Footer

SALAYSAY: Militarisasion wenno sibilianisasion?

Maysa pay a heneral a nadakdakamat ti naganna mainaig iti mapapati a panagsuitik iti eleksion idi 2004 ni Hermogenes Esperon Jr., ngem dinutokan ni Pres. Arroyo a kas mangidaulo iti peace panel ti gobierno sa kas hepe ti Presidential Management Staff.

Sabali pay a kontrobersial nga opisial, ni Jovito Palparan, dutokan ti agdama a turay a mangidaulo iti Dangerous Drugs Board kas paset ti naing-inget a kampania maikontra iti maiparparit nga agas.

Bayat ti kaaddana iti militar, nabato ni Palparan iti pammabalaw gapu kadagiti alegasion nga adda iti likudan dagiti panagpukaw ken pannakaiwalang dagiti kameng ken dagiti militante a grupo ken dagiti aktibista a mangkritkritar iti gobierno.

Inwaragawgen ti agdama a turay a madutokan ni Palparan a mangidaulo iti Dangerous Drugs Board.

Kinuna ni Gaite a ti pannakadutok ni Danga iti NPO ti kaudian a tignay ti turay a militarisasion ti burokrasia a mamagpeggad iti civilian bureaucracy ken iti demokrasia a miso agsipud ta ikuyog dagitoy a retirado a military men ti kultura a militar iti puestoda.

Kinuna pay ni Gaite a ti militaria ti kakaruan a saan a demokratiko a porma ti organisasion agsipud ta iti militaria, “agtungpalka lattan, saanka nga agsaludsod” a kasupanget iti burokrasia “a kasapulan ti proseso a makonsultar amin a maseknan tapno dagiti polisia ket maibatay iti interesda.”

Ngem no patien ni Press Secretary Cerge Remondo, sobra ti reaksion dagiti kritiko nga ibagada nga adda militarisasion iti sibilian a burokrasia gapu laeng iti pannakadutok ti sumagmamano a heneral iti Gabinete.

Inkalintegan ni Remonde a bassit laeng a minoridad dagiti nadutokan a heneral iti Gabinete, iti sub-cabinet ken iti sibubukel a burokrasia.

Ngem segun iti Gabriela, militante a partylist group, nagbalinen a militarized ti burokrasia manipud ken ni Marcos ket intultuloy dagiti simmaruno nga administrasion daytoy a practice tapno masiguradoda ti loyalidad ti militar.

Idi Nobiembre 2007, nangipila ti Gabriela babaen ken ni Liza Largoza-Maza ken ni Luzviminda Ilagan iti gakat a mangiparit kadagiti amin a retirado ken aktibo a military ken police personnel a madutokan iti puesto iti gobierno “iti concurrent wenno iti aniaman a kapasidad iti posision ti secretary, undersecretary, pangulo wenno miembro iti government-owned or controlled corporations (GOCCs) ken ahensia ken dadduma a pumatas a puesto.”

Kangrunaan a nagbatayan dagiti dua a party-list representatives ti probiso iti konstitusion a mangitag-ay iti civilian supremacy iti amin a tiempo.

Kinuna ni Maza a nasanay dagiti military officers nga agtrabaho iti babaen ti istruktura nga “agtungpalka itan, agsaludsodkanto kalpasanna”, iti babaen ti disiplina a kasapulan iti situasion bayat ti gubat.”

Gapu iti daytoy a military training, kultura ken practices, addaan dagiti military personnel iti sabsabali a panagkita ken panagpanunot a maikontra iti proseso a demokratiko a pagtaktakderan ti sibilian a burokrasia, kinuna ni Maza.

Nupay kasta unay ti panangilibak dagiti agtuturay iti pannaka-militarized ti civilian bureaucracy, balinsueken daytoy ti report manipud iti Philippine Center for Investigative Journalism.

Kitaentayo dagitoy natakuatan ti PCIJ:

*Manipud idi 1986, addan 20 a military officers a nadutokan iti Department of National Defense.

*Adda metten sumurok-kumurang 26 a nagretiro ken adda pay la iti active duty a military officers a na-assigned iti Department of Transportation and Communication manipud idi 1986.

*Addan aganay a 37 officers a nadutokan kadagiti GOCCs, kasta met kadagiti special economic zones wenno free ports iti panawen da Ramos, Estrada ken Arroyo.

*Aganayen a 9 a military officers ti nadutokan a kameng ti Gabinete iti babaen ti administrasion da Aquino, Ramos, Estrada ken Arroyo.

Militarisasion wenno sibilianisasion?

Ania ti kapanunotanyo nga agbasbasa?#