Footer

SALAYSAY. Misa de Gallo, bileg ti pia ken panagkaykaysa

Disiembre 16 manen. Panangrugi ti sangkagimongan a katolisismo nga agriing iti parbangon a mapan makimisa iti las-ud ti siam nga aldaw. Ti alingawngaw ti kampana ti manglukag iti naimas a panagurok ket maunnat a dagus ti tallo katukkol a kukot. Maakkal ti salladay. Maidisso ti laladut ken samsammuyeng. Dagiti agsisinnungbat a taraok ken konsierto dagiti kuriat ti mamagkaranting iti panangsarakusok iti lam-ek. Kuyegyegan ti angep ken sang-aw ti linnaaw. Iseman ti panagtinnag dagiti layap ken ti raniag ti baggak. Ket inton makadanon iti sungaban ti simbaan, aprosan ti buksit ken tilmonen ti ayamuom dagiti malutluto a puto, bibingka ken dadduma pay ket itanamitim: dagasenkanto. Siuulimek ken sipapasnek nga agdengngeg iti misa dagiti tumuyutoy a tao iti uneg ti simbaan.

Eksena daytoy ti Misa de Gallo.  

Ngem ipalagipmi a maipangpangruna koma ti kaipapanan ti misa de gallo wenno simbang gabi tapno ad-adda a marikna ti kinapateg daytoy duogan a tradision. Lukagen koma dagiti pinanid ti isip, ti ridaw ti puso ket amirisen a nalaing no ania ti pudpudno a kaipapananna iti biagtayo. 

Maidisso koma dagiti di maikanatad nga addang ken ingpen a para iti bukod laeng a panggep ken pagsayaatan. Saan koma a barengbarengen no di ket lalo koma pay nga intay patgen ken ilalaen daytoy ta karamanen iti lasag ti kinaasinotayo a kas Kristiano, a kas dara ti pammati ken sursuro nga impasagepsep kadatayo dagiti dadakkeltayo nga  inadawda met kadagiti dadakkelda ken iti immuna a kaputotan.  

Ta ania ngamin aya daytoy a Misa de Gallo?

Saan a gagangay a tradision daytoy no di ket kasapulan nga intay aramiden. Saan a kas iti panangtungpal laeng iti maysa a bilin, wenno gapu iti bukod a panggep ken rason no di ket aramiden gapu ta karamantayo iti naisangsangayan a pagteng kadaytoy sangkagimongan nga aramid.

Iti intay panangaramid, ipangruna koma dagiti pudno a kaipapananna ken panggep: panangpabileg ti relasion iti pamilia, a kas sangsangkamaysa nga agdaydayaw, ta kas iti kunadan, ti pamilia  a sangsangkamaysa nga agkararag ket agtalinaed a sangsangkamaysa. Agtalinaed a naamnut ti pamilia babaen ti kararag. 

Panangpabileg iti relasion dagiti gagayyem, kaarruba ken sangkakomunidadan. Itoy a Simbang Gabi, maukas la ketdi dagiti isem tunggal maysa iti pannakakitada kadagiti kaarruba ken kabarangayanda a nupay dida nagtutulag,  sangsangkamaysada iti kapanunotan ken turongen iti las-ud ti siam a parbangon.  Ta saan kadi a ti pannakakita kadakuada kadagita a kanito ket kaipapananna ti inkay panagmaymaysa, saan laeng nga iti aramid no di pay iti rikna ken panunot nga agturong iti pudpudno a kaipapanan ti biag?

Itoy a siam a parbangon, mapasamak ti panangparasuk iti natibtibker a pammati nga adda daydi naipasngay sadiay Bethlehem nga immay a timmao, a saan laeng nga umay mangisalakan no di pay  nangisuro kadatayo no kasano ti agayat.

Kadagitoy siam a parbangon, mapasamak ti nairut a panangtingiting ken panangtimbang kadagiti linaon ti pusotayo – ti puso ken rikna a panagsagana iti panawen nga intay rambakan ti pannakaipasngay ti Messias.    

Iti daytoy  sangsangkamaysa a kapanunotan ken turongen, adda naisangsangayan a bileg a mamagkikinnammayyet iti tunggal maysa, nga isu daytay dinto marsaak a pammati. Dagitoy a parbangon ti pakariknaan iti naisangsangayan a kinaadda ti Messias iti tunggal maysa a kas panagsagana wenno preparasion iti selebrasion ti pananglagip iti pannakaipasngayna. Naitalimameng iti puso daytoy a rikna. Marikna daytoy a talinaay ken pia.

Adda koma  kadatayo ti pudpudno a kaipapanan ken panggep daytoy a selebrasion.#