna. Awan ngamin ti anakda kadaydi Apong Sidro.

Dida la ketdi agbain, a! sangkakuna ni tatang.

Nagadu a rigrigat da Angkel Sabas kadaydi Baket Isang aglalo idin di makabael, segun ken ni tatang. Isuda ti pannakapamiliana ‘tangay agkakaligasonda. Awan pay ti umasideg idi kadagiti kabagianda. Sa ita awanen daydi Lilang Isang, kasla lattan aso a patakiasenda da Angkel Sabas.

“Di aldawton, ‘Tang, no makaalakayo iti kawayan?” sinaludsodko. Inibusko ti gatasko. “Ragadientay’ pay ken kayasan.”

“Saan met ngata, Balong. Adukami met a tumulong.”

“No apay ngamin, a, a papanawenda lattan da Angkel Sabas,” immisuotko.

“Kas iti kuarta, napudot ti sanikua, Balong,” kinuso ni tatang ti apsay a buokko sa inkanayonnan nga impan iti paginnawan ti nagkapeanna.

“Mapanakto ngarud agala iti bulong-saba a pagsullat, ‘Tang,” kinunak.

“Innakto met agpagiling iti diket apaman a makaiwakasak ditoy balay,” binagi met ni nanang. Ad-adawennan ti linutona. “Sika, Anton,” inkitana kaniak, “dika umad-adayo ‘toy balay. Ti kasabaan dita likud ti pagalaam iti pagsullat. Baka adda dumteng a tao…”

“Dikay’ agdanag, ‘Nang,” intams-apko. “Matungpal amin a bilinyo.” Sa medio inseriosok, “’Nang, igatangandakto man iti donut wenno hamburger…”

“Adu la a malaglagipmo.”

Naamilko laengen ti dilak.

Agal-alaak iti bulong-saba idi adda taulan ni Gimpol.

Kaliklikud ni nanang a napan nagpagiling. Itay pay laeng met a napan nakitagnawa ni tatang.

Indissok ti sako a pagik-ikkak kadagiti maalat-atko a nagaango a bulong-saba. Kinitak ti tataulan ti asomi. Ni gayam Ninong Rilo. Iti daya ti purok ti balayda.

“Meri Krismas, Ninong,” kinunak. Pinagtalnak ni Gimpol. Kumalawikiw a nangdilpat iti sakak.

“Kasta met kenka, Balong,” kinunana. “Da nanang ken tatangmo?” sinaludsodna.

“Adda napananda, Ninong. Apay kadi, Ninong?”

“Bulodek koma ‘diay palayo.”

“Pagan-anom, Ninong?”

“Mangkaliak man iti paglutuak iti tinubong nga ipapaskuak kenka.”

“Agyamanak, Ninong,” nakaal-alistoak a simmungbat a kasla saankami nga agaramid. Ngem duma laeng a kunada ti mairegalo. Aglalo no aggapu iti ninong. Ania ket a ragsakko koman no letson manok, hamburger wenno donut ti kuna ni ninong nga ipapaskuana kaniak.

(Adda tuloyna)