Editorial: Saluadan ti demokrasia a bunga ti People Power iti EDSA | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Saluadan ti demokrasia a bunga ti People Power iti EDSA

ITI baet dagiti adu a mapaspasamak iti Pilipinas a pannakalabsing ti karbengan dagiti umili ken wayawaya ti panagirakurak ken dadduma pay a pangta iti demokrasia, adda kadi pay nauneg a kaipapanan ti nagun-od iti adu a tawen kalpasan ti umuna a People Power Revolution?  

Mailagip ita ti maika-33 nga anibersario ti alimpatok ti uppat nga aldaw a nakappia nga umuna a People Power Revolution a nagbalin nga inspirasion ken modelo dagiti dadduma a pagilian iti lubong a rumuk-at iti diktadora a panangituray.

Malem ti Pebrero 22, 1986, kabayatan ti press conference sadiay Department of National Defense Building iti Camp Aguinaldo idi indeklarar da Defense Minister Juan Ponce Enrile ken Armed Forces of the Philippines Vice Chief of Staff Lt. Gen. Fidel Ramos ken dagiti kameng ti Reform the Armed Forces Movement ti panangibabawida iti suportada ken ni Presidente Ferdinand Marcos gapu kadagiti dakes a mapaspasamak iti administrasion pakairamanan ti nainsaknapan a panagsuitik iti kalkalpas nga Snap Presidential Election.

Iti dayta a sardam, nagallangugang ti timek iti Radio Veritas ni Arsobispo ti Manila Jaime Cardinal Sin ket inawisna dagiti Pilipino a mapanda salakniban da Enrile, Ramos ken dagiti rebelde a soldado iti panangatake dagiti soldado a loyalista ni Marcos ken AFP Chief of Staff General Fabian Ver.

Impangag dagiti adu nga umili ti apila ni Cardinal Sin ket nagturongda sadiay Epifanio de los Santos Avenue, ti kalsada a nagbaetan ti Camp Aguinaldo, ti AFP General Headquarters, ken Camp Crame, ti headquarters idi ti Philippine Constabulary Integrated National Police. Manipud iti bassit a grupo dagiti tattao idi sardam ti Pebrero 22, 1986 agingga a naurnongda iti million agingga idi rabii ti Pebrero 25, 1986 a panangipanaw dagiti Amerikano iti Pamilia Marcos ken dagiti kakaduada manipud Malacañang agingga sadiay Clark Airbase, sada nayakar sadiay Guam ken Hawaii iti Estados Unidos.

Naindaklan ti sakripisio dagiti adu a Pilipino a nakikaysa iti People Power Revolution a saan a nagbuteng kadagiti nagtagiarmas a loyalista a soldado, tangke ken helikopter a namandar a mangatake kadagiti rebelde a puersa. Saanto a malipatan ti buya dagiti adu a sibilian a nangibarikada kadagiti bagida tapno saan a makaabanse dagiti tangke a mangraut kadagiti rebelde a soldado. Malaglagipto latta nga idi Pebrero 25, 1986 ket dua dagiti nagsapata a Presidente ti Pilipinas – ni Marcos sadiay Malacañang, ken ni Corazon Aquino sadiay Club Filipino. Dagiti dua a nagsalisal iti Presidential Election idi Pebrero 7, 1986 a namantiaan iti nainsaknapan a panagsuitik a nangsilmut ti civil disobedience ken panagrebelde dagiti soldado a sinuportaran dagiti umili manipud iti nagduduma a benneg ken sektor ti kagimongan ta naumadan iti wagas ti panangidaulo dagiti adda iti turay.

Iti panagakem ni Cory Aquino a Presidente, indeklararna ti Revolutionary Government, nawara ti Batasang Pambansa ken nasukatan dagiti nabutosan nga opisial ti gobierno babaen kadagiti Officer-In-Charge, agingga a naputar ken naaprobaran ti 1987 Constitution iti plebisito babaen ti aglaplapusanan a bilang dagiti botos. Dayta a Konstitusion ti nangisubli iti demokrasia iti pagilian. Naangay ti eleksion dagiti senador, kongresista ken opisial ti lokal a gobierno tapno maaddaan ti gundaway dagiti umili a mangibotos kadagiti mangidaulo iti gobierno. Naisubli ti press freedom ken naikkan dagiti umili iti naan-anay a kalintegan ken karbengan kas intuyang ti Bill of Rights. Naipasagepsep kadagiti soldado ken polis ti pannakaraem ti human right wenno karbengan dagiti tattao.

Ti 1987 Constitution ti nangipaay ti kalintegan dagiti umili a nagpili kadagiti simmaruno ken ni Cory a presidente – ni Ramos, Joseph Estrada, Gloria Arroyo, Benigno Aquino III ken Rodrigo Duterte – ken dagiti senador, kongresista ken opisial ti lokal a gobierno.

Dagiti agdama a nabutosan nga opisial ti gobierno ket naisaadda iti poder babaen ti 1987 Constitution, ken nagsapatada a dependeranda dayta a Pamunganayan-Linteg. Ngem agpeggaden ti pannakasukat ti 1987 Constitution babaen ti gannuat nga ilunglungalong ti agdama nga administrasion tapno maadaptar ti Federalismo a sistema ti gobierno. Naaprobaranen iti House of Representatives ti gakat a mangamendar ti agdama a Konstitusion no man pay matamtaming pay laeng ti bersion ti Senado.

Nakalkaldaang ti mapaspasamak a sapasap a pannakalabsing ti karbengan dagiti tattao nangruna iti kampania kontra illegal a droga. Saanen a maikkan ti gundaway dagiti akusado nga agpalawag ken mangdepender iti bagida iti korte ta adun dagiti suspek dagiti mapapatay lattan gapu iti alegasion a nakilabanda kadagiti mangaresto kadakuada. Nagkas-ang met dagiti mapaspasamak kadagiti dadduma a kameng ti media nangruna kadagiti kritiko ti administrasion. Saanen a mararaem ti press freedom ken kalintegan dagiti agpapaay iti media gapu ta kumarkaro ti panagatakar kadakuada tapno butbutngen ken pagulimekanda ida ket awanen ti mangdillaw kadagiti dakes nga aramidda.

Ita a maika-33 nga anibersario ti EDSA People Power Revolution, lagipen ken salimetmetan koma dagiti Pilipino ti pannakaisubli ti wayawaya nangruna ti pannakaraem ti kalintegan dagiti tattao, pannakataginayon ti press freedom ken pannakasaluad ti Konstitusion tapno mataginayon ti demokrasia. (Eden A. Alviar)