SALAYSAY: Ti Tobacco Festival ti Candon City (Maudi a paset)

TI  INDUSTRIA TI TABAKO

Iti laksid ti kampania ken programa kontra iti panagsigarilio nga isaysayangkat ti gobierno, organisasion ken indibidual, dimmakkel latta met ti produksion iti daytoy a tawen nangruna iti siudad ti Candon.

Kas maibasar iti report iti National Tobacco Administration idi Marso 15, 2009, adda 13,737,900 a kilos ti produksion iti daytoy a tawen, iti Candon City district laeng.  Iti 12 a probinsia iti Filipinas, umabot iti 54,337,394 ti produksion.

Ngimmato ti bilang dagiti mannalon a nagmula ti tabako iti 45,400 iti daytoy a tawen  maikumpara iti 39,915 idi napan a tawen. Ngimmato met iti 15 porsiento ti ektaria ti talon a namulaan iti tabako manipud iti 25,877 idi 2008 iti  29,761 itoy a tawen.

No ania ti situasion ti industria ti tabako iti Candon City, indikasion iti amin a tobacco producing area ditoy amianan agsipud ta daytoy a siudad ti kadakkelan ti tabako a mailaklakona.  Iti segundo distrito ti Ilocos Sur, 45 porsiento iti tabako ti aggapu ditoy.

Inlawlawag ni Candon City Mayor Allen Singson a nupay silulukat iti siudad ti kampania ti World Health Organization ken dadduma pay a maseknan kontra iti panagsigarilio,  agtultuloy latta metti panangtarabayda kadagiti mannalon ti tabako.

“Agtultuloy latta ti panangsuportatayo kadagiti mannalontayo nangruna ti pondo a naggapu iti Republic Act 7171 nga excise tax ti tabako,” kinuna ni Singson.

Mainaig met iti kampania kontra iti panagsigarilio, kinunana a nabayagen daytoy a kampania.  Kinuna ti mayor a maipakpakita a  saan a ti tabako ti kangrunaan a pakaigapgapuan ti panagsakit.

“Adda dagiti makitkitatayo a babbaket ken lallakay nga aglaklako ken agmulmula ket dumanonda pay iti nasurok 100 a tawen,” kinuna ti mayor.

Innayon ti mayor a dakkel ti demand iti tabako gapuna a supsupotaranna dagiti mannalon ditoy siudad agsipud ta daytoy ti kangrunaan a panggedan dagiti kakailianna ken probinsia iti Ilocandia.

Kinanunongan met daytoy ni Mayor Lorenzo Bragado iti San Emilio, Ilocos Sur.  Ti ilina ti maysa kadagiti kadakkelan iti produksion ti tabako iti intero a pagilian a Filipinas.

“Napintas a tulong kadagiti mannalon ti panagmula iti tabako agsipud ta ditoy ti pagalaanda ti pagadal dagiti annakda ken pangnayon iti pagbiagda iti inaldaw-aldaw,” kinuna ti mayor.

Mamati ti mayor a  ti tabako, ti nangidur-as iti lugarda tapno lumung-aw ti panagbiag dagiti mannalon.

Uray pay dagiti adda iti local government unit, mamatida dakkel ti  naitulong ti excise tax iti tabako iti panagbiag dagiti kailianda.

Gapu kadagitoy,  manamnama a saan  a matay ti industria ti tabako no di ket agtultuloy ti panagrangpayana.

Pinaneknekan daytoy ti National Tobacco Administration babaen ti panangisarita ni Estrella de Peralta, Officer In Charge, Branch Manager iti Candon District idi nasaludsod kenkuana no apay nga agtultuloy latta nga agmulmula ni Ilokano ti tabako.

“Daytoy nga industria ti patienmi a namaglupos iti Kailokuan.  Idi ubingak pay, kubo idi ti balaytayo, ngem idi addan daytoy kunada a Gold Leaf, nagpardas ti panagrang-ay ti umili ken lumugar,” kinuna ni de Peralta.

“Daytoy nga industria ti mangbibiag iti amin nga industria iti lokal.  Awan nakaited iti kastoy kadakkelna a ganansia no saan a tabako,”

Manamnama ngarud nga agtultuloy latta ti panagmula dagiti mannalon iti tabako… ket agtultuloy latta met ti Tobacco Festival ti Candon City, ti kadakkelan a tobacco producer iti Filipinas.#