SARITA: Dalluyon (Umuna a paset)

SINABAT ti aplaw ti mababain a pul-oy ni Braulio iti idadap-awna iti pantok. Ti aplaw: sumuknor iti kaungganna — kasla kayatda a sukisoken ti adda a linaon ti barukongna, ti isipna, ti kararuana, ti kinataona. Nagkarayam ti salemsem iti sibubukel a bagina: naakas ti imeng ti jacket a suotna.

Inin-inayadna ti immaddang a simmalog. Nupay di pay simmirip ti init, kabisadonan ti pagnaenna: kas iti pannakaikabesana ti nagan dagiti manon nga ubbing a nagna kenkuana. Daytoy a pannakaikabesa, itdenna ti talged iti barukongna. Ti rippiis dagiti mapayatanna a ruting ipasimudaagna nga addan iti kadaratan. Pasaray maisagud iti lanut dagiti marakamotit.

Manen, inarakup ti pul-oy. Ngem binay-anna daytoy a nagkarayam manen iti sibubukel a bagina. Inuksotna ti kallugongna sana imparabaw iti naidaknir a kayo a kas kabaked ti ordinario a pinuon ti niog. Insarunona ti jacketna. Naitangkarang ti nabayog a barukongna a kepkepkepan ti puraw a sando. Nagandap iti sipnget ti namsek a gurongna.

Immanges iti nauneg. Nagdalluyon ti barukongna iti pannakayibbet ti angin iti ngiwatna a paglemlemmengan dagiti kumpleto ken marpil a ngipen a patpatarnawen ti agar-arimasa a dumerosas a bibigna. Iti edadna a tallopulo ket pito, dina pay pinadas ti simmusop iti sigarilio. Dina kayat a daytoy ti mangdadael iti tartaripatuenna a salun-at.

Rumbeng a makita ti salun-at iti ruar, dayta ti panirigan ni Braulio. Panirigan a mangpatpatibker iti pammatina iti bagina.

Simmango iti laud— iti yan ti plasa a nasurok la’t bassit a dua kilometro ti kaadayona. Rinugianna ti nagpagnapagna.

Kasla aggampor a danum-dissuor ti panagdengngegna kadagiti agburak a dalluyon nga in-inut met laeng nga aglusdoy agingga a kasla tarakitik laengen ti arbis a mangdilpat iti kadaratan. Akuenna, dayta nga ungor ti maysa a kaay-ayona tunggal umay agwatwat ditoy baybay— malaksid iti presko nga angin nga ipug-aw ti saklot ti mangliwengliweng a taaw.

Nalawa koma kenkuana ti ruangan a tumayab iti disso ti diro ngem para ken ni Braulio, adda ditoy— iti Cabaybay nga ilina— ti awan kapadpadna a diro ti biag. Ania pay, aya, ti sapulenna iti agdama a panggedanna? Makuna a natun-oynan ti arapaapna iti naganus pay laeng nga edadna.

Lima a kalgawen sipud nagtugaw a baro nga ama ti Bilid Elementary School. Dagiti proyekto ken panagbalbaliw ti timek ti lideratona – ni Braulio… wen ni Sir Braulio. No iti gobierno, kasla kigaw ti panaglupos, iti imatonanna: kalapati daytoy a naamo a pagnumaran ti sibubukel a Barrio Bilid.

Rinugianna ti ag-jogging idi mariknana a nakasaganan. Dita batog ti plasa ti pannaka-finish linena. Santo met laeng agsubli. Mapanto nga uppat a pulo minuto nga aramidenna daytoy.

Tunggal aldaw a makawatwat, kasla manaynayonan ti pigsana – nga awan kadagiti kabaddungalanna. Mano kadagitoy ti kasla aguppat a bulan ti tianda idinto a nagtataerda met nga Adan? No koma gesdanda ti nasanger ken ammoda ti agwatwat, kunkuna ni Sir Braulio iti nakemna.

Narusepen iti ling-et. Pimmardas ti bitek ti barukongna. Ngem dina man marikna ti bannog. Kasla samiweng latta dagiti agbangon ken agburak a dalluyon iti panagdengngegna. Pinardasanna pay ti nagaskaw. Sumirsiripen ti init iti daya idi agsubli iti nagtaudanna.

ASINO man nga interesado, Kakabsat, makiuman laeng kadaytoy kabsatyo,” impinal ni Sir Braulio ti programana kadayta nga aldaw.

No kastoy nga alas kuatro agingga iti alas singko ti agsapa ti Sabado ken Domingo, paseten ti biag ni Sir Braulio ti nakubong a kuarto a yan ti mikropono, agduduma a player ken aparato. Maysa a DJ iti FM ditoy Cabaybay. Ngem naisabali ti porma ti programana. Malaksid kadagiti samiweng-Iluko nga ipatpatayabna ken dagiti mai-text a mensahe, tratarenna pay dagiti isyo iti ilida.

Inawaganna dagiti annak a nataengan unayen no ikompara kadagiti kaadalanda. Kasta metten dagitay out of school youth a makunkuna. Maysa a programa ti gobierno ti pannakaipaay kadagitoy iti eksaminasion tapno ma-accelerateda iti agdama a kasasaadda. No maipasada daytoy nga eksaminasion, maikkanda iti diploma a katukad met laeng ti diploma dagiti nakaturpos iti elementaria wenno haiskul. Kasla ken ni Pacman!

(Adda tuloyna)