SALAYSAY: Ganagan manipud iti rugit ti alinta

Tunggal panagmumula, ti kinangina ti komersial a ganagan ti kangrunaan a saning-i dagiti mannalon. Dandanin dida kabaelan nga ipaay ti umiso a kaadu ti ganagan para kadagiti mulada. Maysa pay, gapu iti inorganiko a ganagan, naksayan a naksayan ti sustansia ti daga a nangitunda iti nakutiil a mula ken bassit a produksionda.

Ditoy Ilocos Sur, nainaw iti BaRang-ay Demofarm, ti 16 ektaria a demofarm a tartarawidwidan ti gobierno probinsial a masarakan iti Barangay Labnig, San Juan ti maysa a sirmata a mamimpinsan koman a pannakaliklik dagiti mannalon nga agusar iti inorganiko a ganagan kalpasan ti lima a tawen. Wen, daytoy ti kayat ti gobierno probinsial nga ipaganetget: ti panagusar dagiti mannalon iti organiko a ganagan tapno lumag-an ti gastosda iti produksion ken maisubli ti sigud a kinataba ti daga.

Maysa ngarud a pasilidad ti nabangon iti mismo a BaRang-ay Demofarm tapno daytoy ti agserbi a modelo iti panagaramid iti organiko a ganagan manipud iti rugit ti alinta nga African night crawler (Eudrilus euginae) wenno tay maaw-awagan iti vermiculture. Inawaganda daytoy iti Demo on Vermiculture utilizing Biodegradable Substrate (DVBS), maysa kadagiti back to basic (panagsubli iti nakainsigudan) a programa ni Gov. Deogracias Victor “DV” Savellano.

Kinuna ni Dr. Cesar Soller, farm manager ti BaRang-ay Demofarm nga inrugida ti vermiculture babaen ti pananggatangda iti tallo a kilo ti alinta sada impan kadagiti plot nga addaan iti sukat a 1meter by 8 meters. Innem a pulgada iti sirok ti plot, nangikabilda met iti hollow blocks tapno agbalin a lapped iti posible a panaglibas dagiti mataraken nga alinta. Ginaburanda dagitoy kadagiti natadtad nga agricultural wastes kas iti nagango a bulbulong, ruot, ruting ken rugit dagiti animal. Inaldaw a sibuganda dagiti plot iti nadalus a danum tapno agtalinaed ti kinadam-eg dagitoy ken maliklikan ti pannakatay wenno panaglibas dagiti alinta aglalo iti tiempo ti kalgaw. Masapul a mapagtalinaed ti 27C-29C a temperatura iti pagtaraknan iti alinta. Kanen dagiti alinta dagiti naipan nga agricultural wastes ket kalpasan ti dua a bulan, ikkatenda dagitoy tapno iyakarda iti sabali a plot. Babaen ti screen, yukoyukenda ti nagikkatan a kaaduanen ti rugit ti alinta ket isu ti usarenda a pagganagan kadagiti bunubonda iti nursery ken kadagiti seedlings ti agduduma a fruit trees nga ibumbunongda kadagiti mannalon.

Iti agdama, makaparpartuatdan iti 25 a sako nga agdagsen iti 50 kilos kada sako nga abuno tunggal bulan, umdas a mausar kadagiti mula iti demofarm. Saan nga agbayag, aglakonton ti BaRang-ay Demofarm iti ganagan kadagiti mannalon iti Ilocos Sur iti nababa a presio.

(Maigibusto)