Sadiay Baguio, mamulta ti agsigarilio iti publiko a lugar

Sadiay Siudad ti Baguio, nainget ita ti implementasion ti pannakaiparit ti panagusar iti sigarilio, lalona kadagiti pampubliko a lugar kas kadagiti public utility vehicles, government-owned vehicles wenno sabali pay a wagas ti panagbiahe ti publiko, pagdagusan ken pagpalpaliwaan nga establisimiento, pasdek publiko, publiko a lugar, nakubong a lugar publiko wenno aniaman a nakubong a lugar iti ruar ti maysa a pribado a residente wenno pribado a lugar ti trabaho malaksid kadagiti naituding a kuarto a pagsigariloan.  Mainaig daytoy iti implementation ti Ordinance No. 8 series of 2006 wenno ad-adda a maawagan iti Comprehensive Anti-Smoking Ordinance of Baguio City.

Iti pannakaimplementar ti nasao nga ordinansa, naikkanen iti go-signal dagiti kameng ti Philippine National Police ditoy siudad nga agsita kadagiti naglabsing. Kas resulta, adun dagiti nagmulta a natiliwan, pakairamanan ti maysa a kameng ti media a nangmediamedia iti linteg a pinaibalud pay ti city prosecutor  gapu ta binueltaanna iti kabigatanna ti kameng ti PNP a nangsita kenkuana. Pammaneknek nga awan ti nangatngato ngem ti linteg, aniaman ken asinoman ti katatao dagiti naglabsing.

Nagramut ti ordinansa   manipud iti linteg a naadaw manipud iti Republic Act No. 9211 (June 23, 2003) wenno maaw-awagan iti ‘An act regulating the packaging, use, sale distribution and advertisements of tobacco products and for other purposes’ ken ti sabali nga akta republika a nakaibasaran itoy, ti ‘Clean Air Act wenno ti Republic Act 8749. Sakbay daytoy, naingeten a  maipatpatungpal daytoy kadagiti sumagmamano a dadakkel a siudad a kas ti Davao, Puerto Princesa, Bacolod, ken dadduma pay.

Sinuportaran ti City Health Services Office ken ti DOH-CAR ti nasao nga ordinansa babaen ti programada nga Environmentally Sustainable Healthy Urban Transport (ESHUT) ken ti 100% Smoke-free Baguio City.

Adu dagiti nagngayemngem iti pannakaimplementar ti ordinansa aglalo dagiti agsigsigarilio ken dagiti manufacturers iti sigarilio, ngem nagtinnag laeng nga awan mamaayna dagiti reklamoda ta naibasar ti ordinansa iti Republic Act No. 9211. Ti linteg ket linteg a nasken a maiyimplementar.

Ta apay ngamin a napataud daytoy a linteg? Ania ngamin dagiti rason?

Ti panagsigarilio ngamin ti maysa a kangrunaan a taudan dagiti nagduduma a sakit a makapatay. Saan a nasayaat iti salun-at ti sigarilio ta maipasidong iti narisgo a kasasaad ti asinoman nga agaramat itoy. Iti mabayag a panagsigarilio, tumaud metten dagiti nagduduma a rikriknaen a sagubanit. Dagiti sagubanit nga agtinnag iti pagbabaywan ti agar-aramat  iti udina ta posible a  saan laeng a maidagem iti saanen a maagasan a sakit, daytoy ti kangrunaan a rason ti ipapatayna.

Iti report nga imparuar ti United States Surgeon General idi Disiembre 9, 2010, pinatalgedanna a ti panagtabako ti kakaisuna ken kadakkelan a gapu ti ipapatay ken panagsakit dagiti umili iti Estados Unidos agsipud ta nasurok a 1,000 a tattao ti matmatay iti inaldaw gapu iti sigarilio, ken kagudua kadagiti nabayagen nga agsigsigarilio ti nasapa a natay gapu kadagiti sakit a nagtaud iti panagsigariliona kas iti sakit ti puso ken kanser ti bara idinto a rinibribu dagiti ubbing ti agsagaba kadagiti respiratory infections agsipud iti pannakalang-abda kadagiti asuk manipud iti sigarilio wenno tabako. Naduktalan pay nga uray dagiti tattao nga addaan diabetes ket nakaro nga apektaran ti asuk ti sigarilio wenno tabako.

Pinatalgedan ti 2010 Surgeon General’s Report a   patauden ti panagsusop iti tabako wenno sigarilio ti dagus a pannakadadael ti bagi nga agtungpal iti nakaro ken makadangran a sakit, nangruna ti kanser, cardiovascular disease, ken pulmonary disease.

Uray dagiti bassit a level ti pannakalang-ab iti asuk ti tabako wenno sigarilio, pakairaman ti pannakalang-ab iti asuk ti sigarilio ti agpayubyob ket mangtignay iti atake ti puso.

(Maigibusto)