SARITA: DUMNGEG SAKBAY KUTAK (Tuloyna)

“Eksakto a, no duddudduakami. Ngem mano ti dagup tay’ amin aya?” nagduaan pay ni butirog ti nagbanniekes.

Napaliiwmi nga umis-isem laeng ti drayber ngem nakangato dagiti kidayna. No iladawan ti langana, awan dumana tay napiasan ken pinalkang a bennek wenno kinamatisan nga unnok sa nadayasan iti agburburek a danum. Imasnan a pammigatan, diuli, kasta man ti kaiyarigan ti panagis-isem ti sangaili.

“Inia manen a Cubao ti ibagbagam? Ulawem met ni kumparin,” saan a naituloy ni Allit a barsaken koma ti buksit ni butirog ta nagtallikud daytoy nga agkatakatawa. “Gapu ta La Loma ditoy, Cubao met dita bangiren a purok? Ulawka met a tao!”

“Saan ketdin? Purok ti Brgy. San Lucas dita poblasion,” ipapilit latta ni Butirog ti rasonna ket kumiddakidday pay iti isasangona manen. “No La Loma ditoy, Cubao met dita bangir, a! Intiendes señor, jues?” Maysa nga OFW ni Liza sadiay Spain, ti bayyabas dagiti matana, isu a pasaray laokanna ti saona iti Español; saanen a napateg no sadino la ditan a sigpit ti alad ti nangdutdotanna iti ibagbagana, umno man wenno saan, saanmin a pakaintonaran.

Ket napaliiwmi a siak ti matmatmatan ti sangaili, a kunam la no mata ti naiyaw-awan iti pagturonganna wenno nabalang dagiti singkitna.

“Purok Bauco, ti pudno, gayyem, binaribarna laeng, isu a nagbalin a Cubao,” kinunak. Kannigid ti pinangikuraykay ti drayber iti kulotna idi naawatanna ti naipalawag. Ti kannawanna ti nanglapigos iti tulbek ti traysikel ket nagiddep ti motor.

Nginilangilanmi ta mas lalo la ket ngarud nga inimar ni butirog ti nagsao nga atiwna pay ti anaunser iti periaan. Ta kasla ngamin go signal ken ni butirog dayta a panangiddep ti drayber iti traysikelna. Maray-aw met ngata iti saritaan?

“Daytoy ti ilimi a San Leonardo, compañero! No agpadayaka iti kalsada dita labes ti kamposanto dita amianan, dagiti balbalay iti kanawan ti kalsada iti ungto ti sabali pay a sitio ti Brgy. San Antonio, ti Amgid. Iti kanigid ti kalsada ti maysa a sitio ti Barangay Capuraoan. Tumapuak ti kalsada iti karayan iti daya ket sumagpatka manen iti sabali a barangay, ti San Nicolas, iti Purok Nagsabaran!”

Insardeng ni butirog ti nagsao ken agbusibusingar ti agongna a mangpalpaliiw iti libbi ni Allit a manglidlidlid iti tikkab ti kanawan a sinelasna babaen ti panangiradradna ti kamnigid a tanganna. Saan a masinuo no maimasan wenno saan ti drayber a dumngeg ta nakaisem lattan. Ket intuloy manen ni butirog ti sumao kalpasan nga immiggem daytoy iti manibela ti traysikel.

“No agpaabagatanka, sentro ti barangay. No agpadayaka pay iti kalsada, kamangemon ti sabali a barangay, ti Langlangka. Ngem ti purok dita abagatan, iti ballasiw ti nalawa a kataltalonan ket purok pay laeng ti San Nicolas, ti Nagrebcan!”

“Wen. Ti lugar ti maysa kadagiti kalaingan a mannurat!” inyagaw ni Allit, sana pinidut ti kasla tangan a bato. Adda la ketdi naggilap manen iti muging daytoy, ta agsaringgayad iti sementado a kalsada ti isemna; nairayo ti sangaili.

Tinaliawmi ni butirog a nagsao: “Adu a, dagiti mannurat iti San Leonardo, compañero! Naglalaingda pay, amaya. Irugitan dita Nagrebcan a purok ni Apolonio Rivera, a nag-editor iti Singising Magasin. Adu a, dagiti nalalaing a mannurat a dimmalan iti pannarabayna…”

Minulagatanmi ni Allit a nangigaw-at ken nangipanalpaak ti sinelasna iti kannigid a gurong ni butirog, ket kinunana: “Ahu, malagipko daytan! Nabasam la ketdi iti kompiuter ni Angkel Colas, idi nagmitirka idi naminsan a malem a napanta nakiambing iti kapena nga istetsaid a napabulonan tay agbabasa a sinumanna ken nakatangtangken a kaskaronna a nalabit tallon a lawas a dulinna. ”

Napaliiwmi nga uray la nagtimmukel dagiti singkit ti sangaili ta ipagarupna ngata a mapasugkian ni butirog ngem saan ta lalo ket ngarud a nagayek-ek iti rungiitna. Kannigid ti pinangikurakay ti sangaili iti kulotna ken nagarko pay dagiti ngimmato a pamuskolen a kidayna.

“Manipud iti San Leonardo, ania, agpalaudka iti bit-ang ket iti ungtona ti kalsada nasional, iti sirok ti arko a mangipasimudaag ti nagbeddengan ti ili ti Bugnay ken San Leonardo. Beddeng ket ti naganna dita a lugar. Sangapulo nga agpa ngata iti amianan, ti eskuelaan ti Brgy. Caniogan. Dagiti kabalbalayan iti lauden ti kalsada iti sango ti eskuelaan ti pakasarakan ti balay da Mr. Salaysay!” Kiniddakiddayan manen ni butirog ti sangaili a kasla naiyaw-awan.

Dagus nga inyarayat ni Allit ti kakaisuna a palawag. “Dimo am-ammo ni Mr. Salaysay, pari? Linawas a rummuar ti salaysayna iti Singising Magasin. Isu a naawagan iti Mr. Salaysay. Ni Mark Anthony Cosme!”

Rimmanniag pay ti rupa ti nagtungtung-ed a sangaili, ket kinunana: “Ay, taga idiay gayam. Paboritok a basaen dagiti salaysayna ta current events ken informative.  Kada Lunes a gumatangak iti Singising.”

Intuloy manen ni butirog ti nagsao ken immuestrana nga ingato ti kannawan a tammudona: “Korek, compañero! No agpaammiananka pay bassit, iti labes ti Salvacion Army School, taga dita a purok dagiti nalaing met a mannurat. Dagiti agassawa a Mario Cabero ken ti kaingungotna, ni Joy Ann Sandoval.”

(Adda tuloyna)