Footer

SALAYSAY: Industria ti tabako, saanen a sunset industry (Maudi iti dua a paset)

Impalgak ti administrador a ti nangato a global competition ken ti lumawlawa nga import liberation ti makaigapu iti dakkel a saan a panagbalanse ti importasion ken eksportasion.

Maysa met a gakat ti impila ni Dip. Eric Singson iti Kamara tapno masolusionan ti parikut. Daytoy ti House Bill 2474 a mangimandar iti panagusar dagiti cigarette manufacturers iti 75% locally produced a binulong ti tabako ken manglimitar laeng iti 25% imported iti panagaramidda iti sigarilio.

Kinuna ti diputado a no maaprobaran a linteg,  protiheran daytoy ti produktotayo a tabako. Saan a panangbekkel daytoy iti panagimport ta mabalin met dagiti agparpartuat ti gumatang iti ballasiw-taaw ngem masapul a tallo nga apagkapat  ti produkto ditoy ti aramatenda iti panagpartuat iti sigarilio.

Iti sabali a bangir, kinuna ni Encarnacion nga agtultuloy ti tobacco dust project iti panagsukisok ti research team ti NTA. Iti kaudian a monitor ti ahensia, addan 6,500 a sako nga agdagsen iti 25 kilos tunggal maysa a napartuat ti tobacco dust manufacturing plant sadiay Barangay Fernando, Sto. Tomas, La Union. Naipadas metten daytoy kas abono iti 1,366 nga ektaria ti inland fisheries a pakairamanan ti techno demo farm ti NTA iti rehion 3 ket napaliiw nga awan ti itdenna a dakes iti salun-at gapu ta biodegradable daytoy. Kalpasan ti dua nga aldaw a pannakaipuruakna iti piskaria, agmawmaw ti nikotina a ramenna.

Kinuna pay ti NTA administrator a mabalin met a maaramid kas tobacco dust ti aniaman a variety ti tobacco uray pay naimula iti salty area. Magatang iti P13.50 kada kilo ti maregmeg ti tabako a basura laengen ti pangibilangan ni mannalon no malpas ti panagapitna.

Maysa pay a waste product ti tabako ti kayon a mapagbalin a tobacco pulp a mabalin nga aramiden kas handmade wenno commercial paper. Environmental-friendly ti panagusar iti kayo ti tabako iti panagaramid iti papel ta tinawen nga adda nakasagana a maaramat a saanen a masapul nga agpukan pay iti kayo a maaramid a papel. Mapattapatta nga adda  27 cubic meter ti pulp a maala iti maysa nga ektaria ket malako iti P100/cubic meter wenno P2,700 a kanayonan a ganansia ni mannalon iti tunggal ektaria. Dakkel ti potensialna daytoy ngem nangato ti puonan tapno magatang ti makinaria a kasapulan. Saan pay met nga inruar ti Department of Budget and Management ti R.A. 4155 wenno tobacco fund nga intuding ti gobierno a pagtaudan ti pondo ti proyekto isu a saanda a makarugirugi. Ti  panangiyeksport iti tobacco pulp iti Europa ti kitkitaenda nga alternatibo a wagas tapno mapagnaaran dagiti kayo ti tabako.

Dakkel ti maaramidan ti panagkakammayyet dagiti maseknan nga ahensia ken local government units tapno maibangon ti industria ti tabako tapno saan nga agbalin a “sunset” industry, kas kuna dagiti dadduma nga umili. No saan ngamin a maikkan iti naan-anay a solusion kadagiti problema ti industria a tabako, amangan no maitanem  a kas iti industria ti kapas a nagbalin met idi a maysa kadagiti kangrunaan nga industria iti Ilokandia. Masapul a mapaadda ti naan-anay a production assistance fund a pangsuporta kadagiti mannalon iti tabako. Malaksid iti puonan, kasapulan a makaipatakderda iti adu a pugon a mausar iti panagluto iti birhinia a tabako. Kaaduan ngamin kadagiti pugon dagiti mannalon ti rinakrakdan idi isardengda ti agmula iti tabako. Dagiti met nabatbati, manggapudan nga agrakaya gapu ta nabaybay-andan iti medio napaut a panawen.

No maibangon ti industria ti tabako, karaman met nga umalimpatok ti mabingay dagiti Virginia tobacco producing provinces manipud iti tobacco excise tax law wenno R.A. 7171. No dumakkel ti bingayda, agsubli nga ad-adu a proyekto para iti probinsia, ket saan laeng a  dagiti mannalon ti mairanud no di pay dagiti residente a pagdapagan ti grasia manipud iti “balitok” a bulong.#