Sakripisio dagiti amma

SELEBRARAN iti sangalubongan ita a Hunio kas “Bulan dagiti Amma” wenno “Father’s Month” a panangbigbig iti saan a magatadan nga ayat ken sakripisioda kadagiti annakda.

Saan nga umanay dagiti balikas a mangiladawan ti kinasayaat ken kinamanagayat ti napudno nga ama iti anakna. Narigat a rukoden ti kinaimbag ken panagsakripisio ti maysa nga ama iti anakna.

Kaaduanna a ti kinasiasino ti maysa nga ama ket iyanninaw ti pagbalinan ti anakna. No nasayaat ti ama, naimbag met ti anakna. Adda agkuna a saan nga agbunga ti kamatis iti paria. Ngem adu a gundaway a saan a pudno dayta ta adda dagiti dakes ken managbaybay-a nga amma, ngem dimmakkel ken timmanor a nasayaat dagiti annakda.

Adun a pasamak nga adda dagiti nasayaat nga amma, ngem dakes ti nagbanagan dagiti annakda. Addda pay dagiti pamilia a nasayaat dagiti amma ken inna a tinarakenda iti ayat ken pammateg dagiti annakda, ngem iti panagsalog ti tawen ken pigsada ket binaybay-an dagiti napigsa nga annakda.

Adda met dagiti annak nga uray pay nasagrapda ti ayat ken pammateg dagiti nagannak kadakuada kabayatan ti kinaubing ken panagdakkelda ket kabaelanda a tallikudan ken sauren a pagserbian dagiti amma ken innada iti panagsalog ti tawenda ken panagkapsutda.

Ti panagrambak ti Father’s Month ipalagipna a nasken a subadan ken iparikna ti ayat kadagiti amma ta no awanda ken dagiti inna ket awan met ti maipasngay a biag.

Kadagiti annak a napaidaman iti ayat ken pammateg dagiti ammada kabayatan ti panagdakkelda, panawen ti Father’s Month a panangpakawan ken pananglipat ti nagkurangan wenno nagbasolan dagiti amma tapno nalag-an ti rikna ken panagbiagda.

Adun dagiti pagulidanan nga estoria ti biag a dagiti annak a binaybay-an ken tinallikudan dagiti ammada ket isu ti nagbalin a karit ket tibkerda a nagballigi iti panagbiagda, ken saanda ginura dagiti ammada iti laksid ti napait a padasda iti kinaubingda. Pudno a dagiti annak nga ammona nga ayaten ken ilalaen dagiti nagannak ket agapit iti grasia ken bendision iti Dios.

Maysa kadagiti nalatak a personalidad nga inabandonaran ti amana idi ubing ket ni Senador Manny Pacquiao. Pinanawan ti ama a Pacquiao ti asawana a ni Dionisia ken dagiti annakda kabayatan ti kinaubingda ket nangbukel manen iti sabali a pamiliana. Naglasat ni Manny ken dagiti kakabsatna iti napalaus a rigat kabayatan ti panagdakkelda. Nagbiag kadagiti kalsada, naglako iti tinapay ken nagduduma a trabaho dagiti sinerrekna tapno makatulong laeng iti pamiliana agingga a nasumokna ti agboksing. Naasi ti Dios kadakuada ta iti laksid ti rigat a linak-amda ket naglatak ken nagkampeon iti boksing iti intero a lubong ni Manny a gapu ti bimmaknanganna agingga a simrek ken nagballigiti politika. Ngem iti laksid ti napalaus a balligi a sinagrapna ken panangabandona ti amada kadakuada ket saan a nagmula ni Manny iti sakit ti nakem iti amada ken iburburayanna met latta iti grasia ti Dios ti nakautanganda iti biag.

Maysa pay a napintas a modelo iti panagayat iti ama iti laksid ti panagbiddut ken nagkuranganna ket ti biag ni Navy Ensign Dionne Mae Umalla, ti Class Valedictorian ita a tawen sadiay Philippine Military Academy, a tubo ti Alilem, Ilocos Sur. Maibasar kadagiti naipablaak kadagiti magasin ken pagiwarnak a pakasaritaan ti biag ti Pamilia Umalla, ubing pay ni Dionne Mae idi panawan ida ti amada ken dagiti tallo a manongenna ken ti inada para iti sabali a pamilia. Ngem kas napudno a Kristiano, insuro ti maestra nga inada dagiti agkakabsat a saanda nga agtaraken iti sakit ti nakem iti kaungaanda. Nagbalin a bin-ig a propesional dagiti agkakabsat ket idi agturpos ni Dionne Mae sadiay PMA, adda sadiay ti amana a nangkablaaw ken nakikaysa iti panagballigina.

Daytoy a bulan dagiti amma, ket panawen met a mangpalagip kadagiti amma nga addaan iti pagkurangan ken pagbiddutan kadagiti annakda nga aturenda ti killo nga aramidda ket ipariknada ti ayat ken asi kadagiti annak ken assawada tapno saan a madadael ti pamiliada ken saan nga agdalan dagiti ubbing iti nakaro a rigat a mabalin a mangiduron pay kadakuada iti kinadakes. Adun dagiti pagteng a gapu ti kinamanagbaybay-a ken kinaulpit ti amma ket tumanor a dakes dagiti annakda. Adu a naiwawa nga annak ti nagbalin a drug addict, nailumlon iti prostitusion ken nagtinnag a kriminal gapu ta timmaudda iti narakrak a pamilia gapu ta narupok ti ama nga adigi ti pagtaengan. Makarurusok dagiti damag nga adda dagiti amma nga isuda a mismo mangrames kadagiti babbai nga annakda. Adda pay dagiti amma nga iduronda dagiti annakda nga agsipdut wenno aglako iti illegal a droga. Sinerreken ti sairo dagiti utek dagitoy nga amma ta isudan a mismo ti mangikulbo kadagiti annakda.  

Ita a Father’s Month, malagipko met ti aglaplapusanan nga ayat ken pammateg daydi nabayagen a pimmusayen a tatangmi, ni Daniel Alviar Sr. kabayatan ti kinaubing ken panagdakkelmi nga agkakabsat. Uray no saan a nakangato ti adalna, immulana iti nakemmi ti pateg ti edukasion ken inkagumaanda ken daydi Nanangmi a Feliza Aquino nga insakad ti panagadalmi nga agkakabsat iti laksid dagiti adu a rigat a sinagrapda. Sayang ta saankon a nasubadan ti kinatan-ok ken kinamanagayatda, ngem maipariknak dayta babaen ti panagbalinko a nasayaat ken pagwadan nga ama iti kakaisuna nga anakmi nga agassawa.

Ita a bulan ipalagipna ti katan-okan nga Ama, ti ayatna kadagiti annakna ket awan-kaaspingna, uray no tallikudan ken guraen dagiti annakna babaen ti panagsukir ken panagbasol ket saan a pulos nga agbaliw ti panagayatna kadagiti annakna. Madadaan a mangpakawan ken mangawat ti agsubli ken agbabawi nga annakna.

No man pay namarisanen iti komersialismo ti Father’s Month kadagiti dadduma a panagrambak, iti daytoy a bulan ipalagipna kadagiti amin a tattao ti katan-okan nga ayat ti Nailangitan nga Ama – ni Apo Jesus – kadagiti amin nga annakna a rumbeng a supapakan babaen ti panagtungpal kadagiti bilin ken pagayatanna.