Salaysay: Komento Kadagiti Naisalip iti JJFCLA

Ken kasta met kadagitoy a maudi a linlinia manipud iti koleksion a “Dandaniw ti Kinamaag” ni Futuro Arte (a nangidaniw iti nadumaduma a “kinamaag” [kinapasindayag, kunniber, pannakikamalala, pammardaya, kinabuklis, panagkusit, panagririri, kdpy a makarimon wenno immoral nga ugali ken aramid] a masarakan iti uneg ken ruar ti sangakaarrubaan, pagtaengan, ofisina, pagobraan, profesion, pampasahero a lugan, paglalabaan, kdpy) nga agpanggep a kasla agpaay a proverbio wenno kas quotable quotes iti moral a biag/panagbiag:

2.

aklonentay’ koma a maymaysa laeng ti perpekto-

nangato man inadal a tinurpos, adda latta riro

 

3.

agtalinaed latta a pagwadan ti adda maipakitana-

ngem iti sao pay laeng, ti aramid maitungtungkua

 

4.

ti dakes no mapenaan nagbungbong, agbakasion-

agbanag a kakaasi ta maikulong, agkonsumision

 

5.

agpaliiw a di agpampamay-an ita ta nasapa pay-

kadagiti minamaag-ugali kaopisina a pasindayaw

 

6.

panunoten no bassit diperensia, panagpasensia-

tapno awan ti ania man a dakes a pasamak a dumna

 

7.

isu, a narigat ti agsaosao awanan iti proeba-

ta kaso daytoy, a pakaibaludan iti pammardaya

 

8.

kasta ti biag, sapulen ti kanen iti innaldaw-

a mangted kenka iti kired, salun-at ken dayaw

 

10.

isu nga iwaksi ti amin a kinamaag a maikaniwas-

tapno grasia itden a naynay ti Dios a managayat

 

Wenno dagitoy nga angry lines iti “Bircogka, Barumbado Capay” iti koleksion ni Mr. BRH, a nupay nagibaga ken nasabrak a namagbaga, saan met nga actually namamagbaga iti nasayaat wenno umno ken limpio a balakad a pagnakman koma ti kinondenarna a birkog ken barumbado ngem ketdi ad-adda a namadakes la ngarud iti siguden a dakes:

 

Saan ka laeng a bircog

Barumbado ca pay

Manglimlimo agur-uray

Ti mabalinmo a luccuen

Ken idadanes ti panagbiagna.

 

Nalansica, managundaway

Ta amin nga aramidem

Maicaniwas ti nalinteg nga aramid

Estilom buloc, narugit

Casla carugrugit ta cararuam.

 

Aginaldaw awan aramidmo

No di mangloco ken mangallilaw

Baribar ti cararuam

Ket awan pagtungpalam

No di sica ken caputotam.

 

Manon ti ginundawayam

Tapno kinabircogmo agtultuloy

A mangracrac ti na-Diosan

Nga aramid ket dagitoy

Tawiden met laeng ti capototam.

 

Saan man ketdi ngata nga inranta wenno saan ketdi nga aware dagiti nagsurat a madasig kas didaktisismo wenno desiderasista ken moralista la unay ti tema wenno ti klase ti daniw ken panagdandaniwda gapu iti sabali a mentalidad mainaig iti daniw ken panagdaniw—a ti panagdaniw para kadakuada ket pammagbaga wenno pamalbalakad laeng, ket ti daniw para kadakuada ket maysa a medium wenno wagas wenno ramit a pangiwaragawag ken pangitandudo laeng iti moralidad wenno kinapintas ken kinaimbag.

Ngem no apay a daniw ti daniw ket tapno mangiparang ken mangipaay iti padas ken rikna. Ngem natural, saan met nga amin a padas ken rikna laeng maipapan iti kinasayaat ken kinalinteg. Saknapen, sakupenna amin a padas ken rikna, naimbag wenno dakes, nalinteg man wenno killo. Nga iti pannakaibunannag wenno pannakaipamutektek dagitoy a padas ken rikna, maammuan ken mabigbigtayo ti sabsabali a padpadas ken rikrikna ket iti kasta, datayo kas reader, kas audience, kas addressee, kas recipient, mabalin a matignaytayo, mabalin a maam-ammo ken mabigbigtayo a nalaing dagiti bukodtayo a padas ken rikna kas maiyasping wenno maigidiat kadagiti adu ken agduduma a padas ken rikna.

(Adda tuloyna)