Footer

Ti kabalio ken ti kutsero (Maudi iti dua a paset)

Naisipko a dayta la ketdi ti mulmulmolan ti isipna. Idi matmatannak a kasla siak ti pagsaludsodanna, inisemak a sinungbatan.

“Uray adda abbong dagiti mata ti kabalio a maipako iti kalesa, makakita met laeng ngem diretso laeng ti panagkitana tapno saan a ma-distract iti panagibiahena wenno panagbiahena. Tapno awan ti pakasingsingaanna a sabali no di laeng ti dalanna a turong dagiti matana. Blinders, kunada dayta iti Ingles kadayta pangabbong kadagiti mata ti kabalio,” impalawagko.

“Iturong daydiay agig-iggem iti tali, isu?” sinaludsodna manen nga inkalbit.

“Wen, ti kutsero ti mangiturong kenkuana sadinoman a kayatna a papanan. Isu a nakakonektar daydiay tali iti ngiwat ti kabalyo.”

“Kasanon no awan dayta a blinders, tita? Ania ti mapasamak isu?” kinunana manen.

“No awan dayta a blinders wenno abbong, adu ken nagduduma ti pakaiturongan ti imatang ti kabalio. Iti kinaadu ti kitakitaenna, saan metten nga agsusurot ti papanan wenno pagturonganna ket posible a maiyaw-awan. Posible a sabali pay ti maturongna a papanan a maisupadi iti kayat ti kutsero. Posible pay nga agbalin no kua a nasubeg. Agbalinen no kua a bangad a kabalio.”

Awan ti nakatimek. Naulimekda laeng a dumdumngeg.

“Maysa pay a rason no apay a maabbongan dagiti mata ti kabalio ket tapno saan ida a ngilawen, lalona ket awan ti para bugaw,” kinunak nga inkatawa ket naisurotda. “Ngem kinapudnona, saan a nasayaat a maabbongan nga interemente dagiti mata ti kabalio ta saanen a makakita. No mapasamak dayta, agmuriot la ketdi ti kabalio ket saannan a talken ti mangiturturong kenkuana. Nasken nga uray naabbongan dagiti matana, makitana met laeng ti dalanna. No makitana ti dalanenna, agtungpal ken agtalek iti pangiturongan ti kutsero kenkuana.”

Nalawagen ti rupa ni April iti panangbaybaymi manen iti Heritage Village. Adda manen limmabas a kalesa nga adda dua a pasaherona nga agtutubo a babbai.

“Babay, horse!” umis-isem ni April a nangpayapay iti umad-adayon a kalesa. Ad-adda manen a naragsakan idi adda sabali pay a sumungad a kalesa manipud amianan.

DAGITI saludsod ti maysa a ruangan ti pannakaammo kadagiti banag a kayat a maammuan, kas iti napasamak ken ni ubing nga April. Iti maysa nga ubing, napateg unay dagiti saludsod a kasapulan a maikkan iti makapnek a sungbat.

Iti naun-uneg a pakaiturongan ti biag, kas met laeng iti kabalio a nakapako iti kalesa ti tao. Nasken nga agaramat iti blinders tapno saan a maiyaw-awan iti dana ti biag. Ta iti panagaramatna iti blinders, iturongen a mismo ti Dios no sadino ti umno ken maiparbeng a pagturonganna iti biagna. Ti Dios ti kutsero iti biag ti tao.

Ania ti mapasamak no saan nga agtungpal ti tao iti Dios? Agbalin a bangad ken sukir. Maiyaw-awan metten iti nalinteg a dana ti biag.

Iti biang ti pamilia, dagiti nagannak ti agserbi a kas kutsero dagiti annak. Isuda ti mangiturong kadakuada iti umno a pagbalinanda iti biag. Kasapulan dagiti annak ti blinders tapno maiturongda iti umno a dana. Dayta a blinders  ti respeto ken panagtalek dagiti annak kadagiti nagannak kadakuada.

Respeto ken panagtalek a namunganay manipud kadagiti tagipatgen wenno values formation, ethics ken morality. Panagtamed iti moral standard ken panagikut iti pagwadan a conduct. Addaan kabaelan a mangidasig iti dakes ken naimbag. Addaan naimbag a sursuro ken nasayaat a kababalin. Amin dagitoy ket maragpat dagiti annak babaen kadagiti nagannak. Dagiti nagannak a kas instrumento ti Dios iti pannakairakurak ken panagrukbos ti dayagna.

Isu a no makakitatayo iti kabalio a situtudio nga agguyguyod iti kalesa babaen ti panangiturong ti kutsero, maipalagip koma kadatayo no ania ti maagsawtayo a naimbag nga adal ken sursuro manipud ditoy. Sumagepsep koma iti isiptayo ti kinapategda.

Ta kas kinuna ni June Smith ti Orlando, Florida ken mabasa iti pagiwarnak a Florida Sentinel: “Horse sense means seeing two ways – how you want them to be and how they have to be.”

Agbalintayo koma a natulnog a kas iti kinatulnog ti kabalio iti kutsero. Natulnogtayo koma kadagiti nagannaktayo. Natulnogtayo  iti Dios. Babaen dagiti nagannaktayo ken ti Dios, namnamaentayo a nasayaaat ti turongentayo a dana iti masakbayan.

Dayta ti adal manipud iti kabalio ken iti kutsero.#