Footer

SALAYSAY: Iti maika-250 a tawenna, Arkidioses ti Nueva Segovia nagtalinaed a natibker (Maudi a paset

Nabangon ti arkidioses ti Nueva Segovia  babaen ken ni Pablo Carreon idi 1581 idiay Tanap ti Cagayan iti asideg iti Ibanag River.  Naipanagan daytoy iti daan a siudad ti Segovia idiay Espania. Idi Agosto 14, 1595 pormal a binangon ni Papa Clemente VIII daytoy ket ni Miguel de Benavides ti umuna nga obispona.

Ngem gapu iti masansan a panagreggaay ti daga iti karayan, malaksid pay ti kanayon a panakalayus ti simbaan ken ti panagraira ti malaria iti daydi a panawen, naikalikagum ti pannakaiyalis ti dioses ti Nueva Segovia.

Idi Setiembre 7, 1758, babaen kadagiti umun-unan a kalikagum ni Obispo Juan dela Fuente Yepes,  naiyalis ti tugaw ti Nueva Segovia iti Ciudad Fernandina de Vigan.  Naibasar daytoy iti bileg ti royal decree nga impaulog ni Ari Fernando VI ti Espania.

Kadagidi a panawen, sakupen ti dioses ti Nueva Segovia ti sibubukel nga Amianan a Luzon.

Idi Hunio 29, 1951, babaen ti pananganamong ni Papa Pius XII, nagbalin nga Arkidioses ti Nueva Segovia.  Manipud iti orihinal nga dioses ti Nueva Segovia, napataud ti dua nga arkidioses, 11 a dioses, 2 a prelatures nullius ken 3 nga apostolic vicariates .

Iti agdama, sakupen ti Arkisioses ti Nueva Segovia ti probinsia ti Ilocos Sur agingga iti dioses ti Laoag City, Bangued,  ken Baguio City.  Pakairamanan met kadagiti vicariatena ti Bontoc-Lagawe.

Ni Archbishop Santiago C. Sancho ti kaunaan a nagbalin nga arsobispo ti Arkidioses ti Nueve Segovia, simmaruno da Archbishop Juan C. Sison, Jose P. Sanchez, Orlando V. Quevedo, Edmundo M. Abaya ken ti agdama, ni Ernesto Salgado.

Ciudad Fernandina

Kas nadakamaten, ti pannakaiyalis ti Dioses ti Nueva Segovia manipud Lallo, Cagayan iti Vigan ti kangrunaan a tulbek tapno  mabigbig daytoy a kas siudad.

Napili ti Vigan agsipud ta kadagidi a panawen, makuna a daytoy ti kapartakan ti panagdur-asna.  Gapu iti agtultuloy a panagnaed dagiti Espaniol ditoy, ti napaspas a panagrang-ayna iti linong ti impluensia ti Espania met laeng, ti pumigpigsa a bilegna iti ekonomia ken politika iti amianan, awan duadua a ti Vigan idi ti kasayaatan a pangiyalisan iti tugaw ti Nueva Segovia.

Iti programa iti sanguanan ti Arsobizpado ti Nueva Segovia, naibasa ti royal decree kas inmandar ti Ari iti Espania a ni Ari Fernando VI a naibasar iti insurat ni  Jose Ignacio de Goya Niche a sekretario ti Ari, immuna  iti Espaniol sa met la nayulog iti Iluko.

“…iti daytoy nga aldaw itedko ti pammalubos iti Obispo ti Katedral ti Nueva Segovia sadiay Filipinas ti pannakabalin a maiyalis ti pagobispuan manipud Lallo, probinsia ti Cagayan…

“Itedko met iti lugar ti dayaw ken nagan ti maysa a siudad… maibilang ngarud a siudad iti pannakaipasdek ti Iglesia Katedral manipud ita ken iti agnanayon…

“Kasta pay a mabalin nga aramaten ti nagan ti siudad iti amin a kasuratan ken lugar-publiko.”

Manipud idin, naawagan ti Vigan a Ciudad Fernandina de Vigan kas pammadayaw iti ari ti Espania.

Iti las-ud ti 250 a tawen, tinakderan ti Vigan ti reputasionna kas sentro ti panagrang-ay iti amianan.

Sumagmamano kadagiti nakabigbiganna dagiti sumaganad:

*1999 – panakailistana iti World Heritage Sites and Monuments

*2004 agingga ita – Cleanest, Greenest and Safest City in the North

*2007 ken 2008 – Most Child- friendly City in Region I

*2008 – Best Agriculture and Fishery Council

*Galing Pook Awardee for Best Practice in Governance

Ngem ania man a balligi ken progreso ti Vigan ita, dakkel ti impuonan dagiti nagkauna a Bigueño.  Insaganada, plinano ken impasdekda ti Vigan para iti agdama ken iti masakbayan ken kaputotanda.

Kas kinuna  ni Mayor Singson-Medina iti panagbitlana iti sanguanan ti Arsobizpado ti Nueva Segovia: “no apay nga addaantayo ita iti namaris nga agdama, gapu ta nadungngo nga insagana dagiti ap-appotayo iti napalabas tapno sagrapen ken tagipatgentayo.”

Pudno, no pumasiarka iti Siudad ti Vigan ita, makitam pay laeng ti sigud a langa ti napalabas a saan a nabaelan a punasen ti moderno a panawen.#