Salisal dagiti agngayangay nga Speaker iti House of Representatives

ANIA ngata ti makaigapu a kabayatan nga umas-asideg ti panaglukat ti maika-18 a Kongreso ket umad-adu met dagiti agkalikagum nga agbalin nga Speaker iti House of Representatives?

Idi kalkalpas a naiproklamar dagiti nangabak a kongresista iti eleksion idi Mayo 13, 2019, sumagmamano laeng dagiti rimmuar a nagan nga intresado iti posision – da Taguig Rep. Alan Peter Cayetano, Davao del Norte Rep. Pantaleon Alvarez, Marinduque Rep. Lord Allan Velasco, ken Leyte Rep. Martin Romualdez.

Kadagiti naudi nga aldaw, nanayonan pay dagiti kongresista nga intresado nga agbalin a House Speaker – da Presidential Son, Davao City Rep. Paolo Duterte, Davao City Rep. Isidro Ungab, ken Bayan Muna Partylist Rep. Carlos Isagani Zarate.

Malaksid ken ni Zarate, dagiti amin nga agngayangay a para House Speaker ket kaaliado ni Presidente Rodrigo Duterte. Impasingkeden ti Presidente nga awan ti iyendorsona nga agbalin a House Speaker. Inkarina met nga aglusulos a Presidente no agkandidato a House Speaker ti anakna a ni Rep. Duterte. Insingasingna met kada Cayetano ken Velasco ti term sharing wenno pagbingayanda ti tallo a tawen a termino, ngem saan nga immanugot ni Velasco.

Da Cayetano ken Velasco ti immuna a napinget nga agbalubal iti House Speakership nga agpada a naasideg iti Presidente. Ni Cayetano ket sigud a senador a nagkandidato ken naabak a Bise Presidente ni Presidente Duterte idi 2016. Nadutokan a Secretary of Foreign Affairs, ngem naglusulos gapu iti panagkandidatona a kongresista iti Taguig iti salinong ti Nacionalista Party tapno agtaray a House Speaker. Kas sigud a kameng ti gabinete, ipampanakkel ni Cayetano nga agpasugnodda iti Presidente dagiti sigud a kakaduana a cabinet secretary no saan nga isu ti mapili a House Speaker.

Nasinged met ni Velasco a gayyem ti Pamilia Duterte a nangpatibker kenkuana nga agngayangay iti House Speaker ta isuna ti iyen-endorso dagiti adu a kameng ti Partido Demokratiko ng Pilipinas – Lakas ng Bayan (PDP Laban). Napinget ni Velasco iti tarigagayna nga agbalin a House Speaker ta mangnamnama iti suporta ti Presidente.

Agdepender met ni Romualdez iti pangngeddeng ti Presidente. Idauluanna ti Lakas Christian Democrats, ken nagtaud ti maimpluensia a Pamilia Romualdez iti Visayas.

Mangnamnama met ni Zarate a mangibagi ti Makabayan bloc iti suporta dagiti padana a partylist representatives nga immadun dagiti bilangda iti 18th Congress. Aklonen dagiti kameng ti Makabayan bloc a nakapsutda ngem maysa a political statement ti panangiduronda iti agngayangay a House Speaker.

Nagpangta ni Rep. Duterte a no saan a makapagkaykaysa dagiti kaaliadoda iti House of Representatives ket papili metten nga Speaker tapno agtalinaed a solido dagiti a kadua ti administrasion.

Kayat ni Rep. Duterte a pagbibingayan dagiti agngayangay a House Speaker ti tallo a tawen, manipud iti Luzon, Visayas ken Mindanao wenno partylist tapno makapagkaykaysan dagiti kongresista a kaaliado ti administrasion.

Adu dagiti nasdaaw a kongresista iti tarigagay ni Rep. Duterte a mabigbig ti impluensiana kas anak ti Presidente. Ngem serioso ngata iti tarigagayna ta nagkarin ti amana nga aglusulos a Presidente no agkandidato a House Speaker ti anakna? Tungpalen met ngata ti Presidente ti karina no agpatangken nga agkandidato a House Speaker ti anakna?

Naklaat dagiti kongresista iti biglaan a panangiyendorso ni Presidential daughter Mayor Sara Duterte ken ni Rep. Ungab a para House Speaker ta mabalin a baliwanna ti salisal iti liderato iti House of Representatives. Idauluan ni Mayor Duterte ti regional party a HNP. Itay napalabas nga eleksion, isu ti campaign manager ti HNP a nakialiansa kadagiti nagduduma a partido a nakaipangabak kadagiti adu a senador, kongresista ken lokal nga opisial.

Mabigbig ti impluensia ni Mayor Duterte kadagiti kameng iti naglabas ken agdama a Kongreso. Nairakurak nga isuna ti nangmaneobra ken nangikampania ti pannakapatakias ni Alvarez kas House Speaker iti 17th Congress ken sinukatan ni Pampanga Rep. ken sigud a Presidente Gloria Arroyo. Nagriri da Mayor Duterte ken Rep. Alvarez gapu ti panangbabalawna iti Mayor iti panangbukelna iti HNP iti laksid a ti amana a Presidente ket Chairman ti PDP Laban.     

Isingsingasing pay ti HNP nga agbalin laengen a Majority Floorleader ni Cayetano, Chairman ti Committee on Finance and Appropriations ni Velasco, ken Chairman ti Committee on Accounts ni Romualdez.

Nakaskasdaaw dagiti pagdurdur-asan iti salisal iti House Speakership aglalo iti posible a pannakiraman da Rep. Duterte ken ti endorso ti HNP. Agpapada dagiti kangrunaan nga agngayangay ket nasinged iti Presidente, ken makiramraman pay dagiti dua nga annakna.

No man pay kaaduan kadagiti konresista ket kaaliado ti administrasion gapu ti pannakabukel dagiti aliansa dagiti partido idi mangrugin nga agtakem ni Presidente Duterte, ket mabalin nga agrikki ti kawar a namagtitipon kadakuada no saan a mapagustuan dagiti agngayangay iti House Speakership a naggapu kadagiti nagduduma a partido kas ti PDP Laban da Velasco ken Alvarez, HNP ni Ungab, NP ni Cayetano ken Lakas – CMD ni Romualdez.

Napateg ti panagtalinaed a solido ti suporta ti liderato ti House of Representatives iti maudi a tallo a tawen iti termino ni Presidente Duterte gapu ta iti Lower House ti pakainawan dagiti tinawen a National Budget, ken kasapulan ti suportada iti gannuat ti pannakasukat ti agdama a Konstitusion wenno Charter Change para ti pannakaadaptar ti Federalismo a sistema ti gobierno; pannakaisubli ti death penalty, pannakaiduron ti maikadua a Tax Reform for Acceleration and Inclusion Law, ken dadduma pay a legislative priorities  ti administrasion.

Ti panagsisina dagiti kongresista a kaaliado ti Presidente iti panangsuportada iti agbalin a House Speaker ket iyanninawna ti klase ti liderato ti agdama nga administrasion a no man pay agkakaduada ket mabalin a mawarada gapu kadagiti bukodda a personal nga interes. (Eden Alviar)