Footer

SALAYSAY: Ti Panangaramat ti Dila (Umuna a paset)

No intay agsarming ken matmatantayo a nalaing ti bagitayo, maamiristayo ng addaantayo iti dua a lapayag, dua a mata, dua met ti abut ti agong, dua nga ima, dua a saka, ken uray dagiti ngipen ket dua a grupo – ti makinngato ken makinbaba.

Ngem apay ngata a maymaysa ti dilatayo? Apay a saantayo a kas dagiti dadduma a parsua nga agsasanga ken agrarapang ti dilada?

Gagayyem, ammak ken innak ida, adtoy ti maysa a sinurat a mangilawlawag kadayta a saludsod…

Iti maysa nga agsapa a nakuyem ti tangatang, nagsabat da Jobel ken ‘Nang Iska iti sementado a bit-ang a ruaran-sumrekan iti purok a pinayongan dagiti bulong ti saba, santol, sua, pakak, niog ken dadduma pay a mula iti agsumbangir nga abagana. Panawen a naisaruag ti ngipen ti sipnget. Iti panagsabat da Nang Iska ken ni Jobel,  di naaluadan ti baket ti bagina ket nakaisawang iti balikas a kellaat a nagpungtotan ti balasang a kalugaranna iti  Barangay Kimmatuday…

“Ania ti lablabidem met a baket? Bibiangot!” kinuna ni Jobel.

“A, e, k-kua, pasensiakan, Jobel, imbagak laeng met a nagpuskol ket ti ulepen, amangan no agtudo.”

“Ania koma ti bibiangmo no napuskol ti ulep? Bibiangot a bakbaketan! Amin la a pakaintonaram. Biangam laeng man ta bagim! Busorkon, pue…!”

“Naa, nagalasen. Ti laeng met panangibagak a nagpuskol ti ulep, balasangko…”

“Nagpuskol ti ulep? Nagpuskol ti rupam a bakbaketan nga agdillaw iti bagi ti makimbagi. Apay, diak kadi ammo ti pakaitarusan ti napuskol nga ulep? Kunengak, aya? Ay, tapno ammom, Baket Iska, no napuskol ti ulep, kuna ti maysa a tao, agpasagid a napuskol ti mek-ap wenno pulbos ti maysa a tao! O, saan kadi?”

Nabainan ni Nang Iska ket nagpakawan.

“No iparparismo laeng dayta bagim a kaskala agruprupa a bakes, nungka! Kitaem man ta rupam, kaska la bakes a bimmaba iti bantay ken naiyaw-awan iti sibilisasion!”

“Nagalasen ti panagsasao daytoy a babai…” naitanamitim laengen ni Nang Iska ket intarengtengnan ti nagawid. Uray la agliblibbi iti naglabbet a suron ken pannakapabainna. Nadlaw ni Henry, ti naparato a barona.

“Naa, nanang, apay a makasangsangitkayo? Kaskay met la ubingen a napaidaman iti kendi. O, adda pay kendik a maysa, alaenyon ket mulmolanyo, he-he-he…!”

“Nagalasen… nagalas!”

“Nagalas? Asino ti naalas?”

“Daydiay a Jobel. Bimmalbalasangan a tayadtad…”

“Naa, nakabanggam sa ketdin ni Jobel, ‘nang? Madi a…”

“Itaak la a makangngeg iti kasdiay. Imbagana ketdin a bakesak. Nagalas ket ti panagdildila daydiay a babain. Apay, bakesak aya?  Nalaadak la unayen, aya?”

“He-he-he! Ania ket ni mader diren, aya! Adu la amin a pagserseriosoanyo. No ibagana pay maminsan ti kasdiay, di ibagam metten nga agal-aluad iti pannagnana ta amangan no maitikleb ket maeres ti natangos nga agongna ket mapillasan ti pintasna. Ala, lipatenyon dayta nga imbagana, ta diyo ket karkargaen iti barukongyo. Babantot iti biag ti addaan iti nadagsen a barukong, kunayon sa!”

Panagluluto iti pangaldaw, kasangsangpet ni Tang Tasiong nga asawa ni Nang Iska. Kagapgapu ti lakay iti bangkagda a nangsarungkaranna iti mulada a mani. Nadatnganna iti salasda ni Henry a nakailad a nakadata iti immaratiddog a sopa a sabongan ken agbuybuya iti telebision. Pinagpunganan ti nabisked a baro ti kannigid a takiagna idinto ta kudkudkoden ti kannawanna ti labus a buksitna. Nakaputot daytoy iti maong.  Panguloten ni Henry ken karuprupa la unay ni Tang Tasiong.

“Yan ni inam, Henry?”

“Adda ‘diay kusina, tatang, agpaspasanaang itay.”

“Agpaspasanaang?”

“Wen, he-he! Nakasikkarud itay iti nagatel ti dilana ket naapradan sa.”

“Naa, ania a nagatel ti panagdildilana ti kayatmo a sawen, nay?”

“Ayna, inkay ket ay-aywenen, tatang, amangan no agpasanaang a nalaing ni nanang. Nalpas metten no kua ti…” nagkatawa ni Henry sana ingkanta, “…dardarepdepek nga agnanayon…”

“Naa, agurayka man, lawlawagem man ti kayatmo sawen!”

“Dimo kadi pay maawatan, aya, kapuymon, pader dir, he-he-he!”

Ket naingato pay ti ama ti timekna. “Ket paipalpalawagko ngarud kenka!”

“Imbagak met itay, nakasikkarud ni nanang iti nagatel ti panagdildilana ket dayta ti nangipaay kenkuana iti mirduot ken nadagsen unay a pagpampanunotan. Isu nga inkay la ay-aywenen sakbay a maispatan ti direktor ti pelikula ket alaenda pay nga artista!”

“He, salbagka met a tao! Palpalikawka a talaga. Panawanka man laengen!

“Tatang, ay-aywenyo a nalaing! Amangan no makapanunot iti saan a nasayaat ket agrayot a dina oras wenno rumaut ketdi, he-he! Anian nga agpayso ti maaramidan ti dakes a panagdildila, sugatenna ti rikna. Puonayen, diuli, he-he!”

(Adda tuloyna)