Salaysay: URAM, MALIKLIKAN

TINAWENTAWEN a makasagsagraptayo kadagiti nadumaduma a didigra. Dagitoy a didigra a nalabit gapuanan ti nakaparsuaan, kas koma iti bagyo, napigsa a tudo, layus, panagrugnay ti daga, ginggined ken dadduma pay. Maysa pay a gapuanan ti didigra ti liway ti tao. No maminsan, dagiti madi a panangikunkuna kadagiti babassit a banag ti pakaigapuanan dagitoy a didigra kas koma tay uram.

Kuna dagiti dadduma nga imbag pay tay didigra a gapuanan ti nakaparsuaan ta adda pay la sangkabassit a maisalakanmo ngem no tay uram, ayna lamuten amin ti apuy dagiti naipundarmo.

Iti itatapog ti bulan iti Marso nga indeklara ti Bureau of Fire Protection (BFP) a  Bulan ti Panangliklik iti Uram (Fire Prevention Month).

Iti record ti nasao nga ahensia, kas naimaldit iti National  Statistical Coordination Board, impalgakna a manipud tawen 2001  agingga iti tawen 2005, adda nailista a 46,719 nga insidente ti uram iti sibubukel a pagilian. Iti inaldaw, 26 ti mapaspasamak nga uram.

Ngimmato ti insidente ti uram manipud iti 9,451 idi 2001 iti 10,728 idi 2005. Ngem nupay ngimmato ti insidente ti uram, segun iti report, bimmaba ketdi ti balor dagiti immasuk ken dimmapo a sanikua. Maysa pay a makaalarma nga imbatad ti statistic ti bumabbaba a bilang dagiti fireman.

Saan laeng a mangpukaw kadagiti sanikua ti uram ngem mabalin pay a manggudas iti biag. Agdagup iti 12,000  wenno ad-adu pay a tao ti matmatay gapu ti uram ti tinawen.

Tay apuy a mangpadapo iti dakkel a pasdek, nalabit nangrugi iti  bassit a rissik ti apuy a gapu iti liway ket nabaybay-an. Nalaklaka ngarud a maliklikan ti uram no maaluadan daytay rissik ngem iti panangpugipogmo iti dakdakkel nga uram.

Dagitoy dagiti sumaganad a mabalin nga aramiden a panangliklik iti uram:

1. No malpasmon nga aramaten dagiti electrical appliances, uksotem ti male plug iti saksakan. 

2. Liklikam ti electrical overloading.

3. Kanayon a panangsukimat kadagiti electrical installations.

4. Kitaen a nasayaat dagiti hose ti tangke ti LPG, ken gas stoves.

5. Ikabil dagiti makauram a banag, kas iti posporo, lighter, gas, ken kandela kadagiti natalged a lugar ken di magaw-at ti ubbing.

6. Dika agsigarilio iti iddam.

7. Di ka baybay-an tay nakasindi a katol.

8. Dika ibelleng ti rungrong ti sigarilio a sisindi kadagiti basuraan nangruna kadagiti nagango a bulbulong.

9. Dimo baybay-an a sisesegged ti kandela.

10. Iti panaglutom, agannadka amangan no tay apuy a panglutom   iti naimas a taraonyo, isu met ti mitsa ti pannakauramyo.

Ala, kas makitam kabsat, gagangay la dagiti tips a naiparanudko ken pagaammok a kabisadom pay ketdin dagitoy. Pammalagip laeng, ta no dadduma, iwalwalintayo lattan dagiti babassit a banag, a no mabaybay-an,  dakdakkel ti ibungana a perdision.#