Footer

SALAYSAY:Iti Filipinas: 3-M nga ubbing ti agsagsagaba iti malnutrision

Daytoy ti maikatallupulo a tawen a selebraran ti sangkapagilian ti bulan ti Hulio a kas Nutrition Month. Kas sagudayen ti Section 7 ti Presidential Decree No. 491, wenno ad-adda a maawagan a Nutrition Act of the Philippines: “The month of July shall be designated as NUTRITION MONTH, for the purpose of creating greater awareness among our people on the importance of nutrition…”

Saan laeng a taraon ti bagi ti termino a nutrition ditoy no di pay ti panagsagaba dagiti ubbing, nangruna dagiti agbasbasa, iti malnutrision.

Adu dagiti dakes a bunga ti malnutrision kadagiti ubbing.

“Malnutrition retards mental and physical development of our children, weakens their resistance to infections resulting in unnecessary loss of human lives through high infant and child mortality rates; studies indicate that infants and young children, pregnant and lactating women and nursing mothers are most vulnerable to malnutrition;

Nakasentro ita a tawen ti pokus ti sangkapagilian iti pannakaikampania ti pagsayaatan ti nutrision babaen daytoy a tema:   "Wastong nutrisyon ni Mommy, siguradong healthy si Baby!" Itoy a sangkapagilian a selebrasion, nakapokus ti programa iti maternal nutrition tapno maksayan ti bilang dagiti matmatay nga ubbing.

Wastong nutrisyon ni baby. Saan ngarud a mailaksid ditoy a kas kangrunaan a pokus  dagiti masikog ken agpaspasuso. Itoy a programa ti gobierno, maikampania iti sapasap a pagilian dagiti pagsayaatan ti panagpasuso a mismo ti ina iti bebina babaen ti mismo a susona wenno breastfeeding. Ta itoy a panawen, inabaken ken nalatlataken ngem iti breastfeeding dagiti naibote a gatas a kas taraon dagiti bebi. Dakkel la unay a biddut daytoy a panirigan dagiti inna. Awan ti kas iti suso ti ina nga  itaraon iti bebi. Maiyadal pay kadagiti inna no kasano ken ania ti aramiden tapno matun-oyan ti umno a nutrision wenno umno a taraon para kadagiti annakna. 

Kas paset ti selebrasion, nakalinia ti pannakailawlawag dagiti inna dagiti pammati maipapan iti panagsikog wenno myths of pregnancy. Karaman itoyen dagiti rumbeng nga aramiden tapno maliklikan ti tinawen a panagsikog. Ngamin, apektaran ti tinawen a panagsikog ti programa wenno umno a nutrision kadagiti annak ta ad-adun no kua ti agbibingay iti taraon nga ipaay dagiti nagannak. Isu a saan laengen a nutrision ti mapagsasaritaan no di pay karaman ti panangsirip ken panangliklik kadagiti timmaud a kagagapu no apay a saan a magun-od ti makapnek a resulta ti programa ti nutrision iti tinawen a selebrasion iti nasuroken a tallopulo a tawen.

Maigunamgunam ditoy ti nasaknap a panangsuporta kadaytoy a programa ti gobierno. Saan laeng koma nga agpatingga itoy a bulan no di ket iti amin nga aldaw iti tawen.

Maysa a serioso a banag ti malnutrision a nangapektar saan laeng a dagiti minilmillion a tattao no di pay ti mismo a gobierno. Iti sibubukel a lubong, karaman ti pagiliantayo kadagiti sangapulo a naapektaran iti malnutrision.

No agsawen ti report ti United Nations International Children’s Fund (UNICEF), manipud idi 1996 agingga iti 2005, addaan ti Pinas iti tallo milion a malnourished nga ubbing. Iti 2008, mapattapatta nga ad-adu manen ti  bilangda.

Segun iti report ti Food and Agricultural Organization (FAO): "Malnutrition in the Philippines is caused by a host of interrelated factors – health, physical, social, economic and others. Food supply and how it is distributed and consumed by the populace have consequent impact on nutritional status…"

Lalo ita a krisis iti bagas, manamnama ti itatayok ti bilang dagiti malnourished nga ubbing iti  pagilian.

Tapno maksayan no di man malapdan ti bilang ti malnutrision, saan laeng  koma a ti gobierno laeng ti mangidarirag ken mangibaklay iti pagrebbengan itoy no di  amin nga umili. Maseknan ti amin ditoy. Ited koma amin nga inna ti sangagasut a porsiento a pannakipaset tapno maikkat ti Pinas iti listaan dagiti sangapulo a kaadduan iti malnourished nga ubbing.#