Footer

SALAYSAY: 70 a tawen a nagsinsinnuratkami (Tuloyna)

Gapu ta mumalemen, nagsublikami iti siudad. Nagtaruskami idiay Quezon Hill Elementary School a pangisursuruak. Masarakan ti eskuelaan iti asideg ti tapaw ti bantay. Ni pay laeng Mrs. Monsanto ti nadanonmi iti opisina gapu ta nasapa pay ket di pay nadismis dagiti klase. Inyam-ammok ti kamaestraak kada Bertha.

Kiniddawko a kaduami ni Mrs. Monsanto a mapan iti ngato ti eskuelaan a pangurayanmi iti pannakalpas ti klase dagiti ubbing. Iti tapaw, matannawagan ti dadduma a paset ti siudad iti bandana ti daya ken amianan. Matannawagan met ti probinsia ti La Union iti bandana iti laud.

Bimmabakami iti eskuela idi agruaren dagiti ubbing. Inyam-ammok da Bertha ken ni Mrs. Vergara a prinsipalmi ken amin dagiti kamaestraak.

Diak ammo ngem adda ga-yam insagana dagiti kamaestraak a merienda – siopao, suman, chiffon cake, coffee and milk ken soft drinks.
Bayat ti panagmeriendami, insalaysayko no kasanokami a nagam-ammo. Kasta unay ti katkatawa dagiti kakaduak iti padasmi a nakisinnarak ken ni Bertha.

Idi malpaskami a nagmerienda, simmalogkamin nga agturong idiay balay. Adukami ta simmurot da Mrs. Monsanto, Miss de Vera ken Mrs. Neri.

Pinakiredko ti rikna ken panunotko. Apay ketdin nga ibainko ti bassit a balayko? nakunak iti nakemko.

“This is our home. It is very small but we love living in it. Now that all my children are through schooling, I pray that improvement will come next,” kinunak.

“I’m very sure of that,” insungbat ti gayyemko. Piniselna ti dakulapko sa immisem.

Kasla naikkat amin a panagaripapak a tagibabaen ni Bertha ti kinanumok. Nariknak ti kinaimpusuan dayta a balikasna.

Inruar dagiti babbalasang a kabbalayko, ni Shirley, Norma, Eling, Ester ken Rebing, ti insaganada a pagsasanguanmi. Adda naluom a mangga, sandia, makaroni soup ken kape ken gatas. Nakaadu ni David a nangan iti mangga.

Inestoria ni David a ti naminsan, limed nga inkabilna ti maysa a tape recorder iti sirok ti maysa a paso iti salasda tapno laeng maammuanna no ania ti pagpatpatangan ni Bertha ken siak. Kinunana a kasla agimon payen no dadduma gapu iti kinaragsak ni baketna a makipatpatang kaniak. Nagpaggaakkami idi impalgakna a nabuking iti inaramidna.

Intulodmi da Bertha iti otel. Dinak pinalubosan ni Bertha a pimmanaw agingga a saan a naluktan dagiti pasarabok kenkuana: table napkins ken woven wall decors iti Easter Weaving Room para kada Debbie ken David. Intedko metten ti native blanket nga adu a tawen nga insaganak a para kenkuana.

Aldaw ti Puso, Pebrero 14, idi intulodko da Bertha idiay Loakan Airport. Bayat ti panaguraymi iti iluluganda, diak nalapdan ti panagarubos ti luak.Nakaluaak gapu ta ammok a dikamton agkita manen.

“I’m sorry,” pinilitko ti immisem. “But I can’t help myself because this might be the first and last time that we be together.”

“Don’t lose hope,” nakunana. “We will be together again. Perhaps, in the States?”

Napaisemak iti dayta a kinunana nupay ammok a narigat a mapasamak dayta. Ngem kas nakunana, sino ti makaammo? Kas iti daytoy a panagkitami, pulos a diak ninamnama a makadennak ti pagayamko.

Nadanon ti panagrubbuat ti eroplano. Nakalua met ni Bertha idi agpakada. Inkarina nga agsuratto latta kaniak.

“Take good care of yourself,” nakunak met.

Limmabas dagiti tawen a nagtultuloy latta ti panagsinnuratmi. Masansan nga adda karagpin dagiti suratna a ladawanda nga aggasawa ken dagiti annakda a da Debbie ken ni David.

Nagbalin a silulukat a libro ti biag ni Bertha ken ni Bill nga asawana. Arig, nagbalin a paset ti biagko ida babaen dagiti retratoda nga impawpaw-itna kaniak. Adda nga ikutko pay ti ladawan ni Bertha idi damomi ti ti agsinnurat idi 1938. Uray ti immuna a pagtaenganda ken ni Bill, adda nga induldulinko.

(Adda tuloyna)