SALAYSAY: Bato nga inna impallangatok, iti ulona a nanaltuok

Mapaliiwyo kadi, kailian, nga adda dagiti karpintero, no dadduma, saan a nasayaat ti pagtaenganda? Diak ammo no apay, ngem paliiwko laeng daytoy. Ngem saan a daytoy ti ubonentay a saritaen.

Pudno a pakasaritaan daytoy ni Miniong, maysa a maestro karpintero.

An-anusan ni Miniong ti panagkarpintero ta narigat ti agbirok iti trabaho. Pasaray met dumawat iti tulong iti kabsatna nga adda idiay California. Ngem kas kakiddit ti apit ti awan padanumna a bangkag ti panagpaw-it ti kabsatna.

Saan a nakaturpos ni Miniong iti kurso. Ngamin, naisursurot iti barkada idi agbasbasa. Adu a kuarta ti binurborna. Adda ngamin mabaelan dagiti dadakkelna.

Ngem nadesgrasia dagiti dadakkelna. Idi la a naduktalan ni Miniong a nain-inut nga inlako dagiti dadakkelna dagiti talonda gapu laeng ti panagadalna. Nagbabawi ngem kasano pay a maisublina ti napalabas?

Idi nangasawa, rigat la ti adda. Kapilitan a simmurot iti konstruksion tapno mailangoyna ti pamiliana. Nalaing a karpintero ni Miniong. Kabaelanna ti agkontrata iti balay. Kinainhiniero ngamin ti inrugina a kurso. Suna laeng ta awan ti pagpuonanna.

Dimteng ti manangna a Natividad manipud iti California. Impalgak ni manangna a mangipatakder iti balay iti daga a ginatangna. Naammuanna a napasubli ni manangna ti daga nga inlako dagidi dadakkelda. Napintas ti lokasion ti daga. Adda iti igid ti national highway.

Impakontar ni manangna ti magastos iti maipatakder a balay. Bungalow ngem nalawa. Addaan iti uppat a dadakkel a kuarta, banio, panganan, nalawa a salas ken maaladan iti kongkreto ken landok. Inaramid met a dagus ni Miniong. Agpateg iti 4.5 milion ti bungalo nga ipatakderna.

Nakarikna iti apal ni Miniong. No koma met nagbasa a kas iti kabsatna, makaipatakder koma iti dakkel a balay, saan ketdi nga an-anusanda a sangapamilia ti agnaed iti kalapaw iti sangkaballing a daga a nabatbati a tawidna iti daydi dadakkelda.

“Sika ti kayatko a mangkontrata tapno masiguradok a nasayaat ti pannakaipatakderna,” nakuna ni manangna. “Ammok a kabaelam dayta ta nagadalka iti kina-inhiniero. Saanka a madanagan, ingatngatok ti ganarem.”

“Namnamaem, manang,” inyallawat a dagus ni Miniong.

Pinailista ni manangna amin a magatang. Agdagup iti uppat a milion ti nakontar ni Miniong. Sabali pay ti panueldona ken dagiti ayabanna a taona.

“Ibatik ti kuarta ta makaammokan,” kinuna ni manangna. “Agsubliak met la idiay California ta adda pakasapulanda kaniak. Agsubliakto kalpasan ti dua a bulan. Nalpasto met ngatan ti balay.”

“Malpaston, manang,” impanamnama ni Miniong.

Sinallukoban ti sipnget ti utek ni Miniong. Daytoyen ti gundawayna a makaliksab iti dakkel. Uray 25% porsiento laeng a leksabenna, tumataginting a maysa a milion. Makaipatakder metten iti bukodna a balay.

Nupay sinurot ni Miniong ti plano ti balay, saanna a ginatang dagiti material a rumbeng a maikapet.

“Substandard met dagiti ikapkapetmo, lakay!” dinillaw ni Karen nga asawana.

“Tagtagari, sika!  Dakkel ti maliksabta ditoy, baket,” kinuna ni Miniong.

“Lokuem pay ti kabsatmo?”

“Imut daydiay a kabsatko. Naimbag la a pakairanudan kenkuana. Uray ket baknangda.”

Kalpasan ti dua a bulan, nagbakasion ni manangna, ti kayongna nga Amerikano ken dagiti dua nga annakda. Dinaydayaw ni manangna ti inaramidna a balay. Dinakulap met ti kayongna nga amerikano gapu iti kinapolido ti trabaho ni Miniong. Nagdusngi ni Miniong. No ammoda la koma a substandard dagiti naikapet a material.

“Masapul a mabendisionan ti balay,” nakuna ni manangna. “Ket agbalinto metten a selebrasion ti panagkasangayko.” Imbilinna ken ni Miniong nga agbirok iti baboy, kalding, ken manok a maparti.

Kasla pagpiestaan ti baro a balay ni manangna idi kabigatanna. Naawis amin a kakabagianda. Dinaydayaw dagiti kabagianda ti kinapintas ti balay. No kimat koma ti kusilap ni Lucing, kasla kalding koman a napulpogan ni Miniong

Kalpasan ti makabulan, pinaayaban ni manangna ni Miniong ken ni Lucing nga asawana.

Nasdaaw da Miniong idi makitada dagiti gargaret iti salas.

“Aggawidkamin idiay California, Miniong,” kuna ni manangna. “Ammom metten, idiay ti yan ti negosio ni lakay. Ken maysa, panagbabasa manen dagiti annakmi.”

“Ket apay ngarud a nangipatakderkayo iti balay no panawanyo met laeng?” kinuna ni Miniong.

“Balaymo daytoy impatakdermo.  Kukuayo ken ni Lucing.  Ta dika ketdi agbalbalay iti marmarba ti didingna. Sagutko kadagiti annakmo daytoy a balay. Tulongakto pay ida nga ageskuela,” kinuna ni manangna.

“M-manang….” nakalua ni Miniong. Ad-addan ti sangitna idi arakupen ti kabsatna.

Naminsan pay a pimmudno ti pagsasao: Ti bato nga inna impallangatok, iti ulona a nanaltuok!#