Footer

SALAYSAY: Kangatuan ti budget ti DepEd ngem adu ti pagkamtudanna

Kadagiti amin a pangopisinaan ti nasional a gobierno, ti budget ti Department of Education ti kadakkelan para iti 2009. Kumalkalangiking a P167 billion ti nailatang a budgetna!

Saan laeng a dayta, 13 porsiento ti ngimmatuan ti budget ti DepEd para iti 2009 no maidilig iti nailatang a budgetna idi 2008. Kasla iti nakigtot a dudon a limmagto ti budgetna.

Ngem imbes a maragsakan dagiti agtuturay ti nasao nga ahensia iti daytoy kasla pannakaidaddaduma ti DepEd, dakkel ketdi ti pannakadismayada. Apay, kaka?

Saan a kalasagan ti naited iti DepEd a bingayna no di ket naalas-as a kudil a kimpet iti tulang.

Agpayso, kas ipakpakita ti pigura, ti DepEd ti kadakkelan iti budget iti tinawen.  Ngem kas kadagiti kallabes a tawen, dakkel ti pagkamtudan ti mait-ited a budgetna para kadagiti nagkaadu a paggastuanna tapno naannayas ken makapnek ti operasionna.

No ubing koma, nagbalin a malnourished ti DepEd agsipud iti kinakisang dagiti pondo a mait-ited para kadagiti kangrunaan a kasapulanna.

Para iti tawen 2009, dimmawat dagiti agtuturay ti DepEd iti P259 billion a budgetna ngem nangiyalokar laeng ti gobierno iti P167 billion wenno basbassit iti P92 billion. Iti dayta a gatad, mano dagiti kasapulan a kuarto a saan a maipatakder, mano ribu dagiti libro ken instructional materials ken tugaw a saan a maaramid, ken mano dagiti item dagiti kabarbaro a mangisursuro ken prinsipal ti saan a maited agsipud ta awan ti panueldo kadakuada?

Saan ngarud a mababalaw no sumanakuntip ni DepEd Secretary Jesli Lapus. Uray kasano a pananggurnotna iti rumasayen a buokna tapno maiyan-anayna ti paragparagan a budget para kadagiti tinawen a problema ti departamento nga ipanguluanna, adunto latta ti saanna a maikkan iti solusion.

Kitaentayo dagiti sumaganad a sanguenna a problema gapu iti panagkurang iti P92 billion ti budget a dinawat ti DepEd para iti tawen 2009.

Iti dayta a budget, saan a kompleto a mapunduan ti nasurok 7,000 a kasapulan a kuarto. Aganay 1,600 a classroom ti nasken nga ibirokanna iti pondo tapno maipatakderda.

Awan met ti pondo para iti tugaw dagiti tallo a milion nga agbasbasa  iti kasapulan ti DepEd a 4,121,009 a tugaw.

Nasurok a 63 milion dagiti libro ken dadduma pay nga instructional materials ti kasapulan ti departamento ngem dandani kagudua laeng ti maponduan ket problema ti pagtaudan iti pondo para iti nasurok 33 milion a kurang a libro ken instructional materials.

Kasapulan ti departamento iti 39,762 a kabarbaro a mangisursuro ngem awan pondo para iti 29,762 teachers idinto a nasurok a 6,500 a kabarbaro a prinsipal iti kadagupan a kasapulan a nasurok a 8,400 ti saan a maikkan iti item.

Iti 13 porsiento a ngimmatuan ti budget para iti 2009, kuna dagiti opisial ti DepEd a maipan laeng para iti kanayonan a sueldo dagiti mangisursuro kas panagtungpal iti pammilin ti Malakaniang a maikkan iti 10% salary increase amin dagiti empleado ti go-bierno.

Iti sueldo laengen dagiti mangisursuro ken empleado ti DepEd, lamotennan ti 81% iti budgetna. Nasurok ngamin nga apagkatlo iti burokrasia ti gobierno dagiti adda iti DepEd. Uray iti sueldo laengen dagiti personnel ti DepEd, daytoy ti mailatangan iti kadakkelan a budget. Ken uray saan a nalaing iti matematika ni Juan, kasano a naannayas ti taray ti DepEd iti nabatbati a porsiento ti budget kalpasan a maikissay ti panueldo dagiti personnel?

Anek-ek pay ni Lapus: uray kadakkelan ti budget ti DepEd kadagiti amin a departamento ti gobierno, nababa unay no maidilig iti budget nga ilatlatang ti gobierno dagiti sabsabali a nasion para iti edukasion. Iti panagadal ti World Bank, 6 a porsiento iti gross domestic product ti ilatlatang dagiti sabali a pagilian iti edukasion idinto a ditoy pagilian, 2 porsiento laeng iti GDP ti mailatlatang iti edukasion.

Ita, babalawentayo dagiti agtuturay ti DepEd gapu iti adu a bimmabaan ti kalidad ti edukasion. Iti mait-ited iti DepEd a nakakutkuttong a budgetna, di masaaw a kasla rurog ti nagbalinan ti Edukasion ti pagilian.#