Footer

SALAYSAY: 70 a tawen a nagsinsinnuratkami (Tuloyna)

Idi dandanin madanon ti naituding a panagpa-Pilipinas da Bertha,
nagtulagkami iti aruatenmi  tapno makapaglinnasinkami idiay airport
inton apanko sabaten. Insurat ni Bertha a pulipolanna iti nalabaga a
ribbon ti kanigid a pungupunguanna.  Puraw a panio ti imbagak nga
ipulipolko iti kanigid nga imak. No dumsaagen dagiti pasahero iti
eroplano a paglugananda, ingatok ti imak tapno makitana ti puraw a
panio.

  Nairagpin iti kard ti suratna a mangkumkumusta ken  ni inang ken ti panangidawdawatna a nasayaat ti sumangbay a tawen para kenkuana.

Nakulding ti riknami iti kinalagda daytoy a panagpagayam da Inang ken Mrs. Deihl a ni laeng patay ti namagsinada kadakuada. Di la ketdi ammo ni Mrs. Deihl a natayen ti kapenpalna. Mabalin a nagsinnalliwasiw ti suratna ken ti surat ni Fe, adien ni baket, a nangipakaammo kenkuana a pimmusayen ti gayyemna.

 Manmano ti kastoy nga agpagayam ket napanunotmi nga ipablaak daytoy sinurat daydi inang a kiniddawmi idi nga ikur-itna sakbay a natay. SAE)


Adda pay plan B no dikamto agkita idiay MIA: intedko ti numero ti telepono iti balay da Mr. ken Mrs. Solomon Pacquing a kaanakak nga agnaed iti Quezon City. Ket no awan wayana a  makapagtelepono, idiay Peninsula Hotel a pagtsek-inanda ti pangsarakakto kenkuana.

Nakaawatak manen iti surat manipud ken ni Bertha a  nangibagaanna a sumangpetda iti alas dos y media iti malem ti Pebrero 11, 1982. Inyunay-unayna nga apanko sabaten ida idiay Manila International Airport.

Gapu ta addaak pay la iti serbisio, dimmawatak iti makalawas a bakasion iti prinsipalmi, ni Mrs. Vergara, ket nagpa-Manilaak idi Pebrero 10.

Bayat ti panagbiahek, adu ti immapay iti panunotko. Kasano ngata ti panagsarakmi? Manernerbiosak a mangpampanunot no ania ti aramidek. Kasla mabainak a mangawis kadakuada iti bassit a kalapawko idiay Baguio.

Nakaturogak a mangpampanunot iti aramidek. Saak la nakapuot idi makadanon ti lugan iti terminal.

Nagtaksiak a nagturong iti balay da Pering a kaanakak.  Nasdaaw ni Pering  iti iluluasko iti siudad idinto nga  adda  klase. Imbagak ti gapuna ti kaaddak.

Kabigatanna, February 11, alas dose pay laeng, addakamin iti Manila International Airport (MIA). Kaduak ni Othmar nga anakko, ni Pering a kaanakak, ken Mercedes nga apok ken ni Hilario (Guerrero) a kaanakak. Sinapami ti nagpa-MIA ta sinakbayanmi ti nakaro a trapik. Idi addakamin iti airport, dimi met ammo no ania a gate ti ruaranda. Naguraykami iti Gate II. Idi awan ti napalabasmi ditoy, napankami iti Gate III. Nabayagkami a naguray ditoy. Adda nagpabuya nga ati-atihan iti ruaran dagiti agsangpet nga Amerikano ngem awan a nakitami da Bertha.

Naguraykami agingga iti alas 4:30 iti malem. Idi awan latta a makitami da Bertha, inkeddeng ni Othmar nga iti laengen otel ti pangkitaanmi kadakuada. Napankami ngarud iti Peninsula Hotel

Iti otel, imbagami ti gagarami iti information officer a nakatugaw iti information deskna. Kinitana ti rekord dagiti nakatsek-in iti otel.

Kalpasan a timmawag iti telepono, impannakami ti information officer iti waiting area. Ditoykami a naguray.  Saan a nabayag, addaytan ni Bertha a kasta unay paragsitna a magna. Sumarsaruno met ni David kenkuana.

Naginnabrasakami ken Bertha apaman a nagkitakami. Kaskam la tay agkabsat a di nagkita iti nabayag. Dimin mayebkas ti ragsakmi.

Nakipangrabiikami kadakuada iti otel ta didakam metten palubosan.

“Did you ever think that we would be together at this moment?” inyarasaas ni Bertha idi addakami iti dining room ti otel.

“I never expected this,” insungbatko met.

Adu nga estoria a di maputpot ti napasamak idi napankam iti kuartoda. Inestoriami ti panagpadpadaanmi kadakuada idiay MIA.

Gapu ta umadalemen ti rabii, nagpakadakami nga agawid iti Roxas, Quezon City. Didak kayat a palubosan ngem imbagak nga iti sumarunonton a rabii ti iyuumianko ta saanak a nakasagana nga ag-overnight iti otel. Pinalubosandak met.

Intuloddak da Pering ken ni Mercedes iti Peninsula Hotel iti kabigatanna. Simmurotak kada Bertha, David ken Mrs. Hawk (kadua da Bertha iti tour groupda) a nakipagtour iti Metro Manila. Ni Mrs. Virginia Juan (Jenny) ti tour guidemi. 

Napankami idiay Las Piñas no sadino a pakasarakan iti Bamboo Organ; idiay Tagaytay a pakatannawagan ti Taal Lake, Fort Bonifacio a pakakitaan kadagiti nagnagan dagiti natnatay a soldado idi tiempo ti Maikadua a Gubat Sangalubongan (2nd World War), a nakasurat kadagiti diding ti pasdek iti kampo. Pati iti dalan iti nagbabaetan dagiti pasdek, adda dagiti nakasurat a nagnagan dagiti natnatay a soldado idi gubat.

Napankam met idiay Intramuros. Ditoy ti pakakitaan kadagiti pakalaglagipan kadagiti naglabas a panawen. Adda ditoy ti life-size  figure ti bannuar ti pagilian a ni Jose Rizal a nakatugaw iti abay ti bassit a lamisaan. Iti rabaw ti lamisaan, adda bassit a lampara. Ipakita daytoy a senario ti panangsurat ni Jose Rizal iti pammakadana a daniw – My Last Farewel – sakbay a napaltogan iti plasa ti Bagumbayan.

Iti panagdaliasat ti tourist bus a naglugananmi, sinaludsod ni Bertha kaniak  no mamin-anokami nga agkita ken Othmar iti makabulan. Inbagak a once or sometimes twice a year.

“Oh, that long!? You must be very homesick by the time you see each other,” kinunana.

“Oh, yes, that’s true!” insungbatko met. “That’s also true with my other children,” innayonko.

Napankami iti Pagsanjan Falls idiay Laguna ken dadduma pay a tourist spots iti Metro Manila.

Kasta unay a panangapresiar daytoy gayyemko ken ti asawana kadagiti nakitada.

Iti malem, nagsublikami iti otel. Nagkiddaw da Bertha iti maysa a kuarto a pagyanak. Maikawaak iti kastoy a kuarto. Adda mainum ken makan iti rabaw ti lamisaan. Sabali pay ti adda iti refrigerator. Adda pay telepono ken telebision.

Simmurot ni Bertha iti kuarto a para kaniak kalpasan a nangrabiikami. Gapu ta maudi a rabiida iti Manila, indawatna a tawagak da Pering, Othmar ken Mercedes ta umayda iti otel. Tinawagak ngarud ida ket immayda. Iti kuarto nga ayanko ti nagtutungtonganmi.

         (Adda tuloyna)