Sakbay nga Agtabon ti Initko

Ababa a Nobela ni Jobert M. Pacnis
(Maikalima a paset)

Naklaatak. “Addan drugs ditoy Cabaybay?

“Wen, gayyem. Agrarairan dayta a bisio ditoy ilitayo…”

“Nabayagen?”

“Sipud…” nagtalatalangkiaw manen, “…sipud nagtugaw ti agdama nga ama-ti-ili,” inkissiimna.

Manen?

“Wen gayam, asino ti mayor?” inamadko. Diak man la nadamdamag ‘diay balay.

“Ni Noel.”

“’Sino a Noel?”

“Ti batch-tayo iti haiskul!”

“Ania?”

Nagtung-ed.

Sabagay, saan met ketdi a nakakaskasdaaw ti iseserrek ni Noel iti politika. Nagtaud iti mabigbigbig a pamilia ditoy Cabaybay. Ulitegna ti dati a mayor nga awan man la ti putotna. Isu siguro ti insulnitna idi agpason ti takemna.

Idi haiskulkami, numero uno a lastog ni Noel. Nagadu a babbai ti pinasangitna. Adda ngamin met langana ken nautek pay. Kinapudnona, isu ti kangrunaan a kinabalubalko iti maikatlo a puesto. A nakaabakak ta nagna ti kinaimpluwensia ti pamiliada.

“Awan man la ti inaramidna tapno mapasardeng dayta a bisio?”

“Kasano koma a pasardengenna ket… Narigat la ti agsasao ket!”

INNALAK ti tabas ken buneng ni tatang kadayta nga agsapa ti Martes. Umaek man ti bangkag iti laud ti balay. Nakasamsameken. Saan siguron a maguantaan ni tatang a mulaan. Iti latta ngatan tambak ti piskeriana ti mabaelanna. Mulaak daytoy kadagiti agbungbunga a kayo.

“Papanam, barok?” inamad ni nanang idi makitanak a mangisagsagana iti botas ni tatang.

“Dalusak koma ti bangkag ‘ta laud, ‘nang,” kinunak. “Mulaak kadagiti fruit trees.”

“Kasta? Mangayabka koma iti kaduam…”

“Saanen, ‘nang, kabaelak met. Naimbag laeng a pagpaling-etan.”

“Baka riknaen ‘ta bagim…”

“’Nia ket ni nanangen. Dati met nga obrak idi ti agpasapas.”

“Idi, a! Ita, sigurado la ketdi a mabigla ‘gita maselmo iti naunday a dida pannakamanso kadagiti obra iti bangkag ken talon.”

Namrayak ti immisem. Adda punto ni nanang. “’Wan pagdanaganyo, ‘nang. Kayak kunak met. Managwatwatak met uray idi addaakon idiay siudad.”

“Kunak ngamin no nalipatamon ti obra ditoy away. Impagarupkon no inkulbo ti siudad ti kinataom.”

“Dayta ti di pulos mapasamak, ‘nang. Ditoy away ti nakaikalian ti kadkaduak. Kinapudnona, napaneknekak a nupay ania dagiti adda kenka a kinamaterial idiay siudad, sapulen latta ti kinataom ti pudpudno a sika. Ti sika a namuli iti bangkag ken talon. Ti sika a nagul-uli iti bayyabas kadagiti pantok. Ti sika a maysa a patneng nga Ilokano.”

Nagrimat dagiti mata ni nanang.

“Ni gayam tatang, ‘nang?”

“Napanna kinita dagiti intukitna a bukel-paria iti tambak ti piskeriatayo. Amkenna no kinutimen dagiti bao numona ket nakabawanna ti nagappan idi malem.”

Agalas diesen. Narusepakon iti ling-et. Ngem lalo a naganasak nga agpasapas. Sinalingsingak dagiti mabalin a pagpasok iti mula. Inlasinko dagiti dadakkel a kayo naimbagto la a pagalad wenno pagtungo.

“Anton!” timek ni nanang. “’Mayka pay agmerienda! Inlutuanka iti peboritmo a kalasukos!”

Napatilmonak la ket ngarud. Insardengko ti ar-aramidek ket sinabatko ni nanang.

“’Yanna, ‘nang?” sinaludsodko idi awan makitak a bitbitna.

“’Addad’ta balay, a. Diakon innala ta uray ket asideg met laeng.”

Agidasdasaren ni tatang a nadanonmi. Digo ti niog ti pagpabulon.

Agkakamakam ti tig-abko idi malpasak.

Intuloyko ti nagpasapas iti malem. Naguduakon idi tumakdangak.

NAGPAKADAAK idi makapangrabiikami. Mapanak iti tianggi ni Nana Kikki. Ditoy ti dupudop dagiti kaarruba no sarsardam. Adda TV iti bakrang ti kantina nga ayaten dagiti kalugaranmi. Pangawis met ngatan ni Nana Kikki kadagiti aggatang.

“Ne, nakapasiarka man, Anton!” kinuna ni Nana Kikki idi makitanak. Talaga a diakon maikkat dayta a birngasko.

“Umayak man met makisarsarita, nana,” kinunak.

“’La, nasiaat met, a, nakkong,” inyisemna ket nagparang ti bugbugtong a ngipenna iti ngato nga akinsango. Kuribetbeten dagiti pingpingna. Puraw aminen dagiti buokna. Nakatadtadol payen. Iti tantiak, sumagpaten nga otsentana. Amang a natataeng ngem ni nanang ket.

“Kasinsin!” naipukkaw manipud iti bakrang ti kantina.

Ni gayam Kasinsin Badol, anak daydi Angkel Pidong a kabsat ni tatang. Adda tallo a kaduana iti lamisaan a nakaipatakderan ti maysa a pitsel ken kuatro kantos nga ammok lattan a lambanog ti linaonna ta kasta unay ti libegna. Daytoy man ti nainbarangayan, nakaro met no nailian, a mainom ditoy Cabuyonan.

Immasidegak kadakuada. “Nakaadukay’ sa metten, kasinsin?” inamadko apaman a nakatugawak iti inyopresarna a bangkito.

“Maymaysa pay laeng a kuadrado, kasinsin,” kinunana. Nangsukat sa inyawatna kaniak. “Ramanam… naimas!”

Nagyamanak. Intangadko. Nalamuyot ti iseserrekna iti karabukob.

“Mangalaka met dita pulotan, kasinsin,” intudona ti nakapinggan a pulotanda.

Uray la timbog ti ngiwatko a nakakita iti niniogan a yo. Nangkutsaraak. Nagadat ketdin! Ngem naimas.

Nagpaalaak iti dua a kuatro kantos. Gapu ta bassiten ti pulotan, nagpalukatak pay iti tallo a lata ti kornbip. Bayat ti panagbayagmi nga umin-inom, manaynayonankami. Mayat met ketdi ta naragragsak ti patangan. Agpaala met dagiti kassangpet.

“Awan la ti planom nga agtaray, kasinsin?” sinaludsod ni Kasinsin Badol idi agangay.

“Agtaray nga ania ti kayatmo a sawen?” sinaludsodko.

“Konsehal ti ili, a!”

Nagngilangilak.

“Ta apay?”

“Awan panangabakko.”

“Ditakan a nagbiddut, kasinsin. Uray adayo ditoy ti nagtrabahuam, adu ti makaam-ammo kenka ta mangmangngegdaka met. Mabasbasada pay dagiti sinursuratmo.”

“Ken maysa pay, barok,” kinuna ni Tata Angkuan, kataeb ni tatang, “maymayat no sumrekka iti politika tapno matulongam a bumangon ti ilitayo.”

(Maituloyto)