SALAYSAY: Biag, maysa nga ay-ayam

Iti ay-ayam a “Game of the Generals,” ti pribado a soldado ti kababaan amin, siempre. Kangatuan dagiti heneral, kas panagsasaganadda. Ti laeng spy wenno espia ti makapatay iti amin a ranko manipud sarhento agingga iti 5-star general. Ngem matay wenno patayen ti pribado a soldado ti espia ken ti flag.

Napintas ti ay-ayam. Adda nangato ken nababa.

Kas met ti biag. Maiyarig met ti biag iti maysa nga ay-ayam. Napintas nga ay-ayam. Adda nangato. Adda nababa. Adda manakman. Adda dursok wenno tuso. Adda naturay ken nabileg. Adda paspasurot wenno pasurot. Adda artiok wenno paspasaruno laeng. Adda pay puyot wenno nalaing a sumao; adda di matimtimek. Iti kababalin ken ugali, adda  naadalem ken naababaw; ket siempre, ti naulimek a danum ti adalem, saan kadi?

Ngem apay nga inyarigko ti biag iti maysa nga ay-ayam? Wenno iyarig dagiti tao iti piesa ti ay-ayam?

Ta saan kadi a simrekka ditoy lubong a kas maysa nga ay-ayam? Ket rummuarkanto met laeng ditoy lubong no aggibus ti ay-ayam?

Ngem, adda kadi makaidasig iti kinapudno wenno asino kadi a parsua ditoy rabaw ti daga ti mangiyarig iti bagina a kas maysa nga ay-ayam?

Pakasaritaan ti dua a pamilia ti pangibatayantayo iti daytoy a sinurat. Isuda ti agpaay a kas modelo kadaytoy a pakasaritaan. Modelo a mangipaneknek a ti tao ket  maysa nga ay-ayam.

Kadagiti dua a pamilia, maysa kadakuada ti “nangato” ket ti sabali, “nababa.” No nangato ti maysa a pamilia, makuna a nabileg ken nabaknang. No nababa, nanumo unay ken awan ti naan-anay a bilegna; a kas iti bileg a sumango iti ay-ayam a biag.

Ti nangato a pamilia, naturay. Adu ti adipenda. Makuna a ti ama ti ari iti lugarda ket ti asawa a babai ti reyna. Tangtangaden ti kaaduan dagiti annak. Nagbiagda nga addaan iti gambang a kutsara iti ngiwatda. Ti rigatna, gapu iti kinangatoda, naynayda ti mangirurumen iti padada a pinarsua. Ta kastan sa dagiti saanna nga ammo a rumbeng nga agtalinaed iti daga dagiti sakada.

Iti sabali a bangir, nagbiag ti nababa a pamilia a tumangtangad iti nangato a pamilia. Ngem iti laksid itoy a kinanumo-kinababada, nakabaddek latta iti daga ti dapanda. Awan ti sinaktan wenno inrurumenda.

Ket dimteng ti aldaw nga agpatinggan ti kanitoda ditoy lubong. No simrekda ditoy lubong babaen ti abut, rummuarda met laeng ditoy lubong babaen ti abut.

Agpada nga awan maisurot a sanikua da apo baknang ken nanumo iti tanemda.

Amin a tao ket matay. Iti ipapatayna, agpatinggan ti akemna.

Kas iti ay-ayam a Game of the Generals, adda nangato a ranko ken adda met nababa wenno nanumo.

Kastoy met laeng iti biag. Adda nangato ken nababa.

Ngem, inton agpatingga ti ay-ayam, amin ket awan iti makuna a nangato ken nababa.

Inton aggibus ti biag, adda kadi pay makuna a nangato ken nababa?

Ad-adda a patiek nga agpapada ti amin a parsua iti panungpalan. Awanton ti nangato ken nababa.

Pudno la unay daytoy Italiano a proberbio: Once the game is over, the king and the pawn go back in the same box.

Inton malpas ti ay-ayam, maidalimanek ti ari ken dagiti peon iti kahon a naggapuanda.

Kastoy met ti biag. No malpasen ti ay-ayam, maidalimanektayon iti daga a naggapuantayo.#