Sakbay nga Agtabon ti Initko

Ababa a Nobela ni Jobert M. Pacnis
(Maikanem a paset)

Sinukatanna ti baso. Awan sawsawir nga intangguapna daytoy.

“Adu, a, ti abakem kadagiti agtuturay, kasinsin,” di agpaabak ni Kasinsin Badol.

“Nagadu kadakuada ti sa la agpakita ‘diay munisipio no panagsusueldo. Dida pay ammo ti agaramid iti resolusion, yo’!”

“Sada la naalisto no mapanda alaen ti bingayda iti hueteng kunam, kapid,” insarurong ni Manong Dexter, am-ammo a daldalapus dagiti balo sakbay a napan nagbakasion ‘diay Munti a naggiananna iti sangapulo a tawen. Inauna kaniak iti tallo a tawen.
Damagko, dua tawenen a nakaruar. Naparolan. Aksidente kano idi a nadesgrasiana ti kinadennana. Daldalusanna ti paltik a nagatangna idi kellaat a nanalbuong. Napuntaan ti kalib-inna nga isu metten ti nakatayanna.

“Ad-addan, a, a diak kayat ti sumrek iti lubong ti politika,” kinunak. “Nalaka, ‘ya, ti maaringan.”

“Ammok a saan a kasta kalakana a maaringanka, barok,” ni Tata Pistong a kapidua ni tatang. In-inauna iti dua tawen iti innem a pulo ket pito nga edad ni tatang.”Natennebka iti prinsipio. Ammom ti dakes ket agtalekkami a dimonto isukat ti prinsipiom iti sileng ti pirak.”

“Nakaro met unay a panangidayaw daytan, tata,” kinunak. Pinattogak ti basok sa inkanayonko nga intangnguap. Nangkutsaraak iti kornbip kalpasanna.

“”Pudno, barok,” impettengna. “Dakkel ti panagraemmi kenka. Immal-alaka ken ni tatangmo.”

“Saan nga iti diak kayat ti agserbi iti ilitayo, tata,” nakarawak, “ngem sipud addan puotko, naikarik iti bagik a diakto serken ti politika. Siguro gapu dayta kadagiti nariingak a mapaspasamak iti sistema. Nariribuk unay!”

Napaulimekda.

Intuloyko. “Saan met la a dayta a wagas tapno makatulongak iti ilitayo.”

“’Gurayka,” kellaat nga inkatek ni Kapid Atong. “’Nia ngata no aganaunser wenno agkomentaristaka manen?”

“Wen nga agpayso!” kellaat a limmawag ti rupa ni Tata Pistong.

“Nasiaat nga agpayso no kasta,” inyanamong ni Angkel Ikko a kayong ni tatang ta kasinsinna ni Anti Ibing nga asawa daytoy. “Babaen ti panagsublim iti ere, maibutaktakmo dagiti dakes a mapaspasamak iti barangaytayo… iti ilitayo!”

Nanglangit.

Ni Angkel Ikko idi ti nangsursuro kaniak iti arnis ken manomano. Idi haiskulak, naimatangak ti panangsaed kenkuana dagiti tallo a babbaro. Kinursunadada. Ngem dayta la nangbitog ken nangibalat ti namay-an kadakuada ni angkel. Dita metten ti nagragutak a nagpaisuro kenkuana. Ta uray gayam awan basolmo no makursonadaandaka, dakesen. Kasanon ngay no awan ti ammom iti manomano? Didaka pay ketdin laklakaen nga itumba?

“Ania, mayatka iti kunak?” sinaludsod ni Kapid Atong.

Siak met ti napaumel.

“Wen kunamon, kasinsin!” insidol ni Kasinsin Badol. “Nalaka laeng a makastrekka kadagiti estasion ti radio no kayatmo.”

“Panunotek pay,” kinunak.

Idi inkeddengko a panawak ti trabahok idiay Manila, nakunak iti bagik nga ipamaysakon a pabaknangen dagiti daga a nabakir da tatang ken nanang. Pagbalinek a paraiso, no mabalbalin.

GAPU ta di pay mabalin a karsan dagiti rama, ta di pay nagparang dagiti tambakda, ni tatang iti buyon, nagpabirokak ken ni Kasinsin Raul iti agkoriente. Makasidsidaenak ngaminen iti tinuno a dalag. No sigay laeng, narigat ti makaala’t dalag.

Apagtapog pay laeng ni Dario nga agkoriente, no ar-arigen, addan ni Kapitan Sabas. Kasta unay a kusilapna. Tallo kadagiti tanodna ti kakuyogna.

Nagdaydayawak.

“Apay nga agpakorienteka?” nadang-as nga entradana.

“Buyonmi met, kap,” inrasonko.

“Ngem maiparit ti agkoriente!” indil-agna.

“Kasta kadi, kap?” impakumbabak. “Ti ammok ngamin a pakaiparitan ti agkoriente ket kadagiti waig wenno karayan.”

“Ta agrason! Ala, isardengmo ti agpakoriente!”

“Linteg kadi dayta ti barangay, kap?” inuntonko.

“Wen!” intebbagna.

“Inaprobaran ti konseho?”

“Linteg ngarud!”

“Ngem iti panagkunayo, maitutop dayta a linteg?”

“Tapno masalakniban dagiti babassit pay a lames,” inrasonna.

“Ngem, kap, kas nakunak, saan koma met, a, a maipakat dayta kadagiti pribado a kadandanuman.”

Saan a nakatimek. Ngem nagtalinaed ti irteng ti panangkitana kaniak.

“No agpakorienteka koma, a, ket impakadam,” kinunana idi agangay.

Napaisemak. “Kasano ngarud a makuna a linteg dayta, kap, no mabalin met gayam no la ket ta maipakada?”

“Ney, naglaingkan nga agsao iti kasta?”

“Ibagbagak met la ti adda a kaririknak, kap,” indiretsak. Iti suli dagiti matak, makitkitak nga isensenias ni Kasinsin Raul nga ikkak lattan ni kapitan iti pangpulotanda.

“Isardengmo ti agpakoriente wenno saan?”

“Saan, kap,” impettengko. “Ta awan met makitak a dakesna.”

“Dakayo!” intudona kadagiti tanodna, “alaenyo ti pagkoriente!”

Dagus a winitwitan dagiti tanod ni Dario. Tumakdang a saan daytoy. Naitalimudok ti imatangna kaniak. Inseniasko nga agtalinaed laeng iti tengnga ti buyon.

“Agsaritatanto iti nalapat!” imper-ak ni kap idi dida mauray a tumakdang ni Dario. Ket pimmanawdan.

“Delikadoka, kasinsin!” inngilangil ni Kasinsin Raul idi asitgannak.

(Maituloyto)

)