SALAYSAY: Barangay, SK elections, sagana ti Comelec nga ingget kusel

Ti kalkalpas a barangay ken SK elections ti maysa kadagiti kakuselan a naramananmi nga insagana ti Commission on Elections iti daytoy kabayagmin a mangsursurot ken agbutbutos kas makipagili. Iti biangmi, adayo a nakuskusel daytoy nga eleksion no maidilig kadagiti napalabas nga eleksion nasional iti kallabes, mairaman ditoyen ti panagpipili itay Mayo 10 daytoy a tawen a nakapilian ti presidente, bise presidente, dagiti senador, gobernador, bise gobernador, dagiti bokal, dagiti mayor, bise mayor, ken dagiti konsehal.

Natalna ti eleksion? Ala wen, makunatayo a very peaceful nupay addan naireport a 33 a biktima ti kinadamsak ti eleksion ken pinullo a nasugatan. Adda dagiti naipadamag a pammutbuteng, panagbibinnara dagiti kandidato ken dagiti paspasurotda, panagtambang, ken pammapatay ken panagitaray iti balota idi kaaldawan ti eleksion. Ngem makunami nga iti kadagupan, natalna ti eleksion. Ket makunami a nagun-od daytoy gapu iti panangiwayat ti kapolisan ken dagiti kasoldaduan kadagiti naing-inget nga addang tapno matagiben ti urnos ken talna iti hurisdiksionda.

Nadalus ti eleksion? Ala wen, makunatayo a dagiti imbutos dagiti umili ti pudpudno a rimmuar iti panagpipili. Adda man dagiti naipadamag a panagkinnaradap dagiti kandidato kadagiti botante, dagiti naggatang iti butos, dagiti napan nagpaapo kadagiti dadakkel a politiko, makunatayo met a generally a nadalus daytoy kalkalpas nga eleksion.

Adda man dagiti panagprotesta dagiti naabak a kandidato, kunaentayo a kadawyan daytoy iti aniaman a salip. Adda latta dagiti naabak a kandidato nga agkuna a naabakda gapu ta nasuitikda. Ngem iti maysa a bassit a barangay, saan a kasta ti kalakana ti agsuitik tapno manayonan wenno maikkatan ti butos ti maysa a kandidato. Saan a dakkel a rason ti dagdag-bawas, maysa kadagiti dakkel nga isyo kadagiti napalabas a nasional nga eleksion idi mano-mano pay laeng ti panagbilangan iti butos, agsipud ta iti barangay, dandani agkakabagian dagiti kandidato ket ammodan dagiti bimmutos wenno saan kadakuada. Iti maysa a naabak, adda latta rasonna, uray saan a nakapapati dayta a rason.

Ngem ti maikatlo: naurnos kadi ti eleksion? Wen ken saan. No ibatay kadagiti immuna a tallo wenno lima nga oras kalpasan ti panaglukat dagiti voting precincts, makunami a saan a naurnos. Kasla nakiwar a bunton a saan nga ammo dagiti election inspectors ti turongenda. Kaslada agpaeksamen a mangrugin ti eksamen ket awan pay dagiti test questions nga itedda kadagiti magtektekanen nga agur-uray nga ageksamen.

Adtoy dagiti  napasamak iti kaaldawan ti eleksion idi Oktubre 25:

*Adu a polling centers ti saan a naglukat iti alas siete. Adda dagiti naglukat iti alas nuebe, alas dies ken umalas onse ti aldaw. Adda pay dagiti naireport a sa la simmangpet dagiti election paraphernalia kalpasan ti pangngaldaw.

*Adu a pagbutosan ti nagkurkurang iti balota gapu ta saanen a nabilang a nasayaat dagiti board of election tellers (daytoy itan ti awag dagiti board of election inspectors iti nasional nga eleksion)  no husto met laeng ti bilang ti inawatda a balota iti dardarasda nga agsubli iti pagserbianda a voting precincts a saan a naglukat iti naituding nga oras.

*Adda dagiti ili a  napagsisinnukat dagiti balota ken paraphernalia a naited kadakuada iti dardaras dagiti election officials nga agiwaras kadagitoy gapu iti magabayen a panaglukat dagiti presinto.

*Adu dagiti botante a lumugar ti dida nabirokan ti naganda iti presinto a dati a pagbutbutosanda iti baet a naaramat dagiti listaan dagiti botante iti Mayo 10 national elections.

*Adu dagiti presinto a gapu iti naladaw a panaglukatda, naisanud ti panagserra ti presinto manipud iti alas tres ti malem iti alas singko. Adu pay dagiti presinto a kapilitan a nagpabutos iti kabigatanna gapu ta saan a naikamakam dagiti election paraphernalia sakbay ti alas dose ti Oktubre 25.

Naipadamag nga agdagup iti 1,700 a barangay ti saan a nakaisayangkatan ti panagbubutos idi kaaldawan ti eleksion. Iti sumuno nga aldaw, Oktubre 26, adu pay dagiti barangay a saan a nakapagpabutos. Kasta met iti Oktubre 27, adda pay nasurok a 100 a saan a nakapagbutos.

Ala, ket panagpipili laeng kadagiti mangidaulo iti barangay ti kalkalpas nga eleksion. Ti barangay a makuna a kabassitan a unit of government iti maysa a nademokratikuan a pagilian.

(Adda tuloyna)